II SA/Go 306/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku i umorzenia postępowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Go 306/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę H.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku i umorzenia postępowania. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.), zgodnie z wolą stron. Odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. oraz sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu dnia 3 listopada 2022 r. w trybie doręczenia zstępczego (dorosłemu domownikowi). Wnioskiem z dnia [...] listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wystąpił do tutejszego Sądu o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując, że odpis wyroku nie został dostarczony do rąk osoby uprawnionej, albowiem w okresie od [...] października 2022 r. do [...] listopada 2022 r. skarżący przebywał na wakacjach, korespondencję dostarczono pod jego adres, kiedy nie było go w domu i wydano ojcu skarżącego, który z nim nie zamieszkuje, a jedynie podczas jego nieobecności opiekował się zwierzętami, przyjechał nakarmić psy. Zdaniem skarżącego osoba ta nie mieści się w definicji dorosłego domownika. W związku z tym odpis wyroku skarżący otrzymał w dniu 12 listopada 2022 r., po powrocie z podróży i jest to data prawidłowego doręczenia mu przesyłki. Do wniosku skarżący dołączył dokument wycieczkowy i bilet podróży, z których wynika, że w terminie od [...] października 2022 r. do [...] listopada 2022 r. przebywał poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co związane jest z uznaniem przez Sąd prawidłowości doręczenia skarżącemu w dniu 3 listopada 2022 r. (dokonanego w trybie doręczenia zastępczego) przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniami. Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki została ona doręczona w miejscu zamieszkania skarżącego do rąk dorosłego domownika, który przebywał pod tym adresem w chwili doręczania przesyłki przez listonosza. Z wyjaśnień udzielonych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż przesyłkę odebrał ojciec skarżącego, który oddał mu odebraną przesyłkę. Doręczenia dokonano więc zgodnie z zasadami określonymi w art. 72 p.p.s.a. W związku z powyższym przewidziany w art. 141 § 2 p.p.s.a. siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w niniejszej sprawie z dniem 10 listopada 2022 r., tymczasem skarżący złożył wniosek w dniu 18 listopada 2022 r. (data nadania urzędzie pocztowym), a więc z uchybieniem tego terminu. Następnie Sąd uznał, iż wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku został złożony w terminie, albowiem wskazywana przez skarżącego przyczyna uniemożliwiająca złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie ustała z dniem [...] listopada 2022 r., kiedy to skarżący wrócił z podróży. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył w dniu 18 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji należało przejść do oceny argumentacji wniosku o przywrócenie terminu, tzn. czy zostały w nim uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu (postanowienie NSA z dnia 17 marca 2009 r., I OZ 211/09). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09), np. stan nadzwyczajny, problemy komunikacyjne, klęska żywiołowa (powódź, pożar), czy nagła chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła, że dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. W szczególności za okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu nie można uznać wyjazdu strony na wakacje, albowiem nie było to zdarzenie nagłe, które wystąpiło podczas zainicjowanego i toczącego się przed sądem postępowania, a którego strona nie mogła przewidzieć. Ponadto, kierując się obiektywnym miernikiem staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie sposób uznać, że skarżący dołożył wszelkich starań, by w sprawie nie doszło do uchybienia terminu. W ocenie Sądu strona planując wakacje w trakcie zainicjowanego przez nią i toczącego się postępowania przed sądem, powinna choćby zawiadomić sąd o planowanej nieobecności lub ustanowić na ten czas pełnomocnika w sprawie. Strona nie uprawdopodobniła, iż faktyczna przyczyna uchybienia terminu była od niej niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. Dlatego w przedstawionych we wniosku okolicznościach nie sposób było doszukać się tego rodzaju przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, aby termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został dochowany. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.