Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VII U 1024/24

Sądy powszechne2026-01-14
Sygnatura
VII U 1024/24
Data orzeczenia
2026-01-14
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII U 1024/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 stycznia 2026 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior</p> <p>Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 roku w Warszawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">E. J.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o prawo do rekompensaty</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">E. J.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 18 kwietnia 2024 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 18 kwietnia 2024 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span> w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się <span class="anon-block">E. J.</span> prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od 1 marca 2024 r.,</p> <p>2.  stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,</p> <p>3.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. J.</span> kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Renata Gąsior</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 28 maja 2024 r. <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. J.</span> </strong>, działając przez profesjonalnego pełnomocnika odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z 18 kwietnia 2024 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, którą organ rentowy odmówił mu prawa do rekompensaty.</p> <p>Przedmiotowej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a> w zw. z art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez ich błędne zastosowanie.</p> <p> <span class="anon-block">E. J.</span> wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do rekompensaty oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu stanowiska przedłożył kserokopie świadectw pracy <br/>i książeczki ubezpieczeniowej, a w oparciu o wynikające z nich dane wywodził, że spełnia warunki do przyznania rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ pracował jako spawacz w pełnym wymiarze czasu pracy przed 31 grudnia 2008 r. przez okres ponad 15 lat <em> <!-- -->(odwołanie <span class="anon-block">E. J.</span> – k.3-7 a.s.).</em> </p> <p>W odpowiedzi <strong> <!-- -->Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </strong> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 <sup> <!-- -->14 </sup> § 1 k.p.c.</a> Zakład wskazał, że odmówił <span class="anon-block">E. J.</span> prawa do ustalenia wysokości emerytury z rekompensatą, ponieważ nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 31 grudnia 2008 r., a udokumentował jedynie 12 lat, 8 miesięcy i 12 dni. Ponadto Zakład zaznaczył, że <span class="anon-block">E. J.</span> nie przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych ani świadectwa pracy z adnotacją o pracy w warunkach szczególnych za inne okresy, a zatem udokumentowany staż pracy w warunkach szczególnych nie jest wystarczający do przyżeniania rekompensaty <em> <!-- -->(odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na odwołanie – k. 18 a.s.).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">E. J.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> </p> <p>W okresie od 2 sierpnia 1990 r. do 18 września 1991 r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na cały etat. Początkowo pracował jako placowy-hakowy, tj. pomocnik przy przewozie ładunku przy dźwigu. W czerwcu 1990 r. zdobył uprawnienia spawacza (kurs podstawowy spawania gazowego, kurs podstawowy spawania elektrycznego i spawanie w osłonie CO2). Jako spawacz zaczął pracować od 1 sierpnia 1990 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na jedną zmianę. Do zakładu pracy przychodził na godzinę 7:00, a od godziny 8:00 przez cały dzień pracy zajmował się spawaniem. Spawał konstrukcje stalowe, bele i słupy, które przeznaczone były do wysyłki do <span class="anon-block">C.</span>. Było to spawanie łukowe oraz migomatem. Pracował zarówno na spawarkach wirowych oraz transformatorowych <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 18 września 1991 r. z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> akta osobowe, zeznania <span class="anon-block">I. G.</span> – k. 66 a.s., zeznania <span class="anon-block">E. J.</span> – k. 66 a.s., książeczka spawacza – k. 64 a.s.).</em> </p> <p>W dniu 14 września 1991 r. <span class="anon-block"> Spółdzielnia Mieszkaniowa Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> wystąpiła do <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z prośbą o przekazanie <span class="anon-block">E. J.</span> na mocy porozumienia zakładów do pracy z dniem 19 września 1991 r. W dniu 18 września 1991 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wystosował pismo o przekazaniu pracownika zgodnie z otrzymaną prośbą, od dnia 19 września 1991 r. <em> <!-- -->(akta osobowe).</em> </p> <p>Od dnia 23 września 1991 r. <span class="anon-block">E. J.</span> pracował w <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, początkowo do 31 grudnia 1991 r. jako murarz w pełnym wymiarze czasu pracy, następnie jako ślusarz – także na pełen etat, a od 1 lipca 1993 r. jako spawacz w pełnym wymiarze czasu pracy do 31 października 1994 r. – do dnia rozwiązania umowy o pracę <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 2 listopada 1994 r., umowy o pracę, rozwiązanie umowy o pracę – akta osobowe). </em>Na stanowisku spawacza <span class="anon-block">E. J.</span> wykonywał spawanie dwuteownika i spawanie drutów zbrojeniowych do ław na potrzebę budynków, które budowała spółdzielnia. W <span class="anon-block"> spółdzielni (...)</span> pracował na jedną zmianę od 7:00 do 15:00, obsługiwał spawarkę wirową i transformatorową <em> <!-- -->(zeznania <span class="anon-block">E. J.</span> – k.66 a.s.)</em> </p> <p>W okresie od 24 lipca 1995 r. do 26 marca 2024 r. <span class="anon-block">E. J.</span> był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> <em> <!-- -->(świadectwo pracy – nienumerowana karta akt ZUS).</em> </p> <p>W dniu 4 marca 2024 r. <span class="anon-block">E. J.</span> złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę <em> <!-- -->(wniosek – nienumerowana karta akt ZUS).</em> </p> <p>Decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał decyzję znak: <span class="anon-block">(...)</span>, którą przyznał wnioskodawcy emeryturę zgodnie z art. 24 ustawy o rentach z Fus od 27 marca 2024 r. <em> <!-- --> (decyzja – nienumerowana karta akt ZUS).</em> </p> <p>W dniu 18 kwietnia 2024 r. organ rentowy wydał także decyzję znak: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, którą odmówił <span class="anon-block">E. J.</span> prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych (<em> <!-- -->decyzja – nienumerowana karta akt ZUS).</em> </p> <p> <span class="anon-block">E. J.</span> odwołał się od decyzji organu rentowego dotyczącej odmowy prawa do rekompensaty, co zainicjowało przedmiotowe postępowanie sądowe<em> <!-- --> (odwołanie – k.3 – 7 a.s.).</em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP celem ustalenia czy praca wykonywana przez <span class="anon-block">E. J.</span> w okresie zatrudnienia od dnia 1 sierpnia 1990 r. do dnia 18 września 1991 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i od dnia 1 lipca 1993 r. do dnia 31 października 1994 r. w <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, wykonywana była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach <br/>i rentach z FUS, uregulowanych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 z późniejszymi zmianami) oraz w innych rozporządzeniach Rady Ministrów dotyczących I Kategorii Zatrudnienia i zarządzeniach właściwych ministrów zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> <em> <!-- -->(postanowienie – k. 65 a.s.).</em> </p> <p>W opinii z dnia 8 sierpnia 2025 r. biegły sądowy ds. BHP stwierdził, że w spornym okresie pracy, tj. od dnia 1 sierpnia 1990 r. do dnia 18 września 1991 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> oraz od dnia 1 lipca 1993 r. do dnia 31 października 1994 r. <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">E. J.</span> wykonywał pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 2 lat, 5 miesięcy i 18 dni <em> <!-- -->(opinia biegłego sądowe ds. BHP – k. 71 – 77 a.s.).</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone dowody z dokumentów, tj. dokumentację obrazującą przebieg postępowania przed organem rentowym i dokumenty wchodzące w skład akt osobowych <span class="anon-block">E. J.</span>, które uzupełniły materiał dowodowy w toku postępowania sądowego. Dokumenty te pozwoliły na ustalenie okresów zatrudnienia ubezpieczonego i zajmowanych przez niego w spornym okresie stanowisk służbowych. Obiektywny charakter tych dokumentów nie budził wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, dlatego Sąd oparł się na nich czyniąc ustalenia w zakresie faktów sprawy.</p> <p>Sąd oparł się także na zeznaniach świadka <span class="anon-block">I. G.</span>, który znał odwołującego się z okresu jego pracy w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, gdzie świadek również pracował. Świadek co prawda nie widział <span class="anon-block">E. J.</span> przy czynnościach spawania, ponieważ tym odwołujący zajmował się w okresie, kiedy nie mieli bezpośredniej styczności w miejscu pracy. Świadek podkreślił jednak, że pamięta zdarzenie, w przebiegu którego spotkał się w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z niewidzianych przez siebie przez pewien czas odwołującym i ten wówczas pochwalił się świadkowi, że zdobył uprawnienia spawacza i w tym charakterze pracuje na <span class="anon-block">T.</span>. Sąd nie miał podstaw, by wątpić w szczerość tej relacji.</p> <p>Zeznania odwołującego się <span class="anon-block">E. J.</span> na okoliczność charakteru pracy w spornym okresie, również ocenił Sąd jako wiarygodne i uczynił z nich podstawę ustaleń faktycznych. Zeznania odwołującego się korelowały z zeznaniami świadka <span class="anon-block">I. G.</span> i znalazły potwierdzenie w tym, co wynika z akt osobowych. Natomiast, co do charakteru wykonywanej przez odwołującego się pracy spawacza jako pracy w szczególnych warunkach to zeznania odwołującego się znalazły potwierdzenie w opinii biegłego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span>, na której Sąd również się oparł, uznając opinię za przydatną do rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dającą rzetelną odpowiedź na stawiane przez Sąd pytania, zawierającą zrozumiałą i spójną argumentację oraz wywiedzione wnioski.</p> <p>Tak zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś strony postępowania nie wnosiły o jego uzupełnienie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie <span class="anon-block">E. J.</span> zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> <em> <!-- --> (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1251) </em>rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.</p> <p>Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Celem rekompensaty jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 1899/15).</p> <p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:</p> <p>1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,</p> <p>2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.</p> <p>Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.</p> <p>Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z § 1 rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p> <p>Rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.</p> <p>Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi<em> <!-- --> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.1996 r. II URN 3/95). </em> </p> <p>Okresem spornym podlegającym weryfikacji przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na zgłoszone przez <span class="anon-block">E. J.</span> roszczenie, był okres zatrudnienia od dnia 1 sierpnia 1990 r. do dnia 18 września 1991 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> oraz od dnia 1 lipca 1993 r. do dnia 31 października 1994 r. w <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>. Sąd badał, czy zatrudnienie odwołującego się w spornym okresie należy kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych.</p> <p>Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (obowiązującym w danym systemie czasu pracy i na danym stanowisku) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do <span class="underline"> <!-- --> rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze</span>. Ustalenie zatem, jakie prace faktycznie wykonywał wnioskodawca, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia <em> <!-- --> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku, II UK 337/03, OSNP 2004/22/392). </em>Sąd posiłkował się także zeznaniami świadków, którzy wykonywali pracę na tym samym stanowisku jak ubezpieczona, pracując z nią w <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Dane, co do tego czy praca świadczona przez pracownika jest pracą <br/>w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub <br/>w świadectwie pracy. Brak takiego dokumentu oraz brak adnotacji w świadectwie pracy o takim charakterze pracy – a tak było w przypadku <span class="anon-block">E. J.</span> – nie oznacza jednak braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy <br/>w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. <br/>W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty <em> <!-- --> (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84; z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03)</em>.</p> <p>W celu ustalenia zajmowanych przez odwołującego się stanowisk służbowych Sąd miał do dyspozycji materiał dowodowy w postaci akt osobowych, które zawierały dokumentację dotyczącą jego zatrudnienia ze spornego okresu i – jako że stanowiły dokumenty źródłowe – jednoznacznie potwierdziły jaką pracę, w jakim wymiarze i kiedy wykonywał ubezpieczony. W oparciu o te dokumenty oraz zeznania świadka, który znał odwołującego się z okresu zatrudnienia w spornym czasie oraz w oparciu o zeznania samego odwołującego się Sąd ustalił ponad wszelką wątpliwość, że w spornych okresach <span class="anon-block">E. J.</span> wykonywał pracę jako spawacz i praca ta świadczona była w pełnym wymiarze czasu pracy, a jako placowy-hakowy, murarz i ślusarz świadczył pracę w innym okresie i również wtedy na pełen etat.</p> <p>Praca spawacza wymieniona jest w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Dziale XIV Prace różne pkt. 12 „Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym”. Jednocześnie, należy też podkreślić, że przy ustalaniu pracy w szczególnych warunkach, nie ma znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, lecz rodzaj pracy powierzony i faktycznie wykonywany przez ubezpieczonego. Dlatego Sąd, potrzebując wiadomości specjalnych co do tego czy praca jaką wykonywał odwołujący się w spornym okresie było pracą w warunkach szczególnych, dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego ds. BHP. W oparciu o nią Sąd ustalił, że pracę w warunkach szczególnych <span class="anon-block">E. J.</span> wykonywał nie tylko w okresie zatrudnienia <span class="anon-block">(...)</span> przez okres 12 lat 8 miesięcy i 12 dni, ale także w okresie, kiedy pracował jako spawacz w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> – w sumie u obu ww. pracodawców w wymiarze 2 lat, 5 miesięcy i 18 dni, co daje łącznie wraz z okresem uwzględnionym wcześniej przez organ rentowy, 15 lat i 2 miesiące okresu pracy w warunkach szczególnych do 31 grudnia 2008 r.</p> <p>Tym samym należało uznać, że <span class="anon-block">E. J.</span> legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze wynoszącym ponad 15 lat, spełnia więc sporną przesłankę warunkującą przyznanie prawa do rekompensaty.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- --> 14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> </span> zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">E. J.</span> prawo do rekompensaty od 1 marca 2024 r., tj. od miesiąca, w którym wystąpił z wnioskiem o sporne świadczenie.</p> <p>W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji zgodnie z art. 118 ust.1a ustawy emerytalnej w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 28)">art. 28 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ponieważ ustalenia faktyczne o stanowisku służbowym oraz o charakterze pracy odwołującego się możliwe były do poczynienia dopiero na etapie postępowania sądowego na podstawie zgromadzonych w nim dowodów, którymi organ rentowy nie dysponował i nie był władny by takie dowody zgromadzić w toku prowadzonego przez siebie postępowania.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 k.p.c.</a> zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz odwołującego się 360,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ww. kwota stanowi stawkę minimalną i została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie.</p> <p>Renata Gąsior</p> </div>