II GZ 260/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2324/13, działając na podstawie art. 47 § 1 w związku z art. 178 i w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie [A.] sp. z o.o. w W. na postanowienie WSA w Warszawie z 24 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 18 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2324/13 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Z uzasadnienia sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z 30 października 2015 r. WSA w Warszawie, z powodu nieuiszczenia wpisu, odrzucił skargę kasacyjną [A.] sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, Spółka) od wyroku WSA w Warszawie z 18 lipca 2014 r. oddalającego skargę na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2013 r. Skarżąca wniosła na to postanowienie zażalenie, które WSA w Warszawie postanowieniem z 21 stycznia 2016 r. odrzucił stwierdzając, że zostało ono sporządzone i wniesione przez osobę nieuprawnioną. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła m.in. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2015 r. Postanowieniem z 24 marca 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Następnie skarżąca pismem z 15 kwietnia 2016 r. wniosła zażalenie na postanowienie sądu z 24 marca 2016 r. Z uwagi na przesłanie do sądu kserokopii zażalenia, sąd w piśmie z 27 kwietnia 2016 r. wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie jednego egzemplarza odpisu tego dokumentu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Sąd stwierdził, że powyższe wezwanie, dwukrotnie awizowane w dniach 4 i 12 maja 2016 r. i następnie zwrócone przez Urząd Pocztowy w dniu 1 czerwca 2016 r., zostało prawidłowo doręczone (k. -298 akt sądowych). Odrzucając zażalenie na postanowienie sądu z 24 marca 2016 r., WSA w Warszawie wskazał, że jak wynika z akt, skarżąca nie wykonała wezwania sądu z 27 kwietnia 2016 r., tj. w wyznaczonym terminie, który – wobec przyjęcia skutku doręczenia w dniu 18 maja 2016 r. – upłynął w dniu 25 maja 2016 r., nie uzupełniła braku formalnego poprzez złożenie odpisu pisma, co zgodnie z art. 47 § 1 w zw. z art. 178 i w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. musiało skutkować odrzuceniem wniesionego zażalenia. W zażaleniu z 21 lipca 2016 r. skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie z 21 czerwca 2016 r. w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzekania, a przejawiający się w uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy skarżącej zostało prawidłowo doręczone wezwanie sądu do usunięcia braków formalnych zażalenia z 15 kwietnia 2016 r. Skarżąca podniosła, że nie mogła wykonać wezwania sądu, gdyż w jej skrzynce – wbrew ustaleniom sądu – nie pozostawiono awiza. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się do treści zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzut skarżącej zmierza do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, że w sprawie nastąpiło prawidłowe doręczenie Spółce wezwania z 27 kwietnia 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z 15 kwietnia 2016 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a autorowi zażalenia nie udało się tej oceny podważyć. Podstawą ustalenia daty doręczenia zarządzenia przewodniczącego w sprawie jest przewidujący tzw. fikcję prawną doręczenia art. 73 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 października 2018 r., sygn. akt II GZ 370/18, LEX nr 2597390; z 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 922/16, LEX nr 2200884). Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 p.p.s.a.). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2017, sygn. akt II FZ 922/16). Przy czym nie ma również wątpliwości, że brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być wykazany, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością (wyrok NSA z 10 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2755/17, LEX nr 2501043). Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przesyłkę z wezwaniem sądu z 27 kwietnia 2016 r. (k. - 298) wynika, że zawiadomienie o przesyłce (awizo) pozostawiono w drzwiach adresata w dniu 4 maja 2016 r., następnie przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 12 maja 2016 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie została ona zwrócona do nadawcy – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 maja 2016 r. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi z art. 73 p.p.s.a. pozwalające przyjąć fikcję doręczenia, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w drzwiach adresata. Tym samym termin do nadesłania przez skarżącą Spółkę odpisu zażalenia biegł od 18 maja 2016 r. i upłynął bezskutecznie 25 maja 2016 r. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, wskazać należy, że stanowisko co do tego, że Spółce nie pozostawiono awiza, skarżąca oparła na gołosłownych twierdzeniach, które, w zestawieniu z dowodem znajdującym się w aktach sprawy, nie mogły prowadzić do skutecznego obalenia domniemania, że przesyłka dotarła do rąk adresata (fikcja doręczenia). Jedną z możliwości służących wykazaniu braku skuteczności fikcji prawnej doręczenia, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej (zob. wyrok NSA z 10 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2755/17, LEX nr 2501043; postanowienie NSA z 16 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 550/14, LEX nr 1460094). A zatem domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jednak brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia w sprawie skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania. Jak prawidłowo ocenił sąd pierwszej instancji, znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia spełnia wymogi wynikające z art. 73 p.p.s.a., które umożliwiają uznanie, że w sposób skuteczny prawnie doręczono skarżącej wezwanie. Sąd szczegółowo opisał ten dowód, a dokonanej w tym zakresie oceny skarżąca nie podważyła skutecznie w zażaleniu. Nie przedstawiła bowiem żadnego kontrdowodu, opierając swoje stanowisko wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Wyjaśnienia wymaga, że aby sąd administracyjny mógł prawidłowo zastosować instytucję prawną doręczenia zastępczego muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: 1) przesyłka musi zostać zaadresowana na wskazany przez stronę skarżącą adres; 2) przesyłka musi być dwukrotnie awizowana z jednoczesnym pozostawieniem zawiadomienia w skrzynce oddawczej lub drzwiach mieszkania, biura lub innego pomieszczenia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy; 3) przesyłka musi być przechowywana przez operatora pocztowego łącznie przez okres 14 dni. Z akt sprawy wynika, że sąd pierwszej instancji skierował przesyłkę zawierającą zawiadomienie rozprawy na prawidłowy adres wskazany przez skarżącą. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniach 4 i 12 maja 2016 r. Na przesyłce zaznaczono, że pozostawiono zawiadomienie w drzwiach adresata o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Przesyłka ta pozostawała w placówce pocztowej przez okres 14 dni, a następnie została zwrócona do sądu 20 maja 2016 r. Dlatego prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że w stosunku do skarżącej skutek doręczenia ww. wezwania – zgodnie z art. 73 p.p.s.a. – nastąpił w dniu 18 maja 2016 r. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.