I OSK 1523/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 763/16 w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lipca 2016 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 763/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] lipca 2016 r. nr [...]. Postanowieniem tym Samorządowe Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Chęciny z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, którą W. N. odebrał osobiście 8 kwietnia 2016 r., zaś odwołanie, którego termin wniesienia upływał 22 kwietnia 2016 r., złożył 10 czerwca 2016 r. bez wniosku o jego przywrócenie. W skardze W. N. podnosił, że opóźnienie było powodem złego stanu zdrowia (operacja oka, choroba zwyrodnieniowa stawów), zaś jego pełnomocnik w uzupełnieniu skargi podnosił, iż organ nie pouczył strony o skutkach prawnych uchybienia terminu, podstawach jego przywrócenia oraz zaniechał dokonania wyjaśnień w jakim celu do odwołania zostały załączone dokumenty o stanie zdrowia, a w szczególności czy nie są składane w celu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd uznał, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, że nie mogło ono być zakwalifikowane jako wniosek o przywrócenie terminu, gdyż W. N. kwestionował jedynie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i wskazał, że organ nie miał obowiązku o pouczeniu strony o treści art. 58 k.p.a. Skargę kasacyjną wniósł W. N., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżając wyrok w części oddalającej skargę. Domagał się uchylenia wyroku w części zaskarżonej i przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi przez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 9, 10, 11, art. 63 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach będące konsekwencją niedostrzeżenia błędów proceduralnych organu administracji, tj. naruszenia przepisów art. 7, 8, 9, 10, 11, art. 63 § 1, art. 77 i 140 k.p.a. i błędne uznanie rozstrzygnięcia organu za prawidłowe oraz błędne uznanie, iż obowiązek informacyjny organu w postaci udzielenia stronie pouczeń za zbyt daleko idący, w sytuacji gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych czynności dla ustalenia, w jakim celu skarżący dołączył do odwołania dokument o swoim stanie zdrowia, w szczególności czy składany jest on w celu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co doprowadziło do ograniczenia stronie prawa do prawidłowego wniesienia środka zaskarżenia i pozbawienia jej możliwości rozpoznania wniesionego odwołania poprzez brak pouczenia przez organ strony o treści art. 58 k.p.a., skutkach prawnych uchybienia terminowi oraz podstawach do jego przywrócenia i skutkach wniesienia odwołania bez wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy organ powinien był zwrócić się do strony, w jakim celu załączyła dokumenty do odwołania oraz na jaką okoliczność, pouczając ją jednocześnie o treści art. 58 k.p.a. i skutkach prawnych uchybienia terminu oraz podstawach jego przywrócenia, a następnie po zebraniu materiału dowodowego dotyczącego tych okoliczności rozstrzygnąć, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 134 k.p.a. w zw. art. 59 § 1 i 2 k.p.a., art. 58 § 1 k.p.a., art. 63 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z uwagi na błędne uznanie, iż skarżący wraz z odwołaniem nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż organ mógł wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności przewidzianej w art. 58 k.p.a. stanowi przeszkodę prawną do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.; 3) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentacji medycznej przedstawionej w załączeniu do skargi, mimo zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, a powinno było doprowadzić do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia. Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna mogła być rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym, gdyż po otrzymaniu odpisu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nie udzieliło na nią odpowiedzi. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, ponieważ nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania organ odwoławczy jest obowiązany poczynić ustalenia czy odwołanie jest dopuszczalne. Jedną z przesłanek dopuszczalności jest wniesienie odwołania w terminie wskazanym w art. 129 § 2 k.p.a., tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wniesione po tym terminie organ drugiej instancji musi uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Uchybiony termin jest możliwy do przywrócenia, jednak przywrócenie jest obwarowane wymogami, które muszą być spełnione – wniosek o przywrócenie złożony w terminie, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu, jednoczesne dopełnienie uchybionej czynności – art. 58 k.p.a. Badając dopuszczalność odwołania, w tym zachowanie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy nie ma obowiązku pouczenia strony o obowiązujących przepisach, chyba że okoliczności związane z odwołaniem budzą wątpliwości, konieczne do wyjaśnienia. W sprawie takie okoliczności nie zachodziły. Z odwołania W. N. wynikało, jak podkreślił Wojewódzki Sąd, iż nie zgadza się on z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Do odwołania załączona została decyzja pierwszoinstancyjna, orzeczenie o niepełnosprawności, karta leczenia szpitalnego. Taka dokumentacja nie mogła kwalifikować odwołania jako również wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze kasacyjnej podnoszone są zarzuty i argumentacja w istocie zbieżna z zarzutami i argumentacją skargi do Wojewódzkiego Sądu, iż załączone dokumenty do odwołania powinny być ocenione przez pryzmat przesłanek przywrócenia terminu. Jednak zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem, który nie uznał takiego stanowiska za słuszne. Nie można bowiem w sprawie zarzucić Samorządowemu Kolegium, iż nie uznało podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zarówno odwołanie jak i załączona do niego dokumentacja nie mogły dawać podstaw do tego, iżby zaistniały jakieś wątpliwości konieczne do wyjaśnienia jaki jest charakter złożonego pisma. Nie kwalifikowało się ono do tego by można było uznać, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369). O wynagrodzeniu radcy prawnego działającego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.