II SA/Wr 260/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi M. C. i Ł. L. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2021 r. nr IF-O.7840.255.2020.RCH2 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz M. C. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Ł. L. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje adwokatowi M. O. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złotych i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 III 2021 r. (IF-O.7840.255.2020.RCH2) Wojewoda Dolnośląski stwierdził niedopuszczalność odwołania M. C. i Ł. L. od decyzji Starosty Oleśnickiego z dnia 31 III 2020 r. (Nr I-196/2020) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. S. pozwolenia na budowę budynku usługowego, budynku rozlewni gazu, czterech podziemnych zbiorników na gaz wraz z wewnętrznymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi na działce nr [...], obręb G. w miejscowości B., gm. T. W uzasadnieniu postanowienia wojewoda stwierdził, że w okolicznościach sprawy wystąpiła niedopuszczalność odwołania. Z poczynionych przez wojewodę ustaleń wynika bowiem, że kwestionowaną odwołaniem decyzję starosty doręczono wszystkim stronom uczestniczącym w postępowaniu, tj. T. S. i A. S. w dniu 20 IV 2020 r. Natomiast wcześniej, bo już w dniu 14 IV 2020 r., a więc przed formalnym doręczeniem tej decyzji, do starosty wpłynęły oświadczenia T. S. i A. S. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Biorąc po uwagę te okoliczności wojewoda uznał, że decyzja starosty stała się ostateczna z chwilą jej doręczenia stronom uczestniczącym w postępowaniu tj. w dniu 20 IV 2020 r. W ocenie wojewody odwołanie M. C. i Ł. L. (dalej jako "skarżący"), przekazane przez starostę pismem z dnia 24 IV 2020 r., należało więc uznać za niedopuszczalne. Od decyzji ostatecznej nie przysługuje bowiem odwołanie, zaś w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Podnieśli przy tym, że pismem z dnia 9 IV 2020 r. wnieśli odwołanie od decyzji żądając zbadania jej legalności. Mimo tego wojewoda najpierw wezwał skarżących o doprecyzowanie podania w kierunku wyjaśnienia, czy jest to odwołanie czy też wniosek o stwierdzenie nieważności. Po uzyskaniu odpowiedzi, że podanie zawiera żądanie zbadania legalności decyzji starosty, w tym stwierdzenia jego nieważności, wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania. W ocenie skarżących odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Podkreślono przy tym, że planowana inwestycja zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców okolicznych zabudowań, którzy powinni zostać uznani za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił przy tym, że skorzystanie przez strony z przewidzianej w art. 127a kpa instytucji zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania rodzi skutek w postaci ostateczności decyzji. Odwołanie od decyzji ostatecznej jest zaś niedopuszczalne. Pismem procesowym z dnia 8 X 2021 r. pełnomocnik M. C. podtrzymał skargę zarzucając naruszenie: art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, art. 10 § 1 w zw. z art. 8 kpa i art. 7 w zw. z art. 77 kpa. Wniósł o uchylenie postanowienia, zasądzenia zwrotu kosztów, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. W piśmie zaznaczono m.in., że uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomości skarżących jest wystarczające do uznania ich interesu prawnego w sprawie. Podniesiono również, że okoliczność zrzeczenia się prawa do odwołania przez strony "oficjalnie" uznane przez starostę nie skutkuje definitywnym brakiem możliwości skutecznego wniesienia odwołania przez osoby mające interes prawny w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rację ma wojewoda stwierdzając, że od decyzji ostatecznej odwołanie nie przysługuje. Z akt administracyjnych wynika jednak, że w chwili złożenia odwołania decyzja starosty, zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę obiektów rozlewni gazu, nie była decyzją ostateczną. Pozwolenie na budowę zostało wydane przez starostę w dniu 31 III 2020 r. Odwołanie zostało zaś nadane przez skarżących za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10 IV 2020 r. Jeden egzemplarz odwołania został przesłany bezpośrednio do wojewody (data wpływu: 14 IV 2020 r.), drugi egzemplarz – do Burmistrza Miasta i Gminy T. (data wpływu: 10 IV 2020 r.), który następnie przekazał odwołanie właściwemu staroście. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 65 § 3 kpa, podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Skoro, jak to samo ustalił wojewoda, decyzja starosty została doręczona stronom uczestniczącym w postępowaniu dopiero w dniu 20 IV 2020 r., to nie sposób uznać, że odwołanie wniesione ze skutkiem na dzień 10 IV 2020 r. dotyczyło decyzji ostatecznej. Kwestia złożenia w dniu 14 IV 2020 r. przez strony uczestniczące w postępowaniu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nie może mieć na obecnym etapie rozstrzygającego znaczenia. Przed złożeniem tego oświadczenia uruchomiona bowiem została przez skarżących akcja procesowa w postaci odwołania. Do czasu rozpatrzenia tego odwołania wykluczone jest przyjęcie skutku z art. 127a § 2 kpa. Przepis ten uzależnia bowiem powstanie skutku w postaci ostateczności i prawomocności decyzji od złożenia stosownego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez wszystkie strony postępowania. W sytuacji więc wniesienia przed upływem ustawowego terminu odwołania przez osobę powołującą się na własny interes prawny, konieczne jest jego rozpatrzenie celem oceny legitymacji procesowej odwołującego i weryfikacji prawidłowości decyzji. Stwierdzanie w takich warunkach niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa z powołaniem się na skutek z art. 127a § 2 kpa stanowi zatem istotne naruszenie powołanych przepisów postępowania. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej jako "ppsa". W ponownie prowadzonym postępowaniu wojewoda uwzględni, że z uwagi na wniesienie przez skarżących odwołania w dniu 10 IV 2020 r., a więc przed złożeniem przez T. S. i A. S. oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania i przed upływem terminu do wniesienia przez nich odwołania, nie ma podstaw do uznania odwołania za niedopuszczalne z powodu wystąpienia skutku z art. 127a § 2 kpa. Odnosząc się do argumentów skargi w części kwestionującej legalność decyzji starosty Sąd zaznacza, że procesowy charakter zaskarżonego postanowienia wyklucza przeprowadzanie przez Sąd oceny merytorycznej sprawy m.in. pod kątem zakresu oddziaływania inwestycji i prawidłowości określenia zakresu podmiotowego postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 ppsa uwzględniając poniesione przez obu skarżących celowe koszty w kwocie po 100 zł tytułem wpisu od skargi. Sąd przyznał adwokatowi – M. O. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 442,80 zł brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu mając na względzie nakład pracy pełnomocnika w sprawie i dyspozycję art. 250 ppsa oraz § 2, § 4 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 X 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).