II AKa 214/18

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->II AKa 214/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 17 grudnia 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="175"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Andrzej Olszewski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Stanisław Kucharczyk (spr.)</p> <p>SA Małgorzata Jankowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Karolina Pajewska</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. Krzysztofa Rosińskiego</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. S. (1)</span> </strong> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego</p> <p>od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp.</p> <p>z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt II K 48/18</p> <p>I.  zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>II.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. B.</span> kwotę 147,60 (stu czterdziestu siedmiu 60/100) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>III.  zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze.</p> <p> <em> <!-- --> Małgorzata Jankowska Andrzej Olszewski Stanisław Kucharczyk </em> </p> <p>Sygn. akt II AKa 214/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 7 września 2018 r., sygn. akt II K 48/18 w sprawie <span class="anon-block">P. S. (1)</span>, skazanego prawomocnymi wyrokami:</p> <p>I. Sądu Rejonowego w Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 22 września 2009 roku w sprawie o sygn. akt V K 159/09: za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 56;art. 56 ust. 3)">art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> na kary 3 lat pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 50 złotych; za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 62;art. 62 ust. 2)">art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a> na kary 10 miesięcy pozbawienia wolności i 30 stawek dziennych grzywny po 50 złotych; czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263§2 kk</a> na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wymierzono mu karę łączną 3 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 50 złotych,</p> <p>II. Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 147/13 za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> oraz ciąg przestępstw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 56;art. 56 ust. 3)">art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64§1 kk</a>, oba popełnione w okresie od października 2008 r. do 24 maja 2011 r., na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny 200 stawek po 20 złotych,</p> <p>III. Sądu Rejonowego w Stargardzie z dnia 11 kwietnia 2017 roku w sprawie o sygn. akt II K 43/16 za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 62;art. 62 ust. 1)">art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64§1 kk</a>, popełniony w dniu 3 września 2015 r. oraz ciąg przestępstw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 59;art. 59 ust. 1)">art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64§1 kk</a>, popełnionych w okresie od czerwca do lipca 2015 r., na karę łączną 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>I. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 91;art. 91 § 2)">art. 91§2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85;art. 85 § 2)">art. 85§2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86§1 kk</a> połączył kary łączne pozbawienia wolności orzeczone wyrokami wydanymi wobec <span class="anon-block">P. S. (1)</span>, opisanymi w punktach II i III części wstępnej wyroku, to jest w sprawach II K 147/13 Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. i II K 43/16 Sądu Rejonowego w Stargardzie i wymierzył mu karę łączną 4 (cztery) lata i 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>II. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania;</p> <p>III. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 577)">art. 577 kpk</a> zaliczył na poczet kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 577 pkt. 1)">punkcie I</a> okresy rzeczywistego pozbawienia skazanego wolności: od 12.11.2012 r. do 5.12.2012 r., od 3.09.2015 r. do 27.11.2015 r. i od 23.08.2017 r. do 7.09.2018 r.;</p> <p>IV. w pozostałej części postępowanie o wydanie wyroku łącznego umorzył;</p> <p>V. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. B.</span> 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za obronę świadczoną z urzędu;</p> <p>VI. zwolnił skazanego od ponoszenia wydatków związanych z wydaniem wyroku łącznego obciążając nimi Skarb Państwa.</p> <p>Wyrok zaskarżyła obrońca w zakresie wymiaru kary łącznej, zarzucając mu rażącą niewspółmierność orzeczonej kary łącznej w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstw, które popełnił skazany oraz w relacji do celów, jakie kara winna spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437§1 kpk</a> wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie zasady absorpcji i wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności w wysokości 2 dwóch lat í 8 ośmiu miesięcy.</p> <p>Ewentualnie wniosła o obniżenie w oparciu o zasadę asperacji wysokości kary łącznej orzeczonej zaskarżonym wyrokiem łącznym, pozostawiając wysokość kary łącznej do uznania Sądu.</p> <p>Wniosła również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały zapłacone w całości lub części.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarzut w niej podniesiony, argumentacja przywołana na jego poparcie, jak i postawione wnioski (za wyjątkiem zadania zasądzenia wynagrodzenia za obronę z urzędu) okazały się bezzasadne.</p> <p>Skarżąca motywując zastrzeżenia postawione orzeczeniu Sądu pierwszej instancji odwołuje się do związku podmiotowo-przedmiotowego pomiędzy przestępstwami wskazując, w zakresie związku podmiotowego, na pobudki, jakimi kierował się sprawca i podobieństwo rodzajów winy, zaś co do związku przedmiotowego na podobieństwo rodzajowe zbiegających się przestępstw, motywację i czas popełnienia każdego z przestępstw, a także na tożsamość pokrzywdzonych, ilość i rodzaj naruszonych dóbr, sposób działania sprawcy, bliskość czasową popełnionych przestępstw.</p> <p>Zauważyć należy, iż Sąd Okręgowy rozważał związek przedmiotowy i podmiotowy przestępstw. Doszedł jednak ostatecznie do wniosku, iż odległe związki czasowe pomiędzy przestępstwami, a także wielokrotna karalność, a przede wszystkim zasady prewencji indywidualnej przemawiały za sięgnięciem po zasadę kumulacji bowiem skazany, po skorzystaniu z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności za współpracę z organami ścigania, w okresie próby popełnił następne przestępstwo podobne tego samego rodzaju.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji, które znajduje oparcie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85 a)">art. 85a kk</a> stanowiącego, iż orzekając karę łączną sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Kara nieizolacyjna wymierzona skazanemu w sprawie II K 147/13 za dwa bardzo poważne przestępstwa: kierowania grupą przestępczą i udziału w obrocie ponad 23 kg narkotyków okazała się zupełnie nietrafiona, a postawa skazanego tam zaprezentowana ukierunkowana jedynie na osiągnięcie korzystnego wyniku procesu nie zaś na rzeczywiste zerwanie z działalności przestępczą. Tłumaczenia skazanego dotyczące motywacji popełnienia kolejnych przestępstw w okresie próby czy co do uchylania się od poddania się obowiązkom probacyjnym należy uznać za niewiarygodne co do motywacji i wykrętne co do braku realizacji obowiązków probacyjnych. Skazany nie wykazuje woli przemiany i zerwania z działalnością przestępczą i rozliczenia się z nią nawet po ostatnim skazaniu, ponieważ, jak wynika to z opinii o nim sporządzonej przez jednostkę penitencjarną, w dniu 24.04.2018r. znaleziono przy nim 6 zawiniątek suszu roślinnego koloru zielonego. Przestrzeganie regulaminu odbywania kary czy też udział w programach resocjalizacyjnych, wskazują raczej na dobre przystosowanie się do warunków izolacji, zaś krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw, w świetle podniesionych okoliczności na charakter deklaratywny, a i generalnie zachowanie skazanego oceniane jest jako zmienne. Kontakty utrzymywane z bliskimi nie stanowią wystarczającego powodu do uznania, iż cele zapobiegawcze i wychowawcze zostaną osiągnięte przy wymierzeniu łagodniejszej kary, skoro skazany przebywając z bliskimi na wolności popełniał kolejne przestępstwa, a i nie stosował się do obowiązków okresu próby. Tak więc należało dojść do wniosku, iż tak cele zapobiegawcze, jak i wychowawcze oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa przemawiały za zastosowaniem zasady kumulacji przy orzekaniu wobec skazanego akry łącznej. Jednocześnie nie sprzeciwiał się temu związek przedmiotowo podmiotowy pomiędzy przestępstwami.</p> <p>Pomimo tego, iż generalnie należy zgodzić się z tezami zgłoszonymi przez obrońcę dotyczącymi wpływu związku przedmiotowo-podmiotowego na wysokość kary łącznej podkreślić należy, iż nie jest w niniejszej sprawie tak, iż ten związek jest tak ścisły, że nakazuje odstąpienie od kumulacji, sumowania kar łącznych pozbawienia wolności. Zgodzić należy się bowiem z sądem pierwszej instancji, iż przestępstwa, za które skazany był sądzony w obu sprawach, były popełnione w znacznej odległości czasowej i przedzielone bardzo łagodnym wyrokiem, którego rozstrzygnięciom, co do kary, skazany w sposób rażący się sprzeniewierzył. W jednej i drugiej sprawie przedmiotem postępowania były bardzo poważne przestępstwa i to nie jednostkowe. Popełnienie wielu przestępstw nie może przemawiać za łagodniejszym potraktowaniem, a zdecydowanie przemawia za surowszym osądem. Dalej szczegółowa analiza rodzajów przestępstw, za które <span class="anon-block">P. S. (1)</span> został skazany, wskazuje na to, iż nie były one jednorodne, bo przecież, obok karalności za przestępstwa narkotykowe, jest karalność za kierowanie grupą przestępczą. Nie można tracić z pola widzenia i tego, że przecież skazania za przestępstwa narkotykowe dotyczyły 3 typów przestępstw, a mianowicie udziału w obrocie, udzielaniu narkotyków i ich posiadania. Rozmiar całej działalności przestępczej (ponad 23 kg narkotyków, którymi oskarżony obracał, udzielał i posiadał, a do tego kierowanie grupą przestępczą), który sąd orzekający w sprawie o wydanie wyroku łącznego powinien brać po uwagę, co zauważa także skarżąca, wskazuje na to, iż wymierzona kara łączna 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności nie jest rażąco surowa.</p> <p>Dodać trzeba, iż zmienne zachowanie skazanego w zakładzie karnym, negatywna wcześniejsza opinia środowiskowa, a także, i czego nie można pominąć, wcześniejsza karalności za najcięższe przestępstwa przeciwko życiu, z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148§1 kk</a> (dokonanie i usiłowanie), jak również i za podobne przestępstwa m.in. z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz też z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263§2 kk</a> i, po odbyciu wieloletnich kar za te przestępstwa, dokonanie kolejnych nieprzypadkowych, a celowych przestępstw ukierunkowanych na łatwe osiągnięcie korzyści majątkowej kosztem zdrowia wielu osób, nie rokują pozytywnie, a przemawiają za orzeczeniem kary surowej z powodów wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85 a)">art. 85a kk</a>. I tak też prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji.</p> <p>Przyznać należy rację twierdzeniu obrońcy, iż zasadę kumulacji przy orzekaniu o karze łącznej sądy stosują wyjątkowo. Ale też i w niniejsze sprawie występuje ten wyjątkowy układ niekorzystnych dla skazanego okoliczności mających wpływ na wymiar kary. Obrona, poza związkiem przedmiotowo-podmiotowym i kilkoma elementami z zachowania skazanego w zakładzie karnym (i to nie do końca zgodnie z treścią opinii: np. nie był karany dyscyplinarnie, nie uchyla się od udziału w programach resocjalizacyjnych – a stosunek do propozycji podnoszenia kwalifikacji zawodowych) oraz na wolności nie była w stanie przywołać innych istotnych okoliczności przemawiających za łagodniejszym potraktowaniem. Jednakże, jak słusznie przyjął to Sąd pierwszej instancji, ten związek przedmiotowo-podmiotowy nie był tak ścisły, aby uzasadniał odstąpienie od zastosowania zasady kumulacji, natomiast pozytywne przejawy postawy skazanego z wolności czy z zakładu karnego w zestawieniu z jego linią życiową nie są w stanie podważyć tezy, iż cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za takim podsumowaniem całokształtu działalności przestępczej skazanego objętej wyrokami w sprawach II K 147/13 i II K 43/16, a więc na zasadzie kumulacji, a nie asperacji czy absorpcji, jak to uczynił Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku.</p> <p>Dlatego też Sąd odwoławczy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437§1 kpk</a> orzekł, jak na wstępie.</p> <p>Stosownie do wniosku obrońcy Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze</a> (Dz.U.2015.615 j.t.) oraz § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r<em> <!-- -->.</em> w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714), zasądził na rzecz adwokat <span class="anon-block">A. B.</span> kwotę 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu <span class="anon-block">P. S. (1)</span> w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>Na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624§1 kpk</a> zwolnił skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze, z uwagi na jego sytuację rodzinną i majątkową.</p> <p> <em> <!-- -->SSA Małgorzata Jankowska SSA Andrzej Olszewski SSA Stanisław Kucharczyk</em> </p> </div>