I OSK 2321/19

SENTENCJA Dnia 24 listopada 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2019 r., sygn. IV SA/Wa 3277/18 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 marca 2019 r. oddalił skargę A. K.(Skarżący) na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju (Minister) z [...] października 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z : 1) art. 58 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji wadliwej oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ administracji, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem przez Sąd, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu, a nadto błędne przyjęcie, iż organ w przypadku, gdy zaistniały wątpliwości co do okoliczności faktycznych sprawy, w tym w szczególności, w jakim stopniu skarżący został pozbawiony możliwości działania w wyniku choroby, nie miał obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie; 3) art. 6 i art. 8 k.p.a. przez uznanie działań organu administracji za prawidłowe, podczas gdy wyżej wskazane uchybienia statuowały naruszenie przez organ nie tylko przepisów postępowania, ale także zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania strony do organów administracji. Skarżący na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a. o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć należy istotę zaistniałego w sprawie sporu. Postanowieniem z [...] października 2017 r. Wojewoda Ś. na skutek wniosku złożonego m.in. przez Skarżącego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] lipca 2014 r. Postanowienie to doręczone zostało Skarżącemu 27 października 2017 r. Skarżący wniósł na nie zażalenie pismem z 19 grudnia 2017 r. wnosząc również o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Minister odmówił przywrócenia terminu uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił by uchybienie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Stanowisko organu podzielił Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że Sąd nieprawidłowo podzielił ustalenia faktyczne Ministra uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd kasacyjny w pełni podziela przedstawione w skardze kasacyjnej argumenty, zgodnie z którymi dla zastosowania instytucji przywrócenia terminu przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a. konieczne jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wskazuje, że również w jego ocenie dla przywrócenia terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w dokonaniu czynności procesowej. Rację ma również Skarżący wskazując, że wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Sąd pierwszej instancji nie wyraził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska negującego powyższy pogląd, wyjaśnił jednak, przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nawet najpoważniejsza, przewlekła choroba, o ile nie uniemożliwia obiektywnie możliwości działania i podejmowania czynności w postępowaniach administracyjnych, czy sądowych, nie może być sama w sobie okolicznością, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Pogląd ten jest zbieżny z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przez Skarżącego. Sąd kasacyjny podziela przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dokonanych przez organ ustaleń faktycznych. Ani organ ani Sąd pierwszej instancji nie kwestionują problemów zdrowotnych Skarżącego. Jak jednak wskazuje sam Skarżący, problemy zdrowotne uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej muszą być tego rodzaju, by uniemożliwiały jej dokonanie, przy jednoczesnym uniemożliwieniu posłużenia się inną osobą. Przedstawiona przez Skarżącego dokumentacja lekarska nie pozwala na przyjęcie, by rzeczywiście w okresie od 27 października 2017 r. do 15 grudnia 2017 r. stan jego zdrowia uniemożliwiał mu podjęcie czynności procesowej, nawet przy posłużeniu się inną osobą. Tymczasem wykazanie zaistnienia owego pogorszenia stanu zdrowia byłoby okolicznością uprawdopodobniającą brak winy Skarżącego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę na fakt, że z zaświadczeń lekarskich datowanych na grudzień 2017 r. nie wynika, by stan zdrowia Skarżącego wyłączał podjęcie czynności procesowych. W zaświadczeniach z 11 i 12 grudnia 2017 r. wskazano że Skarżący leczy się z powodu zaburzeń pamięci, w zaświadczeniu z 14 grudnia 2017 r., że jest po zawale i ma okresowe stany pogorszenia. Biorąc pod uwagę, że Skarżący nie jest ubezwłasnowolniony ani całkowicie ani częściowo nie można przyjąć, by owe pogorszenia stanu zdrowia uniemożliwiały mu funkcjonowanie, w tym dokonywanie czynności w postępowaniach administracyjnych. Jak wynika z dokumentacji przekazanej przez Skarżącego, od 2007 r. wielokrotnie przebywał on w szpitalu. Zgłaszał się do szpitala również w razie pogorszenia zdrowia i po konsultacji był wypisywany o czym świadczy karta informacyjna z 14 listopada 2015 r. czy też przywołana w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji karta informacyjna z 28 września 2017 r. Skarżący nie przedstawił jednak żadnego dokumentu, który pozwoliłby na przyjęcie, że rzeczywiście nastąpiło u niego pogorszenie stanu zdrowia w okresie od 27 października 2017 r. do 15 grudnia 2017 r. Zatem na poparcie swojej tezy, o nagłym pogorszeniu stanu zdrowia, które uniemożliwiało podjęcie czynności procesowych w tym posłużenie się osobą trzecią Skarżący przedstawia wyłącznie swoje twierdzenia wyjaśniając, że nasilenie objawów choroby było u niego bardzo silne, obniżyły się parametry oddechowe, podlegał tlenoterapii. Same jednak twierdzenia zainteresowanego, że właśnie po odebraniu rozstrzygnięcia organu nastąpiło u niego pogorszenie stanu zdrowia, nie mogą być traktowane jako uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Skarżący, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, wadliwości poczynionych ustaleń faktycznych upatruje w niepodjęciu przez organ dalszych czynności wyjaśniających. Nie wyjaśnia jednak na czym owe czynności miałyby polegać, oprócz ogólnikowego zarzucenia, że organ nie badał zasadniczo jak duży wpływ miała jego przewlekła choroba i jej nasilenie w październiku 2017 r. na pozbawienie go możliwości dokonywania czynności procesowych, a Sąd pierwszej instancji uznał takie działanie za zasadne. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by rzeczywiście nastąpiło u niego pogorszenie stanu zdrowia w październiku 2017 r. i by trwało ono aż do połowy grudnia 2017 r. W tej sytuacji organ nie miał możliwości uznania, że uchybienie terminowi miało charakter niezawiniony. W konsekwencji, zarzuty objęte punktem 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadne. Ustalenia faktyczne i ich ocena dokonane przez organ nie naruszały ani art. 6 ani art. 8 k.p.a. To właśnie uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu wyłącznie na podstawie twierdzeń zainteresowanej strony mogłoby być uznane za naruszenie zasady praworządności i zaufania strony do organów administracji. Oznacza to, że również Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów przywołanych w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).