Ppolska.starec← UrzadnikВойти

XVII AmE 95/22

Sądy powszechne2024-04-16
Sygnatura
XVII AmE 95/22
Data orzeczenia
2024-04-16
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Ewa Malinowska (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XVII AmE 95/22</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 kwietnia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów <br/>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący –</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędzia SO Ewa Malinowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant –</p> </td> <td> <p>Sekretarz sądowy Joanna Nande</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu 16 kwietnia 2024 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wymierzenie kary pieniężnej </strong> </p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 10 stycznia 2022 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  oddala odwołanie;</p> <p>2.  zasądza od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Ewa Malinowska</em> </p> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XVII AmE 95/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 10 stycznia 2022 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako: <em> <!-- --> „Prezes URE”</em>)<em> <!-- --> ,</em> działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 63;art. 63 ust. 1;art. 63 ust. 1 pkt. 1;art. 63 ust. 2;art. 63 ust. 2 pkt. 2;art. 64;art. 64 ust. 1;art. 64 ust. 1 pkt. 1;art. 64 ust. 3)">art. 63 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 2249, dalej: <em> <!-- --> „ustawa o zapasach")</em>, w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 a;art. 189 a § 1;art. 189 d)">art. 189a § 1 i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), dalej: „<em> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">K.p.a.</a> </em>", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej <span class="anon-block"> przedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o.</span> S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: „<em> <!-- --> Przedsiębiorstwo</em>" lub „<em> <!-- --> Spółka</em>"), orzekł, że:</p> <p>1)  Przedsiębiorstwo nie dopełniło obowiązku utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych, o którym mowa w art. 24 ustawy o zapasach, w okresie od dnia 1 października 2021 r. do dnia wydania niniejszej decyzji, w ilości <span class="anon-block">(...)</span> MWh;</p> <p>2)  za zaniechanie opisane w pkt. 1 wymierzył Przedsiębiorstwu karę pieniężną w kwocie 84 362 379 zł (słownie: osiemdziesiąt cztery miliony trzysta sześćdziesiąt dwa tysiące trzysta siedemdziesiąt dziewięć złotych).</p> <p>Powód zaskarżył ww. decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:</p> <p>1.  przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 64;art. 64 ust. 1;art. 64 ust. 1 pkt. 1)">art. 64 ust. 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 63;art. 63 ust. 17)">art. 63 ust. 17</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 30;art. 30 ust. 1)">art. 30 ust. 1 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłócenia na rynku naftowym</a> (Dz. U. z 2007 r., nr 52, poz. 343 z późn. zm.) - zwana dalej: „uZo”, w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 47;art. 47 ust. 1)">art. 47 ust. 1</a> w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 55 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., nr 646 z późn. zm.) - zwana dalej: „uPP", poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy braku wszczęcia i przeprowadzenia kontroli przez pozwanego u powoda, niepodpisania protokołu z kontroli, w którym stwierdzono brak niedopełnienia obowiązku utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych; niezawiadomienia powoda o wszczęciu kontroli na piśmie, co stanowi o wadliwości decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem przepisów i zawiera znamiona nieważnej z uwagi na konieczność stwierdzenia w treści protokołu z kontroli niedopełnienia obowiązku przez powoda jako przesłanki koniecznej do nałożenia kary określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 (art. 63;art. 63 ust. 1;art. 63 ust. 1 pkt. 1)">art. 63 ust. 1 pkt. 1</a> uZo;</p> <p>2.  przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 6)">art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego</a> (Dz. U. z 1960 r., nr 30, poz. 168 z późn. zm.) - zwana dalej: „KPA”, w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji bez zastosowania odpowiedniej procedury kontroli, która winna poprzedzać decyzję o wymierzeniu kary administracyjnej;</p> <p>3.  przepisów art. 64 ust. 1 pkt. 2 uZo poprzez jego pominięcie i nałożenie na powoda kary pieniężnej w sytuacji gdy organem uprawnionym do nałożenia kary pieniężnej był Prezes Agencji Rezerw Materiałowych, co w konsekwencji stanowi o braku legitymacji pozwanego do nałożenia kary zaskarżoną decyzją;</p> <p>4.  przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 d)">art. 189d KPA</a> poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało wymierzeniem kary w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachodzą przesłanki wobec prawidłowe zastosowanie dyrektyw wymierzania kar administracyjnych określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 d)">art. 189d KPA</a> skutkowałoby odstąpieniem od wymierzenia kary bądź wymierzeniem kary znacznie niższej;</p> <p>5.  przepisu postępowania tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 e)">art. 189e Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego</a> (Dz. U. z 1960 r„ nr 30, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 e poz. 168)">poz. 168</a> z późn. zm.) - zwana dalej: „KPA", poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zgodnie z ustalonym w tym zakresie w sprawie stanem faktycznym zaistniały przesłanki stanowiące o sile wyższej jako wyłączającej karalność powoda za niedopełnienie obowiązku utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego;</p> <p>6.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 4;art. 97 § 4 ust. 1)">art. 97 § 4 ust. 1 KPA</a> poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania w sytuacji gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że zawieszenie postępowania było konieczne z uwagi na toczące się postępowania z odwołania od decyzji ustalającej wysokość zapasów obowiązkowych oraz toczącego się postępowania o zatwierdzenie układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym;</p> <p>7.  przepisów postępowania tj. zasady zaufania do władzy publicznej określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8)">art. 8 KPA</a> poprzez jej pominięcie i nie uwzględnienie sytuacji prawnej oraz finansowej powoda w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, iż powód nie ze swojej winy nie był w stanie utworzyć i utrzymywać zapasów obowiązkowych gazu ziemnego;</p> <p>8.  naruszenie zasady proporcjonalności określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3)">art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski</a> poprzez jej niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności faktycznych sprawy tj. sytuacji finansowej i prawnej powoda (sytuacja majątkowa powoda wynikała z działania podmiotu trzeciego, na którego wpływ nie miał powód oraz wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego) w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie przedmiotowej zasady skutkowałoby odstąpieniem od wymierzenia kary.</p> <p>Mając na uwadze wyżej przedstawione zarzuty, Powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz Powoda od Pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych <em> <!-- -->ewentualnie</em> o zmianę zaskarżonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej nałożonej na powoda.</p> <p>Pozwany Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo - (...) Sp. z o.o.</span> S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, dysponuje:</p> <p>1.  koncesją na obrót paliwami gazowymi, udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 9 kwietnia 2013 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okres od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2023 r.;</p> <p>2.  koncesją na obrót gazem ziemnym z zagranicą, udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 29 maja 2013 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okres od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2023 r.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Decyzja z 9 kwietnia 2013 r. – k. 4 akt adm.; Decyzja z 29 maja 2013 r. – k. 17 akt adm. </em> </p> <p>W okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. Spółka dokonała przywozu gazu ziemnego z zagranicy w ilości <span class="anon-block">(...)</span> MWh. <em> <!-- -->(okoliczność bezsporna)</em> </p> <p>Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE), decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. dokonał weryfikacji ustalonej przez Przedsiębiorstwo wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> MWh do poziomu <span class="anon-block">(...)</span> MWh, którą Przedsiębiorstwo obowiązane jest utrzymywać w okresie od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 września 2022 r. Postanowieniem z 4 sierpnia 2021 r. Prezes URE nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Decyzja z 5 lipca 2021 r. – k. 40v akt adm.; Postanowienie z 4 sierpnia 2021 r. - k. 43v akt adm. </em> </p> <p>W piśmie datowanym na 15 września 2021 r. Prezes URE wezwał Spółkę do przedstawienia informacji sprecyzowanych w załączniku do przedmiotowego wezwania, dotyczących realizacji zadań w zakresie utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oraz posiadania opracowanych procedur postępowania, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o zapasach w okresie od 1 października 2021 r. do 30 września 2022 r.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Wezwanie z 15 września 2021 r. – k. 46 akt adm. </em> </p> <p>Odpowiadając na ww. pismo, Spółka poinformowała, że nie utworzyła zapasów obowiązkowych gazu ziemnego.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Pismo Spółki z 5 października 2021 r. – k. 59 akt adm.; Formularz – k. 67 akt adm. </em> </p> <p>Ze względu na powyższe, Prezes URE postanowił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorstwu w związku z wystąpieniem nieprawidłowości polegającej na niedopełnieniu obowiązku w zakresie tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych, o którym mowa w art. 24 i art. 25 ust. 4 ustawy o zapasach, w przewidzianym terminie.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie z 12 października 2021 r.– k. 1 akt adm. </em> </p> <p>Spółka zajęła stanowisko w piśmie z 2 listopada 2021 r.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Pismo z 2 listopada 2021 r. – k. 229 akt adm.</em> </p> <p>W piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> poinformował Prezesa URE iż nie posiada – w odniesieniu do Przedsiębiorcy <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> – informacji o miejscu utrzymywania zapasów obowiązkowych w okresie od 1 października 2021 r. do 30 września 2022 r.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Pismo z 5 listopada 2021 r. – k. 235 akt adm. </em> </p> <p>Zawiadomieniem z 7 grudnia 2021 r. Przedsiębiorstwo zostało poinformowane o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorstwu w związku z niedopełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 24 i art. 25 ust. 4 ustawy o zapasach, z pouczeniem, że strona lub jej pełnomocnik może zapoznać się z zebranym w postępowaniu materiałem dowodowym oraz złożyć uwagi i dodatkowe wyjaśnienia w sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Zawiadomienie z 7 grudnia 2021 r. – k. 242 akt adm. </em> </p> <p>Spółka zapoznała się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Oświadczenie o zapoznaniu się z materiałem dowodowym z 9 grudnia 2021 r. – k. 248 akt adm.; Oświadczenie o zapoznaniu się z materiałem dowodowym z 27 grudnia 2021 r. – k. 260 akt adm. </em> </p> <p>Natomiast w piśmie z 15 grudnia 2021 r. Przedsiębiorca wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Wniosek o zawieszenie postępowania – k. 15 grudnia 2021 r. – k. 253 akt adm. </em> </p> <p>W dniu 10 stycznia 2022 r. Prezes URE wydał decyzję zaskarżoną w niniejszym postępowaniu.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: Decyzja z 10 stycznia 2022 r. – k. 275 akt adm. </em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak również w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości. Sąd pominął dowód z zeznań świadków zgłoszony w punkcie 4 odwołania, bowiem okoliczności na które dowód ten miałby być przeprowadzony w części był przyznane przez pozwanego w części zaś nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie powoda podlegało oddaleniu.</p> <p>Obowiązek utrzymania zapasów paliw wprowadzony do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawy - Prawo energetyczne</a> oraz zawarty w oddzielnym akcie prawnym, jakim jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070520343" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 52, poz. 343 ()">ustawa z 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym</a>, jest efektem europejskiej polityki bezpieczeństwa zawartej między innymi w: dyrektywie 73/238/EWG z 24 lipca 1973 r. w sprawie łagodzenia skutków trudności w dostawach surowej ropy naftowej i produktów ropopochodnych 417 , dyrektywie 2006/67/WE z 24 lipca 2006 r. nakładającej na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów ropy naftowej lub produktów ropopochodnych 418 , dyrektywie 2003/55/WE z 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylającej dyrektywę 98/30/WE 419 oraz dyrektywie 2004/67/WE z 26 kwietnia 2004 r. dotyczącej środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego. Jest to konsekwencja wprowadzania rygorystycznych zasad bezpieczeństwa zaopatrzenia w surowce w skali całej Unii Europejskiej <em> <!-- --> (F. Elżanowski, 6.4. Obowiązek utrzymania zapasów surowców [w:] Polityka energetyczna. Prawne instrumenty realizacji, Warszawa 2008.).</em> </p> <p>Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zapasach, w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w gaz ziemny oraz minimalizacji skutków: (1) zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa, (2) wystąpienia sytuacji awaryjnej w sieci gazowej, (3) nieprzewidzianego wzrostu zużycia gazu ziemnego - przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego <span class="underline"> <!-- -->są obowiązani do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego. </span> </p> <p>Przedsiębiorstwa utrzymują zapasy obowiązkowe gazu ziemnego <span class="underline"> <!-- -->w wielkości odpowiadającej co najmniej 30-dniowemu średniemu dziennemu przywozowi tego gazu</span> (art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o zapasach). Zapasy obowiązkowe utrzymywane są w instalacjach magazynowych, których parametry techniczne zapewniają możliwość dostarczenia ich całkowitej ilości do systemu gazowego w okresie nie dłuższym niż 40 dni (art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o zapasach).</p> <p>Ustawa o zapasach dopuszcza fizyczne utrzymywanie zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 24 ust. 3 ustawy o zapasach) oraz innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 24a ust. 1 ustawy o zapasach).</p> <p>Zgodnie z przepisami ustawy o zapasach, przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego, mogą zrealizować przedmiotowy obowiązek, utrzymując zapas obowiązkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym na podstawie:</p> <p>1)  bezpośredniej umowy o świadczenie usług magazynowania, zawartej z operatorem systemu magazynowania (art. 3 pkt 26 uPE) lub operatorem systemu połączonego (art. 3 pkt 28 uPE), który zajmuje się magazynowaniem paliw gazowych i jest odpowiedzialny za eksploatację instalacji magazynowej lub</p> <p>2)  na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub obrotu paliwami gazowymi (art. 24b ustawy o zapasach) - tzw. umowa biletowa.</p> <p>Zapasy obowiązkowe gazu ziemnego oddano do dyspozycji ministra właściwego do spraw energii i mogą zostać uruchomione po decyzji ministra przez operatorów systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemów połączonych gazowych, którzy odpowiedzialni są za bezpieczeństwo pracy systemu gazowego.</p> <p>Na początku, Sąd przeanalizował pierwszy i drugi zarzut odwołania. Argumentacja powołana dla uzasadnienia tych zarzutów koncentruje się przede wszystkim na nieprzeprowadzeniu kontroli u powoda w zakresie niedopełnienia obowiązku utworzenia i utrzymania zapasów obowiązkowych.</p> <p>Konieczne zatem wydaje się przytoczenie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach, zgodnie z którym karę pieniężną o której mowa w art. 63 ust. 1, pkt 1, 2, 3, 5b, 5c, 6, 6b, 6c, 11, 16 i 18a w zakresie kontroli o której mowa w art. 30 ust. 1 oraz pkt 19 i 19b wymierza Prezes URE.</p> <p>Należy zwrócić szczególną uwagę na konstrukcję ww. przepisu, a mianowicie na użycie przez ustawodawcę spójnika „i”, na co również trafnie wskazywała strona pozwana. Taka konstrukcja przepisu, determinuje przyjęcie, że kontrola, o której w nim mowa odnosi się wyłącznie do punktu 18a. Podkreślić przy tym trzeba, że postępowanie administracyjne, zakończone zaskarżonym rozstrzygnięciem Prezesa URE, nie dotyczyło art. 18a. Należało zatem uznać, że pierwszy i drugi zarzut odwołania był chybiony, bowiem pozwany organ nie zastosował w przedmiotowej sprawie również art. 63 ust. 17 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o zapasach.</p> <p>Ponadto, jak ustalono, strona powodowa – Przedsiębiorca – prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o koncesję na obrót paliwami gazowymi, udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 9 kwietnia 2013 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okres od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2023 r. i koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą, udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 29 maja 2013 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okres od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2023 r.</p> <p>Ustalono także, że w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. Spółka dokonała przywozu gazu ziemnego z zagranicy w ilości <span class="anon-block">(...)</span> MWh. Wobec tego, na mocy art. 24 oraz art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o zapasach, strona powodowa była obowiązana do ustalenia wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 września 2022 r.</p> <p>W toku postępowania administracyjnego, Spółka poinformowała organ o wielkość tych zapasów na okres od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 września 2022 r., wskazując iż jest to <span class="anon-block">(...)</span> MWh. Kolejno, decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. organ zweryfikował wielkość zapasów do poziomu <span class="anon-block">(...)</span> MWh. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.</p> <p>Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko pozwanego organu, który w zaskarżonym rozstrzygnięciu uznał, że Spółka jest obowiązana do utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w wielkości zweryfikowanej przez Prezesa URE w okresie od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 września 2022 r.</p> <p>Co istotne, niedopełnienie przez powoda obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w terminie i w wielkości wskazanych w decyzji, stanowi okoliczność bezsporną. Strona powodowa, w piśmie skierowanym do Prezesa URE, datowanym na 5 października 2021., poinformowała o nieutworzeniu zapasów gazu ziemnego <em> <!-- -->(k. 53, 59 67v akt adm.)</em>, co niewątpliwie uzasadniało też odstąpienie od przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 30 ustawy o zapasach. Przyjmuje się bowiem, że tego typu kontrola organu ma na celu ustalenie faktycznego stanu rzeczy oraz porównanie stanu istniejącego ze stanem planowanym <em> <!-- -->(E. Iserzon, Prawo administracyjne, Warszawa 1968, s. 174 [za:] J. Jagielski, Kontrola administracji publicznej, Warszawa 2006, s. 14.)</em> </p> <p>Również w ocenie Sądu, zarówno przeprowadzenie u Powoda kontroli, jak i podejmowanie dodatkowych działań wydało się wręcz bezcelowe. Po pierwsze bowiem, o nieutworzeniu zapasów gazu ziemnego, organ został poinformowany przez samego Przedsiębiorcę. Po drugie zaś, okoliczność tą potwierdził <span class="anon-block"> (...) S.A</span>, który w piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. <em> <!-- -->(k. 235 akt adm.)</em> przekazał pozwanemu informacje dotyczące przeprowadzonych przez niego, w związku z art. 24 ust. 3b i art. 24a ust. 2 ustawy o zapasach, weryfikacji technicznych możliwości dostarczania do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej krajowej całkowitej ilości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego utrzymywanych w instalacjach magazynowych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla okresu rozpoczynającego się w dniu 1 października 2021 r., godz. 6:00 CET. Z pisma wynika, iż Powód nie widnieje na liście podmiotów, które dostarczyły Operatorowi dokumentację celem dokonania ww. weryfikacji. We wskazanym piśmie Operator poinformował również, iż nie posiada wiedzy w zakresie miejsca utrzymywania zapasów obowiązkowych przez Spółkę.</p> <p>Do tego, trafnie podniósł organ, że kontrola o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o zapasach, stanowi zaledwie jeden ze sposobów, który umożliwia powzięcie stosownych informacji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: <em> <!-- -->„Prezes URE jest uprawniony do przeprowadzania kontroli przedsiębiorstw energetycznych wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmiotów dokonujących przywozu gazu ziemnego oraz podmiotów, którym zlecono utrzymywanie zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, w zakresie wykonania obowiązków, o których mowa w art. 24 i art. 24b, oraz spełnienia warunków określonych w art. 24a”. </em>Z treści art. 30 ust. 1 ustawy wynika zatem, iż organ jest uprawniony do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, a nie zobligowany. To, że organ nie skorzystał z przysługującej mu w tym zakresie kompetencji, nie świadczy o naruszeniu przez niego przepisów prawa.</p> <p>Sąd nie zgodził się z powodem, który podniósł, iż pozwany organ działał bez podstawy prawnej i <em> <!-- -->„niezgodnie z przepisami postępowania określającymi sposób postępowania w sprawie nałożenia kary za niedopełnienie obowiązku utworzenia i utrzymania zapasów obowiązkowych”. </em>Nieprawidłowość Powód upatruje także w tym, iż czynności monitorujące nie były dokonywane w ramach prowadzonych postępowań.</p> <p>Wymaga więc wyjaśnienia, że czynności monitorujące podjęte przez organ, oparte były na przepisie art. 27 ust. 3 ustawy o zapasach. Na mocy tego przepisu, Prezes URE ma prawo wglądu do dokumentów przedsiębiorstw lub podmiotów, o których mowa w art. 24 ust. 1 oraz w art. 24b ust. 1, oraz może żądać przedstawienia dokumentów lub informacji dotyczących wykonywanej przez te przedsiębiorstwa lub podmioty działalności w zakresie utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych.</p> <p>Nie należy więc tracić z pola widzenia faktu, iż Prezes Urzędu Regulacji Energetyki jest centralnym organem administracji rządowej powołanym na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne</a>, do realizacji zadań z zakresu regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji, zaś obowiązki i kompetencje Prezesa URE są ściśle związane z polityką państwa, m.in. w zakresie energetyki. Do tychże kompetencji należy również monitorowanie przedsiębiorstw energetycznych w zakresie respektowania przepisów odnoszących się do ustawy o zapasach.</p> <p>Wobec powyższego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez pozwany organ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji RP</a>, który to statuuje zasadę legalizmu, zwaną również zasadą praworządności. Głosi ona, że wszystkie organy władzy publicznej powinny działać na podstawie prawa i w jego granicach.</p> <p>W ocenie Powoda, Prezes URE nie posiada legitymacji do nałożenia kary pieniężnej, bowiem uprawniony jest do tego Prezes Agencji Rezerw Materiałowych. Odnosząc się zatem do trzeciego zarzutu odwołania, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w obecnym porządku prawnym nie istnieje taki podmiot jak Prezes Agencji Rezerw Materiałowych. Na mocy ustawy z 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych Agencja Rezerw Materiałowych z dniem 23 lutego 2021 r. stała się Rządową Agencją Rezerw Strategicznych.</p> <p>Stanowisko powoda jednak nie może zostać uwzględnione, za czym przemawia przede wszystkim treść przytoczonego już na wstępie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach, który stanowi, że karę pieniężną o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 wymierza Prezes URE.</p> <p>Wprawdzie monitorowanie realizacji obowiązków związanych z utworzeniem i utrzymywaniem zapasów i sankcjonowanie przypadków naruszeń należy do kompetencji dwóch organów – Prezesa URE i Prezesa RARS, przy czym, w zakresie gazu ziemnego organem właściwym jest Prezes URE, zaś w zakresie ropy naftowej i paliw – Prezes RARS. Niniejsze postępowanie dotyczy niedopełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, zatem organem uprawnionym do nałożenia na spółkę kary niewątpliwie jest Prezes URE.</p> <p>Kolejne zarzuty odwołania odnoszą się przede wszystkim do naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 6)">art. 6 k.p.a.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8)">8 k.p.a.</a>. Wskazać przy tym należało, że w ocenie Sądu, Prezes URE w sposób wszechstronny i wyczerpujący przeanalizował zebrany materiał dowodowy, przedstawił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty i wyjaśnił przyczyny ich uwzględnienia bądź pominięcia.</p> <p>Podkreślenia ponadto wymaga, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) jest sądem cywilnym i prowadzi sprawę cywilną, wszczętą w wyniku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego. W prowadzonym postępowaniu odwoławczym SOKiK nie ogranicza się wyłącznie do badania legalności decyzji administracyjnej, jak to czynią sądy administracyjne w postępowaniu sądowo-administracyjnym. SOKiK zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu obowiązujących w postępowaniu cywilnym zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązków stron w postępowaniu dowodowym. W świetle powyższego nawet gdyby przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybień proceduralnych to, o ile nie stanowią one podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, nie mogą one prowadzić do uchylenia decyzji i nie mogą być przedmiotem postępowania sądowego mającego na celu merytoryczne rozstrzygnięcie sporu. <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r. sygn. akt III CRN 120/91 OSNC 1992 Nr 5, poz. 87; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r. sygn. akt I CKN 265/98 OSP 2000 Nr 5 poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt 351/99 OSNC 2000 Nr 3 poz. 47; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 r. sygn. akt I CKN 1036/98 LEX Nr 52708; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt III SZP 2/05 OSNP 2006/19-20/312).</em> </p> <p>Na marginesie warto jednak wyjaśnić, wbrew twierdzeniom powodowej spółki, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Przeprowadzona przez organ analiza przesłanek wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 f;art. 189 f § 1)">art. 189f § 1 k.p.a.</a>, w odniesieniu do niniejszej sprawy, jest w ocenie Sądu wyczerpująca i słuszna. Natomiast dyrektywy wymiaru kary pieniężnej, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189 d)">art. 189d k.p.a.</a>, wobec woli ustawodawcy wynikającej z art. 63 ust. 2 pkt 2 ustawy o zapasach, nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.</p> <p>Zdaniem Sądu, prawidłowe było stanowisko pozwanego organu, który uznał iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby zostać określone mianem „<em> <!-- --> siły wyższej</em>”, co przemawia jednocześnie za nieuwzględnieniem argumentacji przytoczonej dla poparcia piątego zarzutu odwołania. W doktrynie za <em> <!-- --> „siłę wyższą”</em> uznaje się zdarzenie zewnętrzne w stosunku do podmiotu obowiązanego, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą tego podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i skutki. Jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle aktualnego stanu wiedzy i doświadczenia życiowego. Pojęcie to ulega subiektywizacji, zarówno gdy chodzi o wskazane wyżej elementy obiektywne, takie jak zewnętrzność, niemożność przewidzenia i zapobieżenia zdarzeniu, jak również wymóg, aby podmiot obowiązany, pomimo dochowania najwyższej staranności, nie mógł zapobiec zdarzeniu i jego skutkom <em> <!-- --> (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>, LEX/el. 2023, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 189)">art. 189</a>(e).</em> </p> <p>Ponadto, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2022 r., I NSKP 12/21, każdy podmiot podejmujący działalność w zakresie przywozu gazu ziemnego musi bowiem liczyć się z istnieniem takiego ustawowego obowiązku. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zapasach nie zawiera wyłączenia lub ograniczenia jego stosowania z powodu braku możliwości utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu <em> <!-- -->(Wyrok SN z 23.03.2022 r., I NSKP 12/21, LEX nr 3418354).</em> </p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97)">art. 97 k.p.a.</a> należy wskazać, że przepis ten określa przyczyny uzasadniające zawieszenie przez organ postępowania administracyjnego. Zważywszy na zasadę szybkości postępowania, katalog ten należy uznać za zamknięty, gdyż każde zawieszenie postępowania wiąże się z odsunięciem w czasie załatwienia sprawy. Zgodnie z jego brzmieniem, postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 4;art. 97 § 4 ust. 1)">art. 97 § 4 ust. 1 k.p.a.</a>).</p> <p>Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji <em> <!-- -->(tak: NSA w wyroku z 5.04.2022 r., II OSK 897/19, LEX nr 3349234)</em>. Zagadnienie wstępne to pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), które – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> – stanowi tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu (nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania), a które może stanowić odrębny przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd jest – co trzeba podkreślić – koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ, w postępowaniu przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne <em> <!-- -->(tak: NSA w wyroku z 21.10.2021 r., II OSK 3070/18, LEX nr 3331992).</em> </p> <p>W ocenie Sądu, powyższy wywód, popełniony w oparciu o stanowisko doktryny, przemawia za bezzasadnością postanowionego pozwanemu zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 4;art. 97 § 4 ust. 1)">art. 97 § 4 ust. 1 k.p.a.</a> Rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, jak i wydanie decyzji administracyjnej nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.</p> <p>Karze pieniężnej podlega ten, kto nie dopełnia obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w przewidzianym terminie i wymaganej ilości (art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach). Zgodnie zaś z art. 63 ust. 2 pkt 2 ustawy o zapasach w ww. przypadku kara pieniężna wynosi równowartość <span class="underline"> <!-- -->250%</span> wartości niedoboru gazu ziemnego, wyliczonej według ceny referencyjnej gazu ziemnego wysokometanowego opublikowanej na stronie internetowej operatora systemu przesyłowego gazowego i obowiązującej w dniu, w którym stwierdzono niedopełnienie obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego (tu: dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, tj. 12 października 2021 r.).</p> <p>Niewątpliwie, brzmienie art. 63 ust. 1 pkt 1 oraz 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach przesądza, że Prezes URE jest zobligowany, a nie jedynie uprawniony, do nałożenia kary w razie stwierdzenia wystąpienia okoliczności sankcjonowanych w zakresie określonym w art. 63 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 24 ustawy o zapasach.</p> <p>Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie wymiaru kary. Wysokość kary pieniężnej ustalona została z zachowaniem dyspozycji przepisu art. 63 ust. 2 pkt 2 ustawy o zapasach. Wielkość niedoboru gazu ziemnego wynosi <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </span> MWh, natomiast cena referencyjna gazu ziemnego wysokometanowego, o której mowa w art. 63 ust. 2 pkt 2 ustawy o zapasach, opublikowana na stronie internetowej Operatora (dla października 2021 r.) wynosi 0,2173 zł/kWh, tj. <span class="underline"> <!-- -->217,30 zł</span>/MWh.</p> <p>Mając zatem na uwadze art. 63 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, wysokość kary wynosi 84.362,379 zł (tj. <span class="anon-block">(...)</span> MWh x 217,30 zł/MWh x <span class="anon-block">(...)</span> = 84.362,379 zł).</p> <p>Trzeba też w tym miejscu wskazać na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 2)">art. 355 §2 KC</a>, który <em> <!-- -->poniekąd</em> wymaga od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą <em> <!-- -->–</em> przy uwzględnieniu ich zawodowego charakteru <em> <!-- -->–</em> staranności szczególnego rodzaju. Powód wykonuje działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą, uczestniczy w tworzeniu wspólnego systemu zabezpieczeń przewidzianego na okoliczność zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa, wystąpienia sytuacji awaryjnej w sieci gazowej i nieprzewidzianego wzrostu zużycia gazu ziemnego, powinien zatem realizować nałożone na niego obowiązki dotyczące wdrażania środków na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw. Co więcej, Przedsiębiorstwo - jako profesjonalista szczególnego rodzaju, tj. podmiot wykonujący działalność koncesjonowaną w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą - powinno znać i w pełni respektować przepisy regulujące wykonywanie tej działalności, a błędy po jego stronie, choćby niezawinione, nie mogą zwalniać go z ponoszenia odpowiedzialności określonej w ustawie.</p> <p>Warto powtórzyć za pozwanym, który zasadnie wskazał, że naruszenie obowiązku utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oddziałuje na interes publiczny, przez który w niniejszej sprawie należy rozumieć krajowe bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego, poprzez obniżenie jego poziomu, a co za tym idzie - wagi tegoż naruszenia nie można ocenić jako znikomej. Tym samym należy uznać, że Przedsiębiorstwo w sposób faktyczny obniżyło pewność zasilania odbiorców oraz ograniczyło możliwość reagowania w sytuacji zagrożenia dostaw, a w konsekwencji bezpośrednio naruszyło istotne dobro chronione prawem, jakim jest prawo odbiorców do niezawodnych i przewidywalnych dostaw gazu ziemnego.</p> <p>Sąd pragnie jednak zauważyć, że powód wyszedł z inicjatywą ugodowego zakończenia sporu przed Sądem Okręgowym, formułując w odwołaniu wniosek o skierowanie stron do mediacji. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ oświadczył, że nie widzi możliwość ugodowego zakończenia sporu poprzez zawarcie ugody sądowej.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił wniesione przez Powoda odwołanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(53);art. 479(53) § 1)">art. 479<sup> <!-- -->53</sup>§ 1 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, należało uznać Powoda za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Pozwanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w minimalnej stawce 720,00 zł, ustalonej w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Ewa Malinowska </em> </p> </div>