IV SA/Po 638/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej im. W. P. w M. na uchwałę Burmistrz Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej im. W. P. w Mościskach w Szkołę filialną Szkoły Podstawowej im. K. S. W. w W. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej wpis od skargi w wysokości [...] zł ([...] złotych). UZASADNIENIE W dniu [...] stycznia 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. W. P. w M. w filię Szkoły Podstawowej im. K. S. W. w W.. W § 1.1 uchwały wskazano, że podejmuje się zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Szkoły Podstawowej im. W. P. w M. o strukturze organizacyjnej klas I-VIII z oddziałem przedszkolnym, w filię Szkoły Podstawowej im. K. S. W. w W., zwanej "S. F. w M. " o strukturze klas I – III z oddziałem przedszkolnym. S. F. w M. zostanie włączona w strukturę organizacyjną Szkoły Podstawowej im. K. S. W. w W. (§ 1.2 uchwały). Uczniowie klas IV – VIII przekształconej Szkoły Podstawowej im. W. P. w M. będą dalszą naukę kontynuować będą w Szkole Podstawowej im. K. S. W. w W. (§ 3 uchwały). Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy W.. W. Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2021 r. o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] pozytywnie zaopiniował zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Szkoły Podstawowej im. W. P. w M. w filię Szkoły Podstawowej im. K. S. W. w W.. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła R. M. zarzucając, iż w § 3 zaskarżonej uchwały jest mowa o uczniach klas IV-VIII, tymczasem od 2016 r. uczniowie klas VII i VIII realizują obowiązek szkolny w Szkole Podstawowej w W., tym samym zaniżana jest ilość uczniów w Szkole Podstawowej w Mościskach; do momentu podjęcia uchwały intencyjnej (w styczniu 2021 r.) informacje na temat planowanej reorganizacji były dostępne dla bardzo wąskiej grupy rodziców (brak spotkań usprawiedliwiono pandemią); nie dochowano warunku poinformowania wszystkich rodziców 6 miesięcy przed terminem planowanego przekształcenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bądź oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. [...], poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Natomiast krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., z którego treści wynika, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest osoba mająca w tym interes prawny, a więc osoba mająca interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. "Interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu (uchwała NSA z 3 lutego 1997 r., OPS 9/96 /ONSA 1997,Nr 3, poz. 102, s. 45-46/)." Zatem stroną jest podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88 /nie publ./) /B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2003, s. 227-228/. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005r. sygn. OSK 1563/04 (LEX nr 171196): "Źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę." W świetle powyższego Sąd w niniejszym składzie rozpoczął badanie skargi Rady Rodziców od tego, czy była ona podmiotem uprawnionym do jej wniesienia. Legitymację do wniesienia skargi daje przede wszystkim posiadanie interesu prawnego, o czym przesądza art. 50 § 1 P.p.s.a. Skarżąca Rada Rodziców nie wskazała konkretnych przepisów prawa materialnego, z których to przepisów mogłaby wywodzić swój interes prawny. Uzasadnieniem owego interesu prawnego było jedynie stwierdzenie w skardze, iż "uchwała została podjęta bez dopełnienia warunków wymaganych w procedurze przekształcania szkoły". Z kolei kompetencje Rady Rodziców są zakreślone w art. 83 i 84 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U.2021.1082). Zgodnie z art.83 ust.1 i 2-5 ustawy Prawo oświatowe w szkołach i placówkach, z zastrzeżeniem ust. 6, działają rady rodziców, które reprezentują ogół rodziców uczniów. W skład rad rodziców wchodzą : 1) w szkołach - po jednym przedstawicielu rad oddziałowych, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danego oddziału; 2) w placówkach - co najmniej 7 przedstawicieli, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców wychowanków danej placówki; 3) w szkołach artystycznych - przedstawiciele w liczbie określonej w statucie szkoły, wybrani w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danej szkoły. W wyborach, o których mowa w ust. 2, jednego ucznia reprezentuje jeden rodzic. Wybory przeprowadza się na pierwszym zebraniu rodziców w każdym roku szkolnym. Rada rodziców uchwala regulamin swojej działalności, w którym określa w szczególności: 1) wewnętrzną strukturę i tryb pracy rady; 2) szczegółowy tryb przeprowadzania wyborów do rad, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, oraz przedstawicieli rad oddziałowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, do rady rodziców odpowiednio szkoły lub placówki. Rady rodziców mogą porozumiewać się ze sobą, ustalając zasady i zakres współpracy. W myśl zaś art.84 Prawa oświatowego : Rada rodziców może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki. Do kompetencji rady rodziców, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 należy: 1) uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczo- profilaktycznego szkoły lub placówki, o którym mowa w art. 26; 2) opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania szkoły lub placówki, o którym mowa w art. 56 ust. 2; 3) opiniowanie projektu planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły. Jak wynika z przepisów ustawy oraz z orzecznictwa Rada Rodziców nie ma interesu prawnego w skarżeniu przedmiotowej uchwały. Interes prawny zgodnie z art. 89 ust.1 Prawa Oświatowego mają tylko rodzice uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - ci uczniowie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Wskazano tu zatem określony krąg podmiotów, do którego nie należy Rada Rodziców. Przepis zaś art.89 ust.1 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki (art.89 ust.9 Prawa oświatowego). Wyjaśnić też należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Rada rodziców nie ma zdolności sądowej, tzn. nie jest osobą fizyczną, osobą prawną, nie jest także jednostką organizacyjną nie będącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Przepisy szczególne nie przyznają radzie rodziców osobowości prawnej, nie podlega ona również wpisowi do określonego rejestru, nie podlega także kontroli lub nadzorowi władzy publicznej. Brak jest również przepisów, określających zakres praw i obowiązków rady rodziców, a stanowiących o jej organizacyjnej odrębności i samodzielności. Rada rodziców nie ma zdolności sądowej, nie jest zatem podmiotem mającym zdolność do występowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r. I OZ 421/12, postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2009 r., I OSK 121/09, postanowienie NSA z dnia 15 września 2000 r., I SA 943/00, OSP 2001/7-8/109, dostępne w Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie uznano też, że Rada Rodziców nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 P.p.s.a. uprawnioną do występowania przed sądem w interesie rodziców uczniów. Sama w sobie Rada Rodziców jest organizacją społeczną, ale tylko wewnątrz systemu oświaty. Taki pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2000r, sygn. akt I SA 943/00. Z tych to powodów Rada Rodziców Szkoły Podstawowej im. W. P. w M. nie może być podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi w imieniu rodziców dzieci uczących się w szkole, na uchwałę w sprawie przekształcenia przedmiotowej szkoły. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.