II FSK 1072/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA (del.) Grażyna Jarmasz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 czerwca 2006r. numer [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2007r. sygn. akt I SA/Gd 595/06 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 listopada 2008r. pełnomocnik M. Z. zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a. - wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 czerwca 2006r. numer [...] wydanej w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. W uzasadnieniu podniesiono, że obowiązek uiszczenia kwoty należności wynikającej z decyzji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody w wyniku wyegzekwowania tych kwot. Powołując się na prawdopodobieństwo wystąpienia takiej możliwości wskazano wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008r., L.dz. BO-4660-33/08, o podjęcie uchwały wyjaśniającej wątpliwości, co do rozumienia "bezskuteczności egzekucji" z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego fakt złożenia w/w wniosku przesądza o istnieniu poważnych wątpliwości, co do zasadności zaskarżonej decyzji organu podatkowego. Ten fakt jak i okoliczność podjęcia przez organ egzekucyjny czynności mających na celu wyegzekwowanie należności objętych decyzją rodzi konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączono kserokopie zawiadomienia numer [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże zgodnie z § 3 tego artykułu Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy także zgodzić się z tezami postanowienia z 31 marca 2005r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. II OZ 155/05, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a więc i bez wniosku strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. W orzeczeniu tym NSA zwrócił uwagę, że w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości tylko od faktu wykazania przez stronę, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie użył wyrażenia, tak jak w innych przepisach jak np. 246 § 1 i 2 P.p.s.a., "jeżeli strona wykaże". W złożonym przez pełnomocnika skarżącego wniosku powołano się na fakt złożenia przez Prezesa NSA w/w wniosku o podjęcie uchwały wyjaśniającej kwestię, czy stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa powinno być dokonane na podstawie formalnego aktu procesowego wydanego przez organ egzekucyjny po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, czy też ustalenie tej bezskuteczności może nastąpić na podstawie każdego dowodu. Należy zgodzić się co do tego, że wniosek o w/w uchwałę potwierdza wystąpienie wątpliwości co do sposobu ustalania faktu "bezskuteczności egzekucji", które to pojęcie nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego. Podkreślenia wymaga fakt, że bezskuteczność ta jest jedną z koniecznych przesłanek, której wystąpienie upoważnia dopiero organ do wydania orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki . Nie można też nie zauważyć, że chodzi nie o odpowiedzialność podatnika za jego własne zobowiązania , ale osoby trzeciej, której odpowiedzialność, zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, ma charakter odpowiedzialności posiłkowej, i to za cudzy dług. Zaspokojenie roszczeń publicznoprawnych z majątku osób trzecich powoduje faktyczną zmianę rozkładu ciężarów podatkowych, a więc może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych i to w przypadkach ściśle przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. A więc mając na uwadze, to, co stwierdzono powyżej, czyli wątpliwości co do sposobu wykazania istnienia jednej z przesłanek odpowiedzialności, sposobu zakwestionowanego przez skarżącego we wniesionej przez niego skardze kasacyjnej, jak i okoliczność możliwości wyegzekwowania tej należności przez organ, co wynika z zawiadomienia załączonego do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że w tym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Mając więc powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 P.p.s.a. , postanowił jak w sentencji.