II OZ 680/22

SENTENCJA Dnia 23 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Po 636/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2019 r., nr WOA.7721.133.2022.HG w przedmiocie odstąpienia od nakazania wykonania określonych czynności postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący argumentował, iż nie nadesłał odpisów skargi, ponieważ błędnie zrozumiał nadesłaną korespondencję i myślał że wystarczające będzie uiszczenie wpisu. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w sprawie istotna jest okoliczność, że strona skarżąca jednocześnie została wezwana do uzupełnienia zarówno braków fiskalnych skargi, jak i jej braków formalnych. Skarżący oba wezwania odebrał w dniu 26 września 2022 r., a tym samym termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 3 października 2022 r. W dniu 3 października 2022 r. Skarżący uzupełnił wyłącznie braki fiskalne skargi. Zdaniem Sądu, aby móc skutecznie wnieść o przywrócenie terminu należałoby wykazać, że w ww. okresie tj. od dnia 26 września 2022 r. do dnia 3 października istniała taka przeszkoda, która uniemożliwiła skarżącemu nadesłanie do Sądu odpisów skargi. Skarżący powołuje się na okoliczność, że nie zrozumiał wezwania skierowanego z Sądu, co jednak, zdaniem Sądu nie może być uznane za przesłankę skutkującą przywróceniem terminu. Analiza wezwania, które otrzymał skarżący wskazuje, że wyraźnie podano w nim, co skarżący ma Sądowi nadesłać i w jakiej ilości. Wezwaniu temu nie można zarzucić, że jest niejednoznaczne czy niezrozumiałe z powodu błędu językowego itp. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało jasną informację, że nieusunięcie braków w terminie spowoduje odrzucenie skargi. W orzecznictwie wskazuje się, iż strona, która mimo prawidłowego pouczenia, nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2008 r., II OZ 346/08). W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie wykazał, że do uchybienia terminu do nadesłania odpisów skargi doszło w niniejszej sprawie bez jego winy. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o zmianę skarżonego orzeczenia w dopuszczalnym trybie odwoławczym, poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono "brak słuszności jurydycznej, sprzecznej z podstawową zasadą prawną, która mówi, że we wszystkich sprawach, szczególnie jednak w prawie, pierwszeństwo ma zasada sprawiedliwości i zasada słuszności nad zasadą ścisłego prawa. Oznacza to, że skarżone orzeczenie narusza przyjęty porządek prawny w zakresie należytej ochrony praw podmiotowych obywateli przed właściwym i niezależnym sądem powszechnym, poprzez niedopuszczenie do rozpoznania podstawowego środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym jakim jest skarga wnoszona, w trybie art. 221 KPA, w sytuacji, kiedy strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, na zasadzie art. 58 § 1 KPA, uzasadniając swoje żądanie zwykłym przeoczeniem niezłożenia 6-ciu egz. odpisów skargi, w zakreślonym przez Sąd terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które przemawiałyby za uwzględnieniem zawartej w nim argumentacji. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że powoływana okoliczność stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. W tej zaś sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że podnoszonej okoliczności niezrozumienia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie można traktować jako okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Trafnie ocenił Sąd I instancji, że wezwanie do nadesłania 6 odpisów skargi było sformułowane w sposób jasny. Skarżący nie może zatem skutecznie powoływać się na okoliczność, że nie zrozumiał treści wezwania Sądu. Dla tej oceny nie mają znaczenia "reguły słuszności", na które powołuje się skarżący. Zasadniczo bowiem twierdzenie skarżącego, że nie zrozumiał treści wezwania, w sytuacji gdy obiektywnie można stwierdzić, że treść wezwania jest jasna, potwierdza, że to z winy skarżącego, bo wynikającej z jego subiektywnego przekonania, nie doszło do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie 6 odpisów skargi, co przecież nie jest samo w sobie skomplikowaną czynnością procesową, która wymagałaby czy to odpowiednich kwalifikacji zawodowych (wiedzy), czy też nakładu pracy. A zatem usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła stanowić argumentacja skarżącego wskazana w zażaleniu, bo odwołująca się do pozaprocesowych przesłanek, które nie mieszczą się w hipotezie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.