III OSK 2077/21

SENTENCJA Dnia 1 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SAB/Wr 121/19 w sprawie ze skargi N.P. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SAB/Wr 121/19, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N.P. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I); stwierdził, że bezczynność Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zasądził od Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]. Zaskarżając wyrok w jego pkt I i III, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, ponieważ przed wydaniem zaskarżonego wyroku organ wykonał zobowiązanie wynikające z wniosku N.P. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wskazując na powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie jest zasadny. Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony poprzez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w sprawie jest zatem brak aktu lub czynności, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność, sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi. Według uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, jeżeli po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zatem w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej załatwi sprawę, to zastosowanie znajdzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bowiem nie można już zobowiązać organu do czynności, która została w momencie orzekania dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zatem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny. Jednakże udostępnienie informacji publicznej przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji, których nie zakwestionowała skutecznie skarga kasacyjna, organ nie rozpoznał wniosku na dzień złożenia skargi – 10 czerwca 2019 r., ani nie powiadomił Sądu o rozpoznaniu wniosku do dnia wydania zaskarżonego wyroku (strona 7 uzasadnienia wyroku). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).