III OW 35/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Marszałek Województwa [...] wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o: 1) rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą [...] powstałego na gruncie postępowania w sprawie udzielenia M. Z., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], z siedzibą przy ul. [...] (dalej jako Prowadzący przetwarzanie) zezwolenia na przetwarzanie odpadów, na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...]; 2) wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku prowadzącego przetwarzanie, stosownie do art 41 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 797 z późn. zm.) – dalej: "ustawa o odpadach"; 3) zasądzenie od Starosty [...] na rzecz Marszałka Województwa [...] kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ wnioskujący wskazał, że M. Z., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., złożył do Starosty [...] wniosek o zmianę decyzji tego organu z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z elementami zezwolenia na przetwarzanie odpadów, na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...]. W toku postępowania Prowadzący przetwarzanie zmodyfikował zakres wniosku, występując o wydanie nowego zezwolenia na przetwarzanie odpadów (odrębna sprawa) oraz stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji Starosty [...]. Na terenie zakładu w [...] Podmiot zamierza eksploatować instalację, tj. kruszarkę, w której zamierza przetwarzać odpady rocznie w ilości 15 000 Mg, tj. przy pracy 365 dni w roku daje wydajność dobową instalacji 41 Mg/dobę. W dniu [...] października 2019 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, która zdaniem Starosty [...] implikuje stan, w którym to Marszalek Województwa [...] stal się właściwy do rozpoznania ww. wniosku z uwagi na przepis art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach. Zdaniem Starosty przedmiotową instalację należy zakwalifikować jako przedsięwzięcie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) – dalej: "rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r.", co determinuje właściwość Marszałka. Organ wnioskujący nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez Starostę [...], gdyż jego zdaniem nie uwzględnia ono regulacji intertemporalnej § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Zgodnie z przywołanym przepisem przejściowym do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń łub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 z późn. zm,) – dalej: "ustawa ocenowa", stosuje się przepisy dotychczasowe. Wówczas przedmiotowa instalacja będzie kwalifikowana z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., a więc jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem to Starosta [...] winien być organem właściwym w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wniósł o wskazanie Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy w sprawie. Wskazał, że w dniu złożenia wniosku przez M. Z. tj. [...] maja 2019 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71), które przedmiotową instalację kwalifikowało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 3 ust. 1 pkt 80. W dniu 11 października 2019 r. weszło w życie nowe rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r., które analizowaną instalację kwalifikuje do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 2 ust. 1 pkt 47, czyli instalacji do przetwarzania w rozumieniu art 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach, odpadów innych niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów innych niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 101 na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 0001, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu postanowień art. 2 pkt 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2020 r. poz. 261 ze zm.). Wobec powyższego w obowiązującym od 11 października 2019 r. stanie prawnym instalację, którą M. Z. planuje eksploatować na terenie zakładu w [...] należy zakwalifikować do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (zgodnie z danymi zaprezentowanymi we wniosku prowadzący instalację planuje przetwarzać 41 Mg na dobę odpadów o kodzie 17 0102, a więc przedmiotowa instalacji może przyjmować odpady w ilości ponad 10 Mg na dobę), dla których w myśl art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach, organem właściwym do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W tej sprawie wnioskodawca wystąpił do Starosty [...] o zmianę pozwolenia na wytwarzanie odpadów, uwzględniającego wymagania dla zezwolenia na przetwarzanie odpadów, który to wniosek został następnie zmodyfikowany pismem z dnia [...] maja 2019 r. (doręczonego w dniu [...] maja 2019 r.), w którym to Prowadzący przetwarzanie zmodyfikował poprzedni wniosek i wniósł o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów i wygaszenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. Właściwość organu do wydania decyzji o pozwoleniu na wytwarzanie odpadów uwzględniającej zbieranie lub przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 w związku z art. 46 ust. 6 i 7 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta (prezydent miasta w miastach na prawach powiatu). Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach, marszałek województwa jest organem właściwym dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy ocenowej. Jak wskazały organy pozostające w sporze, w dniu 11 października 2019 r., a więc już po złożeniu wniosku o zmianę przedmiotowej decyzji, jak również po złożeniu pisma modyfikującego ten wniosek, weszło w życie rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r. Zgodnie z § 4 rozporządzenia, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy ocenowej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jedną z decyzji, o których stanowi ten przepis jest przedmiotowa decyzja (pozwolenie) objęta wnioskiem o zmianę (wygaszenie). W uprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.) przedmiotowe przedsięwzięcie nie było kwalifikowane jako zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. W obecnym stanie prawnym, przedmiotową instalację kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r.). Właściwość organów do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, nie uległa zmianie po wejściu w życie rozporządzenia z 2019 r. Zarówno w uprzednim, jak i obecnym stanie prawnym marszałek województwa jest właściwy w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w przypadku przedsięwzięć niespełniejacych tego warunku (oraz innych warunków z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach) właściwym organem jest starosta. Zmieniła się natomiast kwalifikacja prawna przedmiotowego przedsięwzięcia stanowiąca podstawę prawną ustalenia właściwości organu. Oznacza to, że o właściwości organu w tej sprawie decydować będzie norma intertemporalna z § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wbrew twierdzeniom Starosty, przedmiotowa decyzja mieści się w katalogu z § 4 rozporządzenia, ponieważ stanowi on o "postępowaniach w sprawie decyzji". Normę tę należy zatem intepretować szeroko jako odnoszącą się zarówno do postępowań w sprawie wydania decyzji, jak i postępowań w sprawie zmiany tych decyzji. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., ponieważ zarówno wniosek, jak i pismo modyfikujące zakres żądania tego wniosku, wpłynęły do Starosty przed dniem 11 października 2019 r. Oznacza to, że kwalifikacja prawna przedmiotowego przedsięwzięcia musi nastąpić na podstawie uprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uzasadnia właściwość Starosty [...]. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.