I OZ 1714/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Ciechanowa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2639/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Ciechanowa na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, IV SA/Wa 2639/15, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Ciechanowa na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które w ocenie Sądu uprawdopodobniałyby, że wykonanie decyzji poprzez wypłatę ustalonego odszkodowania za nieruchomość może spowodować dla strony skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji odnosząc się do argumentacji wniosku wskazał, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie bada zasadności wniesionej skargi. Dlatego Sąd za chybiony uznał argument, że ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego wysokość odszkodowania jest zawyżona. Na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest rozstrzyganie czy prawidłowo ustalono wysokość odszkodowania. Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść argument o ewentualnej konieczności dochodzenia zwrotu wypłaconego odszkodowania jako nienależnie wypłaconego. Nie ulega wątpliwości, że odszkodowanie wyrażone w pieniądzu co do zasady jest świadczeniem odwracalnym. Nie mniej jednak stwierdzenie, że odzyskanie wypłaconego odszkodowania w wysokości nienależnej rodzić będzie po stronie skarżącej nadmierne uciążliwości i generować dodatkowe koszty nie przesądza o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenie to jest na tyle ogólnikowe, że trudno ustalić rodzaj i rozmiar uciążliwości oraz wysokość dodatkowych kosztów, jakie miałaby ponieść strona skarżąca, a w konsekwencji ocenić czy istnieje ryzyko wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stanął na stanowisku, że okoliczności podniesione we wniosku nie uzasadniają udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Prezydent Miasta Ciechanowa, zaskarżając je w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z uwagi na to, że strona skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek, które stanowią podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, jak również nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować dla strony skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia oddalającego wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że strona skarżąca nie podziela stanowiska Sądu co do braku przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem Sąd w uzasadnieniu wskazał jedynie, że strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które w ocenie Sądu uprawdopodobniłyby, że wykonanie decyzji poprzez wypłatę ustalonego odszkodowania za nieruchomość może spowodować dla strony skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem strony skarżącej "Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy". W niniejszej sprawie Sąd na podstawie akt sprawy miał taką możliwość, ale tego nie uczynił, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie strony skarżącej z akt sprawy bezspornie wynika, że ustalone odszkodowanie jest nieprawidłowe, gdyż zostało oparte na wycenie nieruchomości, która jest dwukrotnie wyższa niż wcześniej szacowana wartość. Na skutek niewstrzymania zaskarżonej decyzji po stronie skarżącej pojawią się nadmierne uciążliwości, a okoliczność ta będzie generować dodatkowe koszty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Strona zobowiązana jest do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Jednakże Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II OZ 443/10). Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (postanowienie NSA z 20 października 2015 r., I OZ 1290/15). Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona skarżąca we wniosku nie wskazała, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za takie z pewnością nie można uznać twierdzeń, że wycena dokonana przez rzeczoznawcę wskazuje na dwukrotnie wyższą wartość nieruchomości niż było to szacowane wcześniej, ani stwierdzenie, że odzyskanie wypłaconego odszkodowania w wysokości nienależnej rodzić będzie po stronie skarżącej nadmierne uciążliwości i generować dodatkowe koszty nie przesądza o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Są to, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, twierdzenia o charakterze ogólnym i generalnym, pozbawione konkretnej oraz przekonującej argumentacji ściśle odnoszącej się do sytuacji wnioskodawcy. Zważywszy na powyższe, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wskazała bowiem, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia.