I FZ 412/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "R." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 września 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 360/09 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi "R." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 17 lutego 2009 r. w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. na poczet zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 04.09.2009 r., sygn. I SA/Łd 360/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" odmówił spółce "R." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w Ł. wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 17.02.2009 r. w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. na poczet zaległości podatkowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że we wniosku skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych konkretnych informacji, ani tym bardziej dokumentów przemawiających za udzieleniem jej ochrony tymczasowej. Sąd podkreślił, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu nie mogą przemawiać zarzuty dotyczące jego legalności. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca spółka podniosła, iż odmowa wstrzymania zaskarżonego postanowienia uniemożliwi przeprowadzenie planu naprawy sytuacji finansowej spółki, w tym spłacenie wierzycieli (również Skarbu Państwa), a ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę regulowania zobowiązań w pierwszej kolejności wobec Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wobec takiej jego oceny w punkcie wyjścia podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 61 § 3 popsa decyzja o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu pozostawiona jest do uznania Sądu, który może wydać takie rozstrzygnięcie w razie stwierdzenia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści analizowanego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony to wnioskodawca (skarżąca spółka) zobligowany jest do złożenia stosownego wniosku, w którym powinien wykazać okoliczności opisane wspomnianym przepisem. Uzasadnienie takiego wniosku musi więc odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Z opisanym obowiązkiem skarżącego skorelowana jest powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie tut. Sądu, strona ze wspomnianego obowiązku nie wywiązała się. Dlatego wydane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie należy uznać za słuszne i właściwe. Nie wskazano bowiem żadnych, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, dowodów świadczących o zagrożeniu egzystencji skarżącej spółki, w szczególności Sąd nie ma wiedzy, czy, a jeżeli tak to na jakim etapie toczy się wobec skarżącej spółki postępowanie (ewentualnie postępowania) egzekucyjne i jakie w nim zastosowano sposoby egzekucji. Nie wiadomo równie, jakiego rodzaju plan sanacji zadłużenia rozpoczęła skarżąca spółka i w jakiej jest on fazie. Brak tych informacji, które na pewno są znane skarżącej spółce i członkom jej organu zarządzającego, uniemożliwiają tut. Sądowi ocenę zaskarżonego postanowienia w świetle przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 popsa. Biorąc pod uwagę twierdzenia zawarte w skardze, jak również w zażaleniu, nie ma żadnych podstaw, aby skarżącej spółce przyznać ochronę tymczasową, która, co trzeba podkreślić, jest środkiem o charakterze wyjątkowym. Zatem jej stosowanie wymaga solidnej, najlepiej udokumentowanej podstawy faktycznej, której w niniejszym postępowaniu w wyniku bierności skarżącej spółki zabrakło. Odnosząc się do argumentu wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa stwierdzić trzeba, że w ramach niniejszego postępowania tut. Sąd nie może się zająć tym problemem. Rozstrzygnięcia takie zatarłoby różnicę między regulacją art. 134 popsa a art. 61 § 3 popsa. Ustawodawca formułując pierwszy z wymienionych przepisów, miał na celu zagwarantowanie obywatelom jak najszerszej ochrony prawnej przed niewłaściwym (niezgodnym z prawem) działaniem aparatu administracji publicznej. Natomiast istota postępowanie wpadkowego, którego przykładem jest postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, polega na rozstrzygnięciu konkretnych kwestii proceduralnych pojawiających się w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie strona jest "gospodarzem" postępowania i decyduje, z których instytucji przewidzianych w procedurze sądowej chce skorzystać i w jakim zakresie, a Sąd związany jest jej wyborem. W świetle powyższych twierdzeń ujawnia się wadliwość pozostałej części argumentacji przytoczonej w zażaleniu, a koncentrującej się na próbie udowodnienia, że zaskarżone do Sądu postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa i z tego powodu winno ulec uchyleniu. Ustosunkowanie się do tak sformułowanego stanowiska wymagałoby, aby tut. Sąd wypowiedział się merytorycznie bezpośrednio w odniesieniu do treści zaskarżonego postanowienia - co jak zostało wykazane wyżej - w przedmiotowym postępowaniu wpadkowym pozostaje poza jego kognicją i nie może przez to stać się przedmiotem kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu. Stąd też, stosownie do treści art. 184 w związku z art. 197 § 2 popsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.