II FZ 883/16

SENTENCJA Dnia 16 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 961/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. o sygn. I SA/Po 961/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M. B. i P. B. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IS) z dnia 20 kwietnia 2016 r. o nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu podał, że skarżący w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 maja 2016 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, w terminie do jego uiszczenia wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2.2. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. Referendarz sądowy WSA w Poznaniu oddalił wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy. Na skutek wniesionego sprzeciwu na zapadłe orzeczenie referendarza, WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 września 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżącym w dniu 26 września 2016 r. ponownie doręczono odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 31 maja 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia skargi skarżący złożyli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do chwili wydania przez WSA w Poznaniu zaskarżonego postanowienia kwota należna tytułem wpisu od skargi nie została uiszczona. Odrzucając skargę WSA w Poznaniu stwierdził, że nieuiszczenie w zakreślonym terminie należnego wpisu sądowego obligowało Sąd pierwszej instancji od odrzucenia skargi. Podkreślił, że kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy nie skutkują przerwaniem biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu, w którym sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła brak podstaw prawnych i faktycznych do jego wydania oraz sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na błędnym ustaleniu, że skarżący nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie, podczas gdy nie była w ogóle do tego przez Sąd wzywana. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidło postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. 4.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego tego Sądu z dnia 27 lipca 2016 r. - orzeka jako sąd drugiej instancji - zatem od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2016 r. wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a., a postanowienie to zyskuje walor prawomocności z chwilą jego wydania. Tym samym należy uznać, że zasadnie skarżący ponownie zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia nie uiścili. W rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi przewidziana w art. 220 § 3 p.p.s.a., którą WSA w Poznaniu prawidłowo powołał w zaskarżonym postanowieniu. W zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował ten Sąd do odrzucenia skargi. 4.3. Uwzględniając, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2016 r. o sygn. IISA/Po 961/16 utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego w WSA w Poznaniu z dnia 27 lipca 2016 r. zyskało walor prawomocności, trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżących przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Obowiązkiem skarżących domagających się zmiany postanowienia w tym przedmiocie jest wykazanie, że nastąpiła zmiana ich sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio. Złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może zatem uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 4.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.