I OZ 542/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2105/20 o odrzuceniu skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2105/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 16 marca 2021 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez podpisanie skargi (osobiście w siedzibie sądu, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym). Poinformowano jednocześnie, że każde pismo strony powinno być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Wskazano również, że w niniejszej sprawie podpisem elektronicznym opatrzone zostało jedynie pismo przewodnie, natomiast załączona do niego skarga takiego podpisu nie zawiera. Wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 17 marca 2021 r. W odpowiedzi na powyższe do Sądu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 17 marca 2021 r. w formie dokumentu elektronicznego, do którego załączono odpis skargi. Stosownym kwalifikowanym podpisem elektronicznym ponownie podpisane zostało jedynie pismo przewodnie, nie zaś załączona do niego skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę zauważył, że termin do wykonania wezwania z dnia 16 marca 2021 r. upływał w dniu 24 marca 2021 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła ww. braku formalnego skargi. W dniu 17 marca 2021 r. do Sądu wpłynęło jedynie pismo przewodnie nazwane "Skarga", w którym skarżąca wskazała, że wykonując zarządzenie sędziego przesyła skargę z dnia 25 sierpnia 2020 r. Skarga stanowiąca załącznik do przedmiotowego pisma nie została jednakże podpisana w sposób żądany w wezwaniu z dnia 16 marca 2021 r. Skarga podlegała więc odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła P. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. W rozpatrywanej sprawie P. K. wniosła skargę drogą elektroniczną. Skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego z dnia 25 sierpnia 2020 r. W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony przez skarżącą jedynie pod pismem przewodnim, Sąd zasadnie wezwał stronę do usunięcia dostrzeżonego braku. Wezwanie wraz z pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 17 marca 2021 r., a zatem termin na usunięcie braku formalnego skargi upływał z dniem 24 marca 2021 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nadesłała pismo przewodnie, w którym wskazała, że wykonując zarządzenie sędziego przesyła skargę z dnia 25 sierpnia 2020 r., jednakże skarga ta, stanowiąca załącznik do przedmiotowego pisma, nie została podpisana w sposób określony w wezwaniu z dnia 16 marca 2021 r. Tym samym, Sąd I instancji właściwie uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu i w konsekwencji doprowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. nie można przyjmować, że opatrzenie pisma przewodniego podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, a więc również załączników. W art. 46 P.p.s.a. rozróżniono podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej – pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a P.p.s.a. Kwestia ta została ostatecznie przesądzona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I FPS 2/21, w której stwierdzono, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.