I FSK 1435/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi S. Z. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/04 oddalającym skargę kasacyjną S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt 1 III SA 3484/03 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 5 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania UZASADNIENIE I FSK 1435/07 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2574/04, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt 1 III SA 3484/03 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 5 grudnia 2003 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. Pismem z dnia 10 września 2007 r. (data nadania – 18 września 2007 r.) skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższym orzeczeniem i o zmianę tego wyroku i wskazując na przesłankę wznowieniową z art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy). Przywołując okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, strona wskazała na opublikowanie w dniu 6 sierpnia 2007r. w dodatku do Rzeczpospolitej Dobra Firma artykułu pod tytułem "z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika można odliczyć VAT", w którym to artykule powołano orzecznictwo dopuszczające taką możliwość – wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2007 r. (I SA/Gd 888/06) i z dnia 7 sierpnia 2007 r. (I SA/Gd 532/07) oraz orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. (III SA/Wa 159/07). Strona wskazała też na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 lipca 2006r. i konieczność interpretacji prawa krajowego z uwzględnieniem przepisów prawa wspólnotowego i orzecznictwa ETS. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania strona odniosła się do skargi kasacyjnej oddalonej w dniu 22 czerwca 2005 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny – FSK 2574/04, wskazując ponownie na zawarte w niej argumenty odnośnie naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy o VAT i § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podtrzymując stanowisko przedstawione w powyższej skardze kasacyjnej strona wskazała na orzeczenia, które, w jej ocenie, podzielają prezentowany przez nią pogląd na istotę sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę o wznowienie postępowania należy odrzucić. Instytucja wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Jest to instytucja wyjątkowa, bowiem przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta na wąsko określonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności – jest to uzasadnione w szczególności ze względu na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2005 r., FSK 2647/04). Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 powołanej ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargę odrzuci. Należy przy tym wskazać, iż samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271–274 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy (por. np. postanowienia NSA z 21 lutego 2006 r. – II OSK 45/06, z 24 marca 2006 r. – II FSK 133/06, z 19 kwietnia 2005 r. – GSK 1242/04). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Autor skargi o wznowienie postępowania powołał co prawda, jako podstawę żądania, art. 273 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc "późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy", jednakże zarówno z przytoczonych okoliczności odnośnie zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jak i z uzasadnienia tego pisma, wynika jednoznacznie, iż skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Strona wskazuje bowiem na orzeczenia znalezione w prasie prawniczej, wyrażające odmienny od wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w sprawie, pogląd na istotę sprawy - odliczenie podatku VAT z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika. Uzasadnienie skargi jest wyłącznie polemiką z niezaakceptowanym przez stronę stanowiskiem Sądu, nie zawiera natomiast żadnej argumentacji dotyczącej późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sam fakt, iż wszystkie powołane przez stronę orzeczenia zostały wydane po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie, a więc po dniu 22 czerwca 2005 r. wskazuje na brak ustawowej podstawy wznowienia, bowiem podstawę tą stanowi tylko takie orzeczenie, które było już prawomocne zanim zapadł wyrok w postępowaniu objętym żądaniem wznowienia. Podkreślić trzeba, iż nie jest celem instytucji wznowienia postępowania polemika z prawomocnym orzeczeniem sądu, co czyni strona w rozpatrywanej skardze. W postępowaniu wznowieniowym nie bada się merytorycznych motywów rozstrzygnięcia, jak to ma miejsce w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2005 r., IV SA/Gl 582/05). Odmienna aniżeli przyjęta w prawomocnym wyroku interpretacja przepisów nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego niezależnie od stopnia rozpowszechnienia tejże odmiennej interpretacji czy momentu, w którym została ona wyrażona. Jak już wskazano, przesłanki wznowieniowe zostały ujęte przez ustawodawcę wąsko i, jako wyjątki od zasady trwałości wyroków, muszą być interpretowane ściśle. Zmiana poglądów doktryny czy linii orzecznictwa nie należy do przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić nadto trzeba, iż Sąd bada każdą sprawę osobno i wydaje orzeczenie w zależności od zebranego materiału, ustaleń i zaistniałych okoliczności – orzeczenie to dotyczy tylko tej sprawy, w której zapadło. Zaprezentowanie odmiennych poglądów doktryny lub orzecznictwa przez stronę mogłoby mieć znaczenie ewentualnie w zwykłym postępowaniu odwoławczym, ale, jak już podniesiono, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a więc, zgodnie z art. 280 § 1 zd. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.