III OSK 4263/21
Sądy administracyjne2021-10-05
Sygnatura
III OSK 4263/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2021-10-05
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Jolanta SikorskaMałgorzata BorowiecMałgorzata Pocztarek
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Dnia 5 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2531/19 w sprawie ze skargi P.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 23 września 2019 r. nr 3186 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2531/19 oddalił skargę P.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 23 września 2019 r. nr 3186 w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z akt sprawy wynika, że Dowódca Oddziału [...] Policji w [...] w piśmie z dnia 22 marca 2019 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia P.W. – [...], pełniącego obowiązki służbowe na stanowisku [...] – ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.). Wskazał, że wyżej wymieniony policjant nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Do wniosku dołączył charakterystyki policjanta sporządzone w dniach 15 marca i 20 marca 2019 r.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. P.W. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W dniu 25 kwietnia 2019 r. zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego i skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] prośbę o wyrażenie zgody na pozostawienie w służbie do 2027 r. W dniu 29 kwietnia 2019 r. wyżej wymieniony policjant złożył szereg wniosków dowodowych, m.in. o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych imiennie policjantów Oddziału [...] Policji w [...], włączenie do akt postępowania jego notatników służbowych za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 29 kwietnia 2019 r., kopii rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 20 czerwca 2013 r. nr 1220/2013 dotyczącego podwyższenia dodatku służbowego oraz kopii rozkazów dotyczących otrzymywania nagród motywacyjnych za okres od grudnia 2018 r. do kwietnia 2019 r. oraz o usunięcie (wyłączenie) z akt postępowania wszystkich dokumentów dotyczących naruszenia dyscypliny służbowej i kar, które zostały zatarte, formułując jednocześnie zarzut, że materiały te mają na celu deprecjonowanie jego osoby jako policjanta.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia 10 maja 2019 r. nr AH. 1202.2.2019.AD uwzględnił część dowodów zgłoszonych przez stronę we wnioskach z dnia 29 kwietnia 2019 r. i włączył je do akt postępowania (nr 3), jednocześnie odmówił uwzględnienia pozostałych dowodów (nr 1, 2 i 4).
W dniu 14 czerwca 2019 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło oświadczenie P.W., w którym stwierdził, że część materiałów zgromadzonych w toku przedmiotowego postępowania nie ma związku z nabyciem przez niego prawa do emerytury. Są to dokumenty przedstawiające go jako osobę, która nie jest kompetentna, ani zdolna, bądź dyspozycyjna do wykonywania najważniejszych czynności na swoim stanowisku, tj. pełniącego obowiązki dowódcy drużyny.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 19 czerwca 2019 r. nr 1096/2019, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zwolnił P.W. ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2019 r. Przedmiotowemu rozkazowi personalnemu na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie " K.p.a.") nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Na skutek wniesienia przez wyżej wymienionego policjanta od powyższego rozkazu personalnego odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia 23 września 2019 r. nr 3186 utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia przez niego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że takie zwolnienie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Zauważył, iż jedyną przesłanką, od której zależy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie powołanego przepisu, jest osiągnięcie 30 lat wysługi emerytalnej. Omawiana regulacja nie wskazuje żadnych dodatkowych warunków, od których miałaby zależeć decyzja organu zwalniającego. Wynika z tego, że przesłanka stanowiąca podstawę do zwolnienia w trybie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji została w sposób wyczerpujący zdefiniowana w treści powołanego przepisu. P.W. nie kwestionuje faktu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia przez niego 30 lat wysługi emerytalnej.
Dalsze rozważania Komendant Główny Policji skoncentrował na wykazaniu, czy w niniejszej sprawie zważono takie wartości jak "interes społeczny" i "słuszny interes strony", której z tych wartości dano prymat oraz czy działanie w tym zakresie było zasadne. Interes prywatny czynnego policjanta w służbie sprowadza się do tego, że dalsze zatrudnienie daje mu stabilizację w odniesieniu do jego sytuacji socjalnej, gwarantującą uposażenie oraz inne świadczenia na stałym poziomie, a także możliwość samorealizacji i doskonalenia umiejętności i stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zaś interes społeczny sprowadza się w przypadku formacji zmilitaryzowanych do pojęcia "interesu służby". Jednym z podstawowych warunków wykonania zadań policjanta jest jego dyspozycyjność. Ma on wyłącznie w sposób najbardziej pełny i najbardziej efektywny umożliwić realizację ustawowych zadań tej formacji. Przełożony właściwy w sprawach osobowych ma prawo do swobodnego kształtowania struktury zatrudnienia w podległej mu jednostce organizacyjnej Policji. Jest on odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie jednostki Policji i ma pełną wiedzę o stanie etatowym, jakim dysponuje, a także o potrzebach w zakresie realizacji nałożonych na tę jednostkę zadań (a także zadań jednostek jej podległych). Przyjęty model organizacyjny Policji wymusza ustanowienie odpowiednich mechanizmów umożliwiających elastyczne kształtowanie stanów kadrowych. Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku tzw. jednostek liniowych. Sprawne funkcjonowanie jednostek organizacyjnych Policji, a także działających w ich obrębie komórek organizacyjnych, jak również jednostek im podległych, stanowi gwarancje wypełniania misji tej formacji. Ustawodawca odpowiedzialnością za właściwy dobór i liczebność policjantów w poszczególnych jednostkach Policji lub w komórkach organizacyjnych tych jednostek obciążył właściwych komendantów. Komendant występuje w podwójnej roli, jest zarówno przełożonym, jak i kierownikiem jednostki organizacyjnej Policji. W pierwszym przypadku jego czynności są związane stricte ze służbą danego policjanta , któremu określa on zakres zadań. Z drugiej strony, jako kierownik jednostki organizacyjnej Policji jest zobowiązany do podejmowania takich działań i decyzji, które, leżąc w zakresie jego kompetencji, w sposób najbardziej pełny zapewnią realizację wytyczonych dla Policji ustawowych zadań. Musi zatem ważyć interes policjanta (słuszny interes strony) oraz interes społeczny, który w tym przypadku jest zbieżny z interesem służby. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku kolizji pomiędzy tymi dwoma dobrami interes policjanta musi ustąpić przed interesem służby. Gdyby dać prymat temu pierwszemu, osiągnięcie celu, jakim jest realizacja ustawowych zadań Policji, mogłoby okazać się nie tylko utrudnione, ale wręcz niemożliwe. Komendant jest zobowiązany do takiego doboru kadr w podległych komórkach i jednostkach organizacyjnych Policji, które będą stanowić świadectwo optymalnego wykorzystania potencjału zasobu kadrowego tej jednostki, a tym samym będą gwarantować realizację celów nie tylko wytyczonych dla tej komórki czy jednostki, ale dla całego garnizonu.
Zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, że P.W. spełniał wymogi niezbędne do dalszego pełnienia służby, skoro w jego przypadku od 2017 r. odnotowywano sygnały o pojawieniu się trudności dotyczących inicjatywy i stopnia zaangażowania w pełnioną służbę, a także poziomu i efektywności komunikacji interpersonalnej. Przełożeni wyżej wymienionego policjanta ocenili go jako osobę konfliktową, mało koleżeńską, stwarzającą problemy ze względu na sposób zachowania, wymagającą stałego nadzoru przełożonych, postrzeganą przez otoczenie jako ktoś nieelastyczny, działający schematycznie i częściowo niedostosowany do ogółu. Powyższe mogło skutkować negatywnym odbiorem jego osoby przez innych policjantów, uzasadnianym ograniczeniami policjanta odnośnie jego rzeczywistej przydatności w czasie wykonywania zadań. Stan taki zaczynał wpływać negatywnie na funkcjonalność i spójność służby, powodując niepożądane konsekwencje w postaci destabilizacji i niekompatybilności zespołu, braku wzajemnego zaufania oraz konieczności dodatkowego angażowania przełożonych w monitorowanie zaistniałej sytuacji.
Komendant Główny Policji stwierdził, że wprawdzie wskazane okoliczności nie implikują przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, którą jest wyłącznie nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, to jednak stanowią uzasadnienie, dla którego przełożony w sprawach osobowych podjął decyzję o fakultatywnym zwolnieniu P.W. ze służby w Policji. Nie jest możliwe precyzyjne podanie kryterium determinującego do podjęcia określonej decyzji przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, które byłoby obiektywnie mierzalne i umożliwiłoby czytelne wskazanie powodów, dla których przełożony ten dokonał wyboru właśnie tego policjanta. Służba w Policji jest niewymierna w tym znaczeniu, że nie można stworzyć algorytmu, na podstawie którego możliwe będzie posługiwanie się elementami wartościującymi w sposób zero-jedynkowy, pozwalający dokonać oceny wszystkich policjantów na podstawie tych samych kryteriów. Ocena przełożonego wynika z sumy ocen cząstkowych, na które składa się nie tylko ocena przydatności do służby konkretnego policjanta, ale ocena możliwości wykorzystania przymiotów danego policjanta w środowisku, w którym ma pełnić służbę, czyli jako członka określonego zespołu realizującego określone zadania. Kryteriów tych nie sposób uchwycić precyzyjnie expressis verbis przez wskazanie konkretnych elementów. Mają one charakter ocenny, wynikają z obserwacji policjanta, a także z założonej przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych koncepcji funkcjonowania danej komórki czy jednostki organizacyjnej. Nie byłoby właściwe ustalenie (wskazywanie) kryteriów i szczegółowe wyliczanie tych elementów, które zostały wzięte pod uwagę przez bezpośredniego przełożonego danego policjanta, który występuje z wnioskiem personalnym do przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Istotna jest bowiem motywacja samego przełożonego właściwego w sprawach osobowych, bo to on jest wyłącznym decydentem w sprawie osobowej dotyczącej konkretnego policjanta. Zrozumienie potrzeby zapewnienia efektywnej realizacji ustawowych zadań przez Policję wymaga zrozumienia specyfiki tej służby, szczególnych i charakterystycznych elementów właściwych dla poszczególnych jednostek i komórek organizacyjnych tych jednostek Policji, zadań przekazanych do realizacji poszczególnym policjantom, a przede wszystkim koncepcji i kierunków prowadzonej polityki przez kierownika danej jednostki organizacyjnej Policji, który przez urzeczywistnienie cząstkowych celów zmierza do realizacji nadrzędnych celów zawartych w art. 1 ustawy o Policji.
W ocenie organu odwoławczego, nie można czynić zarzutu, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] przedłożył wartość, jaką jest kształtowanie polityki kadrowej w celu właściwej realizacji ustawowych zadań Policji nad indywidualnym interesem policjanta wyrażającego gotowość do dalszego pełnienia służby. Interes służby uzasadnia pozostawienie w służbie tylko takich policjantów, którzy w ocenie przełożonego właściwego w sprawach osobowych będą mogli realizować zadania tej jednostki Policji. Skoro zdaniem przełożonego P.W. tych kryteriów nie spełnia, to w interesie służby było zwolnienie go ze służby w Policji. Organ pierwszej instancji prawidłowo skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zwolnienia wyżej wymienionego policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Rozkaz personalny w tym przedmiocie podjął w granicach uznania administracyjnego, przy czym uznanie to zostało poparte argumentacją wskazującą wprost na to, że dalsze zatrudnienie tego konkretnego policjanta nie gwarantuje prawidłowej realizacji zadań wyznaczonych dla tej jednostki Policji. Szczegółowa analiza przyczyn uzasadniających skorzystanie z konstrukcji fakultatywnego zwolnienia P.W. potwierdza, że nie miała ona charakteru arbitralnego, ale zmierzała do ochrony interesu służby. Możliwość zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie zależy od przebiegu służby policjanta ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Rozkaz personalny o zwolnieniu wyżej wymienionego policjanta ze służby w Policji znajduje pełne oparcie w okolicznościach wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie było zatem potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o część dowodów zgłoszonych przez stronę. Dopuszczenie w postępowaniu wnioskowanych dowodów byłoby niezasadne, gdyż podnoszone okoliczności nie mają w sprawie istotnego znaczenia.
Komendant Główny Policji dodał także, iż zwolnienie policjanta ze służby w Policji z powodu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej nie stanowi dyskryminacji z uwagi na wiek i nie narusza uregulowań wspólnotowych w postaci dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303, z dnia 2 grudnia 2000 r. s. 16; Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne rozdz. 5, tom 4 s. 79, wydanej na podstawie art. 13 TWE). W tym zakresie powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II PK 197/14, gdzie odniesiono się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 2011 r. (C-159, Fuchs), w którym stwierdzono, że ustanowione w dyrektywie 2000/78/WE ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy nie stoją na przeszkodzie obowiązywaniu ustawy, która przewiduje obowiązkowe przejście na emeryturę urzędników mianowanych dożywotnio, w tej sprawie prokuratorów, z chwilą ukończenia przez nich 65 roku życia, w zakresie w jakim celem tej ustawy jest między innymi zoptymalizowanie zarządzania zasobami ludzkimi (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I PK 120/14). Skoro zatem nawet mianowanie na stanowisko dożywotnio, a następnie zwolnienie z pracy z osiągnięciem określonego wieku, nie stanowi przykładu dyskryminacji ze względu na wiek, to tym bardziej zwolnienie policjanta w związku z osiągnięciem wysługi emerytalnej również nie może stanowić takiego przypadku, w szczególności z uwagi na fakt, iż decyzja taka jest uzasadniona "interesem służby". Przyjęcie założenia przeciwnego skutkowałoby tym, że uprawnienie przełożonego w sprawach osobowych nie stanowiłoby realnie przysługującego mu uprawnienia. W rzeczywistości polityka kadrowa jednostki Policji byłaby w głównej mierze zależna od policjanta, który decydowałby o momencie odejścia ze służby w Policji.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi P.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 81 i art. 86 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał treść art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Wskazał, że użyte w tym przepisie sformułowanie "można" oznacza, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji ma charakter decyzji uznaniowej. W judykaturze przyjmuje się, że wprawdzie przedmiotowy rozkaz personalny pozostaje pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżony rozkaz personalny (decyzja administracyjna) nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takim przypadku kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozkazu personalnego, czy organ przy jego wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było mu zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu rozkazu personalnego (decyzji administracyjnej) została spełniona, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że możliwość zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie jest uzależniona od przebiegu służby policjanta, ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Powołany przepis umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona te zadania efektywnie realizować. Ustawodawca dopuszcza bowiem możliwość, że część policjantów posiadających 30-letnią wysługę emerytalną będzie dalej wykonywać swoją służbę, natomiast inni zostaną ze służby zwolnieni i przejdą na emeryturę. To przełożony policjanta może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy policjanta, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę, pozostawić policjanta w służbie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w tej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, dokonały one prawidłowej wykładni w/w przepisu prawa materialnego oraz właściwie go zastosowały, zaś uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego, jak też okoliczności faktyczne sprawy, wystarczająco wykazują potrzebę zwolnienia P.W. ze służby w Policji. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który stał się podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, stanowi samodzielną podstawę do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby. Przy czym nie narusza on dyspozycji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, że z policjantem niezdolnym do służby z powodu choroby nie można bez jego zgody rozwiązać stosunku służbowego przed upływem powyższego okresu. W kontrolowanej sprawie przesłanki te nie zaistniały.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że P.W. uzyskał uprawnienia do nabycia emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Komendant Główny Policji, uzasadniając zwolnienie P.W. ze służby – obok powołania się na w/w ustawową przesłankę wynikającą z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji – szczegółowo podał powody uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, powołując się m.in. na wyniki dwóch tzw. charakterystyk policjanta z dnia 15 marca i 20 marca 2019 r., w których wskazano na niewłaściwą postawę oraz zachowanie skarżącego, polegające na pojawieniu się trudności dotyczących inicjatywy i stopnia zaangażowania w pełnioną służbę, a także poziomu i efektywności komunikacji interpersonalnej. P.W. został oceniony przez przełożonych jako osoba konfliktowa, mało koleżeńska, stwarzająca problemy ze względu na sposób zachowania, wymagająca stałego nadzoru przełożonych, nieelastyczna, działająca schematycznie i częściowo niedostosowana do ogółu. Stan ten zaczynał wpływać, jak podkreślił organ, negatywnie na funkcjonalność i spójność służby, powodując niepożądane konsekwencje w postaci destabilizacji zespołu, braku wzajemnego zaufania oraz konieczności dodatkowego zaangażowania przełożonych w monitorowanie zaistniałej sytuacji.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przełożony policjanta wykazał okoliczności, jakie brał pod uwagę, podejmując decyzję o niepozostawieniu P.W. w dalszej służbie. Przełożeni mają obowiązek tak kształtować obsadę kadrową, aby Policja sprawnie realizowała zadania nałożone na nią ustawą. Oznacza to, że organ może stosować regulacje prawne (art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji), które zapewniają możliwość zwolnienia policjanta ze służby po osiągnięciu pewnego stażu służby, ze względu na specyfikę służb mundurowych, czyli szczególne warunki służby w tego rodzaju jednostkach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozważając, czy organ, wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, nie przekroczył granic uznania administracyjnego uznał, że w niniejszej sprawie w sposób należyty został wyważony zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny. Interes strony rozumiany jako dalsze pozostawanie w służbie pomimo osiągnięcia pełnej wysługi lat (ponad 30 lat) nie może konkurować z ważnym interesem społecznym utożsamianym z zagwarantowaniem prawidłowego i sprawnego funkcjonowania poszczególnych komórek Policji. Rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy (w tym przypadku stosunku służby) na podstawie przepisu prawa krajowego uprawniającego pracodawcę do takiej czynności w przypadku nabycia przez pracownika prawa do emerytury nie narusza zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, jeżeli regulacja przewidziana w tym przepisie jest obiektywnie i racjonalnie uzasadniona słusznym celem związanym z polityką zatrudnienia i rynkiem pracy oraz jest właściwa i konieczna do jego osiągnięcia, co na gruncie kontrolowanej sprawy miało miejsce.
Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżone rozstrzygnięcia organów Policji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego, organy orzekające w sprawie nie tylko powołały się na nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale również wskazały na obiektywne okoliczności zwolnienia ze służby.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.W., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż zakres dokonanego przez organ uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji oparte jest na stwierdzeniach niepopartych dowodami, zarówno co do kwestii braku dalszej przydatności skarżącego w pełnieniu służby, jak też co do domniemanego dezorganizującego wpływu skarżącego na pracę komórki, w której pozostawał w służbie, mimo że organ w sposób wyczerpujący tego nie wykazał i czego za oczywiste nie mógł również uznać Sąd pierwszej instancji, podczas gdy z właściwej oceny przebiegu służby skarżącego wynika, iż nie został wykazany związek pomiędzy osiągniętym przez skarżącego wiekiem a niewykonywaniem przez niego zadań w sposób wpływający na zdolności operacyjne służby.
2) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące oddaleniem skargi w następstwie przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji kontroli zaskarżonego rozkazu personalnego w sposób nieprawidłowy, poprzez zaakceptowanie przeprowadzonej przez organ oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie istnienia przesłanek warunkujących przedłożenie interesu społecznego utożsamianego przez organ z interesem służby – nad słuszny interes obywatela, wobec czego podjęto decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, kiedy to w/w przesłanki nie zostały w sposób dostateczny przez organ udowodnione, a mimo to Sąd przyjął je za prawdziwe, co stanowi rażące naruszenie art. 77 i art. 80 K.p.a.;
b) art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez zaniedbanie obowiązku wyczerpującego zebrania i analizy całości materiału dowodowego, poprzez odmowę uwzględnienia zgłaszanych przez skarżącego w dniu 29 kwietnia 2019 r. dowodów w postaci przesłuchania świadków – [...], pełniących służbę w OPP w [...] oraz włączenie do akt postępowania notatników służbowych za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 29 kwietnia 2019 r. oraz kopii rozkazów dotyczących otrzymywania nagród motywacyjnych za okres od grudnia 2018 r. do kwietnia 2019 r. i nie przeprowadzenia tychże dowodów przez Sąd pierwszej instancji, co doprowadziło do błędnego uznania, iż rozstrzygnięcie organu zostało wydana zgodnie z uznaniem administracyjnym, a nie w sposób dowolny;
c) art. 78 i art. 86 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu ze świadków i przesłuchania strony, a także dowodów z dokumentów, mimo złożonych w tym zakresie wniosków dowodowych, w sytuacji, gdy bezpośrednie przeprowadzenie powyższych dowodów nie tylko mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ale i miało istotne znaczenie dla wydania prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia;
d) art. 141 § 4 w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niedopełnienie przez Sąd pierwszej instancji obowiązku rozpoznania skargi w jej granicach, na skutek pominięcia faktu nieodniesienia się przez organ do wszystkich przedłożonych przez skarżącego dowodów, a w szczególności opinii służbowej z dnia 6 marca 2019 r. za okres służby od dnia 4 kwietnia 2016 r. do dnia 5 marca 2019 r., rozkazu personalnego Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 czerwca 2013 r. nr 1220/2013 oraz rozkazów przyznających skarżącemu nagrody motywacyjne od grudnia 2018 r. do kwietnia 2019 r., a które winny być uwzględnione przez organ jako okoliczność przemawiająca za przedłożeniem słusznego interesu strony nad interes społeczny, a tym samym skutkować pozostawieniem skarżącego w służbie, co jest świadectwem przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego (oraz stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.)
e) art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodów uzupełniających z dokumentów wnioskowanych przez skarżącego w piśmie z dnia 29 kwietnia 2019 r., w sytuacji, gdy bez wnioskowanych dowodów istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego, tj. rzeczywista przydatność skarżącego do pełnienia służby, pozostają niewyjaśnione oraz gdy przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącego nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania, a dowody w postaci notatników służbowych, rozkazów personalnych oraz opinii służbowych pozostają w związku z oceną legalności zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – w oparciu o art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W tej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tej sprawie na wstępie należało odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, gdyż sposób rozstrzygnięcia sprawy determinowała przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacja tego przepisu. Ponadto w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią w większości procesową konsekwencję podniesionego zarzutu naruszenia w/w przepisu prawa materialnego, a więc procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej, przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.
Podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu P.W. ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Stosownie do treści tego przepisu, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Powyższy przepis statuuje fakultatywną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby z powodu osiągnięcia przez niego 30 lat wysługi emerytalnej. Takie sformułowanie omawianej normy prawnej oznacza, że ustawodawca nie nakazuje wprost zwalniania ze służby policjantów jedynie z powodu nabycia przez nich prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale jest to norma o charakterze uznaniowym. Spełnienie przez policjanta warunku określonego w tym przepisie nie oznacza automatyzmu przy jego zwalnianiu. Należy mieć bowiem na uwadze potrzeby służby i konieczność sprawnej realizacji zadań postawionych przed tą formacją w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji. Jeśli zatem policjant – mimo deklarowanej chęci pozostawania w służbie i nawet zasług we wcześniejszym okresie służby – nie daje gwarancji, że będzie wykonywał nadal powierzone mu czynności w sposób rzetelny i efektywny – w takiej sytuacji organ jest uprawniony do jego zwolnienia na postawie w/w przepisu (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1335/18).
Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że rozkaz personalny wydawany w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności rozkazu personalnego w takim przypadku dotyczy procesu jego wydania (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści rozstrzygnięcia uznaniowego, które jest powiązane z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści tego rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 325/21).
Oznacza to, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, którego podstawę materialnoprawną stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania rozkazu personalnego (decyzji administracyjnej) spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organ, prowadząc postępowanie, w wyniku którego ma być wydana decyzja uznaniowa, ma obowiązek wypełnić określony w art. 7 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w oparciu o art. 80 K.p.a. Wszelkie istotne dla sprawy ustalenia i wnioski powinny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia. (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że organy obu instancji w sposób dostateczny wykazały zasadność zwolnienia P.W. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W związku z powyższym ani Sądowi pierwszej instancji, ani organom orzekającym w niniejszej sprawie, nie można skutecznie zarzucić arbitralnej i dowolnej oceny co do zaistnienia podstaw do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego w trybie w/w przepisu, zaś argumentacja skarżącego kasacyjnie ma w tym przypadku wyłącznie charakter polemiczny.
W sprawie jest bezsporne, że P.W. nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Autor skargi kasacyjnej wadliwość działania organu upatruje w błędnym uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji, które w jego ocenie jest bazuje na stwierdzeniach niepopartych dowodami, zarówno co do kwestii braku dalszej przydatności skarżącego w pełnieniu służby, jak też co do domniemanego dezorganizującego wpływu skarżącego na pracę komórki, w której pozostawał w służbie, podczas gdy z właściwej oceny przebiegu służby skarżącego wynika, że nie został wykazany związek pomiędzy osiągniętym przez skarżącego wiekiem a niewykonywaniem przez niego zadań w sposób wpływający na zdolności operacyjne służby.
Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że Komendant Główny Policji, odnosząc się do kwestii zwolnienia P.W. ze służby w Policji, w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego – obok powołania się na w/w ustawową przesłankę wynikającą z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, a więc osiągnięcie 30 lat wysługi emerytalnej – szczegółowo wskazał powody mające usprawiedliwiać zwolnienie wyżej wymienionego ze służby w Policji. Powołał się m.in. na wyniki dwóch tzw. charakterystyk P.W. z dnia 15 marca i 20 marca 2019 r., w których wskazano na jego niewłaściwą postawę oraz zachowanie, polegające na pojawieniu się trudności dotyczących inicjatywy i stopnia zaangażowania w pełnioną służbę, a także poziomu i efektywności komunikacji interpersonalnej. Skarżący kasacyjnie został przez przełożonych oceniony jako osoba konfliktowa, mało koleżeńska, stwarzająca problemy ze względu na sposób zachowania, wymagająca stałego nadzoru przełożonych, nieelastyczna, działająca schematycznie i częściowo niedostosowana do ogółu. Stan ten zaczynał wpływać negatywnie na funkcjonalność i spójność służby, powodując niepożądane konsekwencje w postaci destabilizacji zespołu, braku wzajemnego zaufania oraz konieczności dodatkowego zaangażowania przełożonych w monitorowanie zaistniałej sytuacji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powyższa ocena P.W., wynikająca ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, wystarczała do przyjęcia, że nie daje on gwarancji dalszego wykonywania powierzonych mu czynności w sposób rzetelny i efektywny, a w konsekwencji uprawniała organ do jego zwolnienia ze służby w tej formacji na postawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. To bowiem przełożony policjanta jest zobowiązany do podejmowania takich działań i decyzji, które, będąc w zakresie jego kompetencji, w sposób najbardziej pełny zapewnią realizację ustawowych zadań. W przypadku oczywistej kolizji pomiędzy interesem policjanta a interesem społecznym, a więc interesem służby, w stanie faktycznym tej sprawy należało dać prymat temu drugiemu. Skoro wyżej wymienione cechy skarżącego kasacyjnie, stwierdzone przez jego przełożonych, zaczynały wpływać negatywnie na funkcjonalność i spójność służby, powodując – jak to wskazał organ – niepożądane konsekwencje w postaci destabilizacji i niekompatybilności zespołu, braku wzajemnego zaufania oraz konieczności dodatkowego angażowania przełożonych w monitorowanie zaistniałej sytuacji, to obowiązkiem organu Policji było ukształtowanie obsady kadrowej jednostki Policji, w której pełnił on służbę w taki sposób, aby mogła ona sprawnie realizować zadania nałożone na tą formację mocą ustawy o Policji. W ustalonych okolicznościach faktycznych interes policjanta, rozumiany jako dalsze pozostawanie w służbie pomimo nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, nie może zatem – jak chce tego P.W. – konkurować z ważnym interesem społecznym utożsamianym z interesem służby, tj. zagwarantowaniem prawidłowego i sprawnego funkcjonowania poszczególnych komórek Policji. Możliwość zwolnienia policjanta ze służby na podstawie omawianej podstawy prawnej nie zależy bowiem od przebiegu służby policjanta, ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku.
Organ prawidłowo zatem zinterpretował i zastosował w przedmiotowej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego powołał się bowiem nie tylko na fakt uzyskania przez P.W. uprawnienia do nabycia emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale przede wszystkim w obszerny i szczegółowy sposób wskazał na współistniejące przyczyny zwolnienia, uwypuklające potrzeby służby i konieczność sprawnej realizacji ustawowych zadań postawionych przed Policją, którym w okolicznościach tej sprawy należało dać prymat nad indywidualnym interesem policjanta. Dodatkowo organ odniósł się również szczegółowo do kwestii związanej ze stosowaniem przepisów Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2017 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy, wyłączającej dyskryminację z uwagi na wiek, prawidłowo wskazując, iż w niniejszej sprawie ta Dyrektywa nie ma zastosowania.
Konsekwencją niezasadności przedstawionego wyżej zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji stała się nieskuteczność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz w zw. z art. 78 i art. 86 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.
Z akt sprawy wynika, że P.W. w toku postępowania administracyjnego w dniu 29 kwietnia 2019 r. złożył cztery wnioski dowodowe:
- wniosek dowodowy nr 1: o przeprowadzenie dowodu ze świadków, tj. [...], pełniących służbę w OPP w [...], w celu wykazania sposobu reagowania strony na zdarzenia podczas służby patrolowej i wyegzekwowania od w/w policjantów informacji na temat sporządzania przez stronę dokumentacji służbowej;
- wniosek dowodowy nr 2: o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zapisów z notatników służbowych strony za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 29 kwietnia 2019 r., w celu wykazania, że nie dokonywano kontroli doraźnej lub uczestniczącej policjanta i nie dokonywano w tych notatnikach zapisów kwestionujących prawidłowość jego służby patrolowej;
- wniosek dowodowy nr 3: o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. włączenia do akt postępowania – kopii rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 czerwca 2013 r. nr 1220/2013, dotyczącego podwyższenia dodatku służbowego policjantowi, ze wskazaniem na uzasadnienie tej decyzji wyrażające pozytywne stanowisko co do postawy policjanta w służbie, w celu wykazania, że strona oceniana była pozytywnie do dnia 16 października 2013 r., tj. złożenia skargi w Wydziale Kontroli KWP w [...] w sprawie nieprawidłowości mających według niego miejsce w KWP w [...] w realizacji decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 9 grudnia 2008 r. nr 73/2008 w sprawie norm należności środków higieny osobistej i zasad ich przyznawania dla policjantów oraz włączenia do akt postępowania kopii rozkazów przyznających policjantowi nagrody motywacyjne w okresie od grudnia 2018 r. do kwietnia 2019 r., celem wykazania prawidłowości wykonywania przez niego obowiązków służbowych, bez związku z wiekiem;
- wniosek dowodowy nr 4: o przeprowadzenie dowodu ze świadka, tj. [...], pełniącego służbę w OPP w [...], ze wskazaniem na okoliczność zaniechania zobowiązania strony do dokonania prolongaty mandatów karnych, który to obowiązek – według strony – powstaje w trakcie zastępowania Dowódcy [...].
Jednocześnie, odnośnie do wniosków nr 1 i 4, powołując się na art. 79 § 2 K.p.a., wystąpił z żądaniem umożliwienia mu wzięcia udziału w tych czynnościach, deklarując zamiar zadawania świadkom pytań (oba wnioski) i składania wyjaśnień (wniosek nr 1).
Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia 10 maja 2019 r. nr AH. 1202.2.2019.AD uwzględnił dowody określone we wniosku nr 3 i włączył je do akt postępowania oraz nie uwzględnił dowodów określonych we wnioskach nr 1, 2 i 4.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe działanie organu pierwszej instancji nie świadczy o tym, iż w tej sprawie w sposób nieprawidłowy i niekompletny zebrano materiał dowodowy, który był podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie uznał, że z uwagi na charakter sprawy i podstawę materialnoprawną zwolnienia P.W. ze służby w Policji nie było potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o dowody zgłoszone przez stronę we wnioskach nr 1, 2 i 4, gdyż podnoszone w nich okoliczności nie miały istotnego znaczenia w sprawie. Jak już uprzednio podano, możliwość zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie zależy od przebiegu służby policjanta ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przedmiotu sprawy i w tym zakresie przeprowadziły dowody mające na celu ustalenie stanu faktycznego w kontekście przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W tym zakresie oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, dając temu wyraz w uzasadnieniach wydanych rozkazów personalnych (art. 107 § 3 K.p.a.), w których w sposób obszerny i szczegółowy wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, w tym konkretne powody zwolnienia P.W. ze służby w Policji.
W rozpoznawanej sprawie nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a.
Wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony zasadniczo w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym szczegółowo wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Z kolei przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, orzekał w granicach sprawy wyznaczonych treścią art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Ponadto podać należy, iż w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym (por. m. in. wyroki NSA z dnia: 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09, 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06, 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09).
Podniesiona w ramach w/w zarzutu argumentacja skargi kasacyjnej koncentruje się wyłącznie na omówionej już kwestii nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji wszystkich wniosków dowodowych strony złożonych w dniu 29 kwietnia 2019 r. Z tych względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Natomiast zupełnie niezrozumiały jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodów uzupełniających z dokumentów wnioskowanych przez skarżącego w pismach z dnia 29 kwietnia 2019 r. Omówione wyżej wnioski dowodowe P.W. zostały przez niego złożone na etapie postępowania administracyjnego – do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze do Sądu pierwszej instancji, jak również w żadnym innym piśmie procesowym, skarżący nie zawarł wniosku o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.