VI SAB/Wa 58/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność i przewlekłość Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w związku z wydanym postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku bezczynności w prowadzeniu postępowania przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] postanawia: odrzucić skargę . UZASADNIENIE Skarżący – J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sąd") skargę (uszczegółowioną w piśmie z 24 października 2019 r.) na bezczynność i przewlekłość Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej "Minister"), a to w związku z wydanym przez Ministra postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., w którym, w trybie art. 37 k.p.a., stwierdzono brak bezczynności Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] w prowadzeniu przezeń postępowania w sprawie "odmowy wykonania usługi pilotowej". Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego i skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Wolą ustawodawcy, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz.1302), dalej "p.p.s.a.", regulującym zakres właściwości sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie; na postanowienia kończące postępowanie; a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych m.in. w pkt 2 art. 3 § 2 p.p.s.a. Z powyższego wynika więc, że do sądu administracyjnego skutecznie można wnieść jedynie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo na postanowienie kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wynikiem którego miałoby zostać wydane któreś z ww. postanowień. W konsekwencji należy odpowiedzieć na pytanie, czy skarżona w niniejszej sprawie bezczynność i przewlekłość Ministra w związku z wydanym przez niego, w oparciu o art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a.", postanowieniem z 16 sierpnia 2019 r. mieści się ww. zakreślonym kręgu, a tym samym, czy skarga mająca ową bezczynność i przewlekłość za przedmiot, jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 37 k.p.a. (obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. i mającym zastosowanie w rozpoznawanym przypadku) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1), a także jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Pod rządami poprzednio obowiązującego art. 37 k.p.a. (przed 1 czerwca 2017 r.) przepis ten stanowił natomiast, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służyło zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli takiego organu nie było, to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, Skarżący wniósł do Ministra pismo z 22 lipca 2019 r. zatytułowane "Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]". Po uzyskaniu stanowiska Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] (dalej "Dyrektor") Minister wydał postanowienie z [...] sierpnia 2019 r., przyjmując - zgodnie z art. 37 k.p.a., że ww. pismo Skarżącego zatytułowane zażalenie, jest w istocie ponagleniem. Sąd zauważa, o czym pouczył także Minister, że na takie postanowienie nie służył zażalenie (nie służyło także w poprzednio obowiązującym reżimie). Nadto należy podnieść, że ww. postanowienie ma jedynie charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy ono postępowania w sprawie, a także nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Sąd mając na uwadze przywołane powyżej przepisy, jak również stan faktyczny sprawy stwierdza, że postanowienie z [...] sierpnia 2019 r. nie jest żadnym z postanowień wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., tj. nie służy na nie zażalenie, nie kończy ono postępowania, a także – tym bardziej, nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest to zatem postanowienie podlegające kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienia NSA z 6 lipca 2017 r., sygn. akt I OZ 1094/17 oraz z 2 lipca 2018 r., sygn. akt. I OSK 2170/18). Sąd zaznacza, że Skarżący złożył skargę na postanowienie Ministra z [...] sierpnia 2019 r. (VI SA/Wa 1953/19) i skarga ta, postanowieniem Sądu z [...] października 2019 r., została odrzucona jako niedopuszczalna. Konsekwencją powyższego ustalenia jest niedopuszczalność obecnie badanej skargi, tj. na bezczynność i przewlekłość Ministra w związku z wydaniem postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. Składanie skargi na bezczynność i/lub przewlekłość dopuszczalne jest wszak jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie może zatem ona dotyczyć innych aktów lub czynności. Skarga taka możliwa jest jedynie wówczas, gdy w postępowaniu, którego dotyczy zarzut bezczynności i/lub przewlekłości, może zostać wydany akt lub może być podjęta czynność, wchodzące w zakres właściwości sądu administracyjnego, oraz gdy podmiot formułujący zarzut bezczynności i/lub przewlekłości może domagać się od organu tego rodzaju aktu lub podjęcia czynności. Reasumując należy stwierdzić, że właściwość sądu administracyjnego, w zakresie kontroli zgodności z prawem, została ograniczona wyłącznie do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, kończących postępowanie w sprawie lub rozstrzygających sprawę co do istoty. Zatem, skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie nie przysługuje i nie jest to również postanowienie, które kończy postępowanie, ani postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, to nie podlega ono kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie należy zatem do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. To w konsekwencji powoduje, że nie można skutecznie zarzucić Ministrowi bezczynności i przewlekłości w wydaniu postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. Kontroli sądu administracyjnego poddana została wszak wyłącznie bezczynności i/lub przewlekłości organów administracji w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Na marginesie Sąd zauważa, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (w poprzednim stanie prawnym zażalenia), jest wyłącznie warunkiem formalnym do wystąpienia przez stronę ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność i/lub przewlekłość postępowania przez organ I instancji i nie może być traktowane jako odrębne, samodzielne postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1666/19 oraz postanowienie z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 763/19). Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił, jako niedopuszczalną.