III SA/Wa 1637/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia Starszego Referendarza sądowego z dnia 1 października 2018 r. sygn. III SA/Wa 1637/18 w sprawie ze skargi L.C. na zajęcie egzekucyjne dokonane na podstawie tytułu wykonawczego z 16 marca 2018 r. nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego UZASADNIENIE Skarżąca L.C., w skardze na zajęcie egzekucyjne dokonane na podstawie tytułu wykonawczego z 16 marca 2018 r. nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., wniosła o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2018 r., przesłano Skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia, podpisania i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano Skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego. Wezwanie to doręczono Skarżącej w dniu 29 sierpnia 2018 r., zaś termin do nadesłania wypełnionego formularza upływał wraz z dniem 5 września 2018 r. Skarżąca, pismem z 17 września 2018 r., nadanym w tej samej dacie, zwróciła się o "(...) natychmiastowe podjęcie środków tymczasowych w postaci wstrzymania egzekucji na posiedzeniu niejawnym do czasu rozstrzygnięcia sporu (...)". Załączyła pismo (162 strony), w którym zawarła swoje stanowisko oraz kserokopie artykułów prasowych. Z uwagi na to, że Skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym przez Sąd urzędowym formularzu, jak też nie przekazała wnioskowanych dokumentów i informacji referendarz sądowy, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca, we wniesionym w terminie sprzeciwie z "5 września 2018 r.", wskazała, że referendarz sądowy wadliwie uznał, że "nie odpowiedziała na wezwanie". Powołała się na to, że 3 września b.r. złożyła odpowiedź na wezwanie i zadeklarowała złożenie (w załączniku) potwierdzenia stempla pocztowego i potwierdzenia odbioru przez Sąd. Podniosła, że "nie ma co jeść", ma zablokowane konto. Ponowiła wniosek o wstrzymanie egzekucji. Nadto zwróciła się o: - odsunięcie referendarza od prowadzenia sprawy; - zastosowanie wykładni zgodnej z orzecznictwem TSUE; - bezwzględny zakaz obniżania efektywności prawa unijnego oraz orzeczeń TSUE; - natychmiastowe zaprzestanie naruszania prawa unijnego i orzecznictwa TSUE. Skarżąca, na osiemnastu stronach "sprzeciwu" przedstawiła uzasadnienie swoich poglądów wraz z powołaniem się na orzecznictwo TSUE. Załączyła kserokopię korespondencji z Urzędem Skarbowym Warszawa-Ursynów (trzy strony). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1ustawy z 30 sierpnia 2002 . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "u.p.p.s.a.") wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie w zakresie częściowym (np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady przyznawane jest osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Sąd informuje, że w wyniku wniesienia sprzeciwu referendarz sądowy został z mocy prawa odsunięty od badania sprzeciwu i sposobu wypełnienia przez Stronę wezwania referendarza sądowego. Sąd wskazuje, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 u.p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 257 u.p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Skarżąca odebrała wezwanie o złożenie wypełnionego formularza PPF 29 sierpnia 2018 r. (k. 116 akt sądowych), jednakże do dnia wydania zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego, tj. do 1 października 2018 r., nie złożyła tego formularza. Braku tego nie uzupełniła nawet składając sprzeciw: Sąd po wnikliwej analizie 163 stron pisma z 17 września 2018 r. i kilku następnych stron załączników (k.117 – k. 203 akt sądowych), nie doszukał się wypełnionego i podpisanego formularza PPF. Co więcej, pomimo deklaracji w treści sprzeciwu oznaczonego błędną data 5 września 2018 r. (czyli datą poprzedzającą wydanie zarządzenia referendarz sądowego z 1 października 2018 r.), Strona nie przekazała odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 24 sierpnia 2018 r. Ustawodawca w treści art. 257 u.p.p.s.a. nie pozostawia Sądowi wyboru: wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy, to powinna złożyć podpisany i wypełniony formularz PPF. W innym wypadku nie istnieje, mimo ogromnej życzliwości Sądu dla Strony, gotowości działania i woli realizacji zasady in dubio pro actione, możliwość prawna rozpoczęcia choćby badania jej sytuacji życiowej, zatem wniosek o przyznanie prawa mocy nie będzie mógł zostać uwzględniony. Skarżąca powinna zatem złożyć podpisany choćby i wypełniony formularz, tak, żeby umożliwić Sądowi działanie w jej interesie. Rozważanie o dopuszczalności przeprowadzenia przez Sąd innych czynności, w tym tych, o które Skarżąca wnioskuje w piśmie z 17 września 2018 r., tj. "natychmiastowe podjęcie środków tymczasowych w postaci sądowego wstrzymania egzekucji" czy "zastosowanie wykładni zgodnej z orzecznictwem TSUE", może być przeprowadzone dopiero po uiszczeniu przez Stronę opłaty sądowej, albo po korzystnym dla Strony przeprowadzeniu postępowania o prawo pomocy. Kompetencja Sądu jest w tym wypadku ograniczona przez Ustawodawcę, który w art. 220 § 1 u.p.p.s.a. ustanowił zakaz podejmowania jakichkolwiek czynności w braku uiszczenia opłaty ("Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata."). Sąd zaś nie jest uprawniony do sprzeciwiania się woli Prawodawcy, który jednoznacznie określił jego rolę, niezależnie od gotowości działania Sądu w interesie obywateli (dis aliter visum est). Te względy zadecydowały, że Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i 3 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.