II GZ 478/11

SENTENCJA Dnia 26 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia PKP P.L.K. S.A. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1642/11 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi PKP P.L.K. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłacenia rekompensaty postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Pismem z dnia 14 czerwca 2011 r. PKP P.L.K. S.A. w W. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania i wypłacenia rekompensaty. Od wniesionej skargi Spółka uiściła w dniu 15 czerwca 2011 r. wpis w wysokości 200 zł (k. 24 akt sąd.). Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w W., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), wezwał skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 99.800,00 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r.). Odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu został skarżącej doręczony w dniu 1 września 2011 r. (k. 157 akt WSA). Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie: 1) art. 220 § 1 oraz art. 231 p.p.s.a., w zw. z § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wpis sądowy w sprawie jest wpisem stosunkowym, gdy tymczasem jest to wpis stały; 2) § 2 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wpis sądowy w sprawie jest wpisem stosunkowym, gdy tymczasem jest to wpis stały. W uzasadnieniu skarżąca podała, że uiściła należny w niniejszej sprawie wpis stały w kwocie 200 zł. Zdaniem Spółki nie było podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie należy uiścić wpis stosunkowy, bowiem przedmiotem sporu jest istnienie przesłanek do przyznania skarżącej rekompensaty, a nie wysokość rekompensaty. Wysokość rekompensaty nie była w toku całego postępowania nigdy kwestionowana przez stronę przeciwną, a cały spór sprowadza się do interpretacji przepisów rozporządzenia odnośnie terminów składania wniosków o rekompensatę w świetle naruszenia przez Polskę art. 14 ust. 1 rozporządzenia 1192/69 w sprawie wspólnych zasad normalizujących rachunkowość, zgodnie z którym państwa członkowskie, po konsultacji z Komisją Europejską i w odpowiednim czasie, przyjmują takie przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, które mogą być konieczne do jego wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca, regulując kwestię wpisu od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi danej instancji, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu, oraz na te, które podlegają wpisowi stałemu. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały. Jak słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie, dychotomiczny podział na dwie kategorie spraw nie jest podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" jest wyrażeniem nieostrym i stanowi legislacyjne uproszczenie. Zaskarżeniu do sądów administracyjnych bowiem podlegają akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 661 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 80; z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FZ 239/08, "LEX" nr 493823; z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1855/08, "LEX" nr 527749). Przepisy art. 230-231 p.p.s.a. pozostają w związku z art. 215-218 p.p.s.a., traktującymi o wartości przedmiotu zaskarżenia i mając na względzie opisane powyżej legislacyjne uproszczenie, przyjąć należy, że chodzi w nich o zaskarżenie decyzji w przedmiocie należności pieniężnej, a precyzyjniej rzecz ujmując, o kontrolę legalności decyzji, która określa (ustala, dotyczy, orzeka, rozstrzyga) należność pieniężną (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06). Oceniając, czy wniesiona skarga podlega wpisowi stałemu, czy stosunkowemu, należy zbadać przedmiot i zakres zaskarżenia. Charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, przesądza o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Zasadą jest, że jeżeli sprawa dotyczy należności pieniężnych określonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu administracji, to strona jest zobowiązana do uiszczenia wpisu stosunkowego, a wysokość tego wpisu zależy przede wszystkim od zakresu zaskarżenia. Wysokość wpisów stałych, jak również sposób naliczania wpisów stosunkowych, są określone w rozporządzeniu w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wysokość wpisu stałego ma cechy stabilności i niezmienności, jest bowiem ustalana na podstawie § 2 tego rozporządzenia. Wysokość wpisu stosunkowego natomiast jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze przez stronę bądź ustalonej przez sąd. Dla wysokości tego rodzaju opłaty nie ma tak istotnego znaczenia rodzaj przedmiotu sprawy, jak również zaskarżona do sądu forma działania organu. Wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym bowiem stanowi najczęściej określony procent należności, którą strona jest zobowiązana uiścić na mocy aktu administracyjnego (S. Babiarz, P. Zaborniak: Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 162), natomiast w sprawach, w których żądanie strony dotyczy przyznania należności pieniężnej, stanowi wysokość należności, jaką – jej zdaniem – powinna otrzymać. Z dotychczasowych rozważań wynika, że o rodzaju wpisu sądowego decyduje, co do zasady, charakter sprawy, w której wniesiono skargę, przedmiot i zakres zaskarżonego aktu. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że postępowanie przed organem administracji publicznej zostało zainicjowane wnioskiem Spółki wniesionym do "Skarbu Państwa, [...] za pośrednictwem Ministra Infrastruktury". W omawianym wniosku Spółka, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1192/69 w sprawie wspólnych zasad normalizujących rachunkowość przedsiębiorstw kolejowych (Dz.U.UE.L.69.158.8 ze zm.), domagała się przyznania i wypłacenie rekompensaty w wysokości 38.252.000,00 zł z tytułu normalizacji rachunkowości w zakresie obciążeń finansowych poniesionych w okresie od 1 stycznia – 31 grudnia 2011 r. Do wniosku dołączono niezbędne dodatkowe informacje obejmujące wysokość obciążeń finansowych dla tej kategorii normalizacji w okresie objętym wnioskiem oraz metodologie obliczenia należnej kwoty rekompensaty. Następnie decyzją z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] Minister Infrastruktury odmówił określenia szacunkowej wartości rekompensaty wnioskowanej przez PKP P.L.K. S.A. na kwotę 38.252.000,00 zł z tytułu normalizacji rachunkowości wnioskodawcy w okresie od 1 stycznia 2011 do dnia 31 grudnia 2011 r. w zakresie obciążeń finansowych ponoszonych przez wnioskodawcę należących do kategorii określonej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Nr 1192/69 (kategorii I normalizacji). W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że sprawa dotyczy należności pieniężnych jaką Spółka – w jej ocenie – powinna otrzymać od Skarbu Państwa. Pogląd zaprezentowany w zażaleniu, iż właśnie z uwagi na odmowę przyznania rekompensaty od skargi należało pobrać wpis stały, gdyż "przedmiotem sporu jest istnienie przesłanek do przyznania Skarżącemu prawa do rekompensaty a nie sama wysokość rekompensaty", z przyczyn powyżej podanych, jest błędny. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skarżącej. Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. prawidłowo ostatecznie określono wysokość należnego od wniesionej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r.– wpisu stosunkowego, tj. stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W myśl tego przepisu, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100.000 zł - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Skoro zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja dotyczy należności pieniężnej w kwocie 38.252.000,00 zł, to wpis stosunkowy od skargi na tę decyzję winien wynosić stosownie do § 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. 100.000 zł. W tej sytuacji, gdy skarżąca uiściła przy wniesieniu skargi wpis w kwocie 200 zł, trafnie zaskarżonym zarządzeniem, wezwano skarżącą do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 99.800 zł. Powyższe stanowisko jest kierunkowo zgodne z ukształtowanym orzecznictwem. W rozpoznanych dotychczas zażaleniach PKP P.L.K. S.A. na zarządzenia wzywające do uiszczenia wpisu od skarg na decyzje Ministra Infrastruktury w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty z tytułu normalizacji rachunkowości Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie prezentuje pogląd, że od tych skarg pobiera się wpis stosunkowy (por. postanowienia NSA z dnia: 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II GZ 251/10 i II GZ 252/10; 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II GZ 330/11 i II GZ 331/11; 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GZ 335/11; 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GZ 385/11; 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GZ 401/11; 18 października 2011 r., sygn. akt II GZ 456/11). Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w związku z art.198 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.