II OSK 2207/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1367/11 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S.w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1367/11 odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 2011 r. nr [...]w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej, w imieniu której działała T. S. i W. M., w dniu 7 kwietnia 2011 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na powyższe postanowienie Wojewody Mazowieckiego bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd przekazał skargę organowi w dniu 16 maja 2011 r. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) odrzucił skargę. Sąd wskazał, że od dnia 1 stycznia 2006 r. skargi wnoszone bezpośrednio do wojewódzkich sądów administracyjnych (zamiast, jak wynika z art. 54 § 1 p.p.s.a., za pośrednictwem organów, których działanie lub bezczynność są przedmiotem skarg), są nadal przekazywane do właściwych organów, jednak termin do wniesienia skargi jest liczony od daty jej nadania przez sąd w urzędzie pocztowym. Ryzyko przekroczenia w takim przypadku 30 dniowego – procesowego terminu do wniesienia skargi obciąża po dniu 1 stycznia 2006 r. stronę postępowania. Jedynie bowiem w okresie przejściowym, tj. od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., termin do wniesienia skargi był zachowany nie tylko w sytuacji jej złożenia w organie lub nadania ich za pośrednictwem poczty na adres organu, ale także w chwili złożenia w wojewódzkim sądzie administracyjnym lub nadania w urzędach pocztowych na adres sądu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Wspólnota Mieszkaniowa ul. S. w W., reprezentowana przez adwokata, zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 54 § 1 p.p.s.a. poprzez przekazanie skargi do Wojewody Mazowieckiego oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo zachowania terminu do jej wniesienia. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. z potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, na okoliczność złożenia skargi za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego, a nie wprost do Sądu, a także o zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew twierdzeniu Sądu Wspólnota złożyła skargę nie wprost do Sądu, ale do Wojewody Mazowieckiego, bowiem zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. do zachowania terminu wystarczające jest oddanie skargi w urzędzie pocztowym, co nastąpiło w dniu 5 maja 2011 r., a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu do jej złożenia. Skarga została zaadresowana w następujący sposób: "Wojewódzki Sąd Administracyjny za pośred Wojewody Mazowieckiego ul. Pl. Bankowy 3/5 00-950 Warszawa", a więc ściśle z zachowaniem art. 54 § 1 p.p.s.a. Jako dowód wskazano potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia 5 maja 2011 r. i podniesiono, że WSA w ogóle nie powinien był przyjmować doręczonej mu omyłkowo przez pocztę, nie przeznaczonej dla niego przesyłki. Tym bardziej Sąd nie powinien przekazać skargi do Wojewody Mazowieckiego, ale winien był odmówić jej przyjęcia, lub - skoro już przesyłkę przyjął - przesłać ją do adresata, jednak nie w trybie p.p.s.a. Przyjmując przesyłkę WSA zdjął ze Wspólnoty ryzyko, że naruszony zostanie termin do złożenia skargi. Wskazano, że WSA naruszył również art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem Wspólnota dopełniła obowiązku określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a. i w takiej sytuacji całkowicie bezprzedmiotowe są wywody Sądu, jakoby termin ten należało liczyć od nadania skargi przez WSA w urzędzie pocztowym. Wspólnota nie może bowiem ponosić odpowiedzialności za przyjęcie przez WSA przesyłki wysłanej na adres Wojewody Mazowieckiego. Podkreślono, że skoro według informacji uzyskanych przez Wspólnotę w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim koperta, w której została wysłana skarga zaginęła i nie ma jej w aktach sprawy, jedynym dowodem pozwalającym na ustalenie, że Wspólnota prawidłowo złożyła pismo jest potwierdzenie nadania listu poleconego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd obowiązany jest odrzucić skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu, w tym przypadku Wojewodzie Mazowieckiemu. O zachowaniu ustawowego trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, data wysłania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Z akt sprawy wynika, że postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 2011 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 7 kwietnia 2011 r. Od tego dnia rozpoczął się bieg 30 dniowego terminu do wniesienia skargi na to postanowienie, który upływał w dniu 7 maja 2011 r. Dnia 5 maja 2011 r. nadana została w urzędzie pocztowym UPT Warszawa 30 (data stempla pocztowego – potwierdzenie nadania k.88 akt WSA) skarga Wspólnoty, która jak podano na potwierdzeniu zaadresowana na kopercie była: "Wojewódzki Sąd Administracyjny za pośred. Wojewody Mazowieckiego ul. Pl. Bankowy 3/5 00-950 Warszawa". Taki zapis koresponduje z twierdzeniem strony, że skarga wniesiona była za pośrednictwem organu, a jej doręczenie przez Pocztę Polską bezpośrednio do Sądu było omyłkowe, o czym może też świadczyć, że w skardze tej właściwie określono adresata. Ostatecznie wątpliwości w tym względzie mogłyby zostać wyjaśnione, gdyby dostępna była koperta, w której znajdowała się skarga. Wprawdzie, jak wynika z akt WSA, Sąd przekazał skargę wraz z kopertą Wojewodzie Mazowieckiemu w dniu 13 maja 2011 r., jednakże nie został potwierdzony zwrot tej koperty do Sądu i obecnie, zarówno w aktach sądowych, jak i aktach administracyjnych, brak jest koperty, w której przesłano skargę. Okoliczność ta nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony, tym bardziej, jeśli się zważy ich ciężar gatunkowy w postaci pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do Sądu w wyniku odrzucenia skargi. Art. 83 § 3 p.p.s.a. stanowi, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Skoro oryginał dowodu nadania przesyłki opatrzony został datą stempla pocztowego 5 maja 2011 r. to uznać należało, że skarga wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. WSA w Warszawie nie dysponując złożonym przez stronę przy skardze kasacyjnej dowodem nadania przesyłki i mając na uwadze, że skarga została doręczona bezpośrednio do Sądu, a następnie przesłana do organu przyjął w konsekwencji, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, co w istocie nie miało w sprawie miejsca. W tych okolicznościach należało na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w przedmiocie wniosku dotyczącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przepisy art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają bowiem zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi poniesione przez stronę skarżącą koszty niniejszego postępowania kasacyjnego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i w razie uwzględnienia skargi mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu na podstawie art. 200 p.p.s.a. (por. uchwała Siedmiu Sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23).