I C 617/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 617/25</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem wniesionym w dniu 12 listopada 2025 roku powód <span class="anon-block">(...)</span> wystąpił przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">P. O.</span> z powództwem o zapłatę kwoty 2.520 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia 13 sierpnia 2025 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód pierwszorzędnie wskazał, że materialnoprawną podstawą roszczenia jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc</a>, wyjaśniając, że pozwany był żołnierzem zawodowym pozostającym na zaopatrzeniu finansowym <span class="anon-block">(...)</span>. Zgodnie z treścią art. 293 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie ojczyzny żołnierzowi zawodowemu posiadającemu członków rodziny, o których mowa w art. 291 ust. 1 z uwzględnieniem ust. 4 i 10-11a, mogą być przyznane, na jego wniosek, także inne świadczenia socjalno – bytowe w postaci pomocy finansowej i rzeczowej w postaci dofinansowania zorganizowanego wypoczynku dzieci i żołnierzy zawodowych w formie kolonii, obozów i zimowisk, w tym również wypoczynku połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym. Pozwany w 2023 roku złożył do <span class="anon-block">(...)</span> wniosek o przyznanie dofinansowania zorganizowanego wypoczynku w formie kolonii, obozów i zimowisk na dzieci pozostające na jego utrzymaniu – <span class="anon-block">O. O.</span> i <span class="anon-block">O. O. (1)</span> – a do wniosku dołączył fakturę VAT nr <span class="anon-block">(...)</span>, z treści której wynika, że została wystawiona na usługę noclegową z wyżywieniem. Powód wypłacił pozwanemu kwotę 1.170 zł tytułem dopłaty do wypoczynku za miesiąc sierpień 2023 roku, zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem. Kolejno w 2024 roku pozwany ponownie złożył wniosek o przyznanie dofinansowania zorganizowanego wypoczynku w formie kolonii, obozów i zimowisk na dzieci, dołączając fakturę VAT nr <span class="anon-block">(...)</span>, z treści której wynika, że została wystawiona na usługę noclegową z wyżywieniem, a wobec czego powódka wypłaciła pozwanemu kwotę 1.350 zł, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Łącznie na rzecz pozwanego wypłacona zatem została kwota 2.520 zł tytułem dofinansowań za lata 2023-2024, jako świadczenia socjalno – bytowe. Pozwany żołnierz złożył jednak wnioski o wypłatę świadczeń, do których to wniosków załączył dowody wniesionych opłat za usługi noclegowe z wyżywieniem od podmiotów, które nie prowadziły działalności w zakresie zorganizowanego wypoczynku dzieci w formie kolonii, obozów i zimowisk, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 92 a;art. 92 c)">art. 92a, 92c</a>-d <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty</a>. Dodatkowo z treści faktur nie wyszczególniono kogo dotyczyła wskazana na fakturze usługa noclegowa. Tym samym skoro pozwany nie przedłożył wymaganych przepisami dokumentów, a z treści przedłożonych faktur nie wynika, że kwoty tam wskazane dotyczyły dzieci pozwanego, a nadto podmiot, które wystawił faktury nie był organizatorem wypoczynku w rozumieniu ustawy o oświacie, to wypłacone pozwanemu świadczenia w łącznej kwocie 2.520 zł są mu nienależne i winny zostać zwrócone, a pozwany jest bezpodstawnie wzbogacony w zakresie tej kwoty. Choć bowiem celem świadczenia było dofinansowanie zorganizowanego wypoczynku dzieci żołnierza, to nie sposób przyjąć, że dzieci pozwanego brały udział w takiej zorganizowanej formie. Odpadła także przyczyna świadczenia, którą było wzięcie udziału dziecka pozwanego w zorganizowanej formie wypoczynku. Wezwaniem do zapłaty z dnia 31 lipca 2025 roku pozwany został wezwany do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Choć wezwanie zostało skutecznie doręczone pozwanemu w dniu 05 sierpnia 2025 roku, co wynika z potwierdzenia odbioru korespondencji, a kwota dochodzona pozwem stała się wymagalna w dniu 13 sierpnia 2025 roku, to pozwany dobrowolnej zapłaty nie dokonał.</p> <p>W odpowiedzi na pozew (k. 34-35) pozwany <span class="anon-block">P. O.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu wedle norm przepisanych. Pozwany odwołał się do treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411)">art. 411 kc</a> wskazując, że powód jako profesjonalista wiedział, iż nie jest zobowiązany do świadczenia. Pozwany wyjaśnił, iż jest żołnierzem zawodowym zakontraktowanym na czas nieokreślony, a służbę w wojsku pełni nieprzerwanie od 07 października 2008 roku. Jako żołnierz nie zna się jednak na przepisach prawnych i dofinansowanie do obozu sportowego uzyskał od powoda w latach 2023- 2024 w dobrej wierze, na podstawie wzorów wniosku sporządzonych przez powoda oraz żądanych przez powoda dokumentów. Wyjaśnił przy tym, że składając wnioski wnosił o dofinansowanie obozów sportowych swoich synów <span class="anon-block">O. O.</span> i <span class="anon-block">O. O. (1)</span>, które to dofinansowanie faktycznie otrzymał. Nie ulega jednak wątpliwości, że powód jest zorganizowanym podmiotem zatrudniającym pracowników w służbie cywilnej celem obsługi zagadnień związanych z żołnierzami i ich rodzinami – w <span class="anon-block">(...)</span> zatrudniony jest specjalny pracownik do spraw wychowawczych, którego zadaniem jest realizacja świadczeń w zakresie dofinansowania. Pozwany wyjaśnił, iż zamieszkuje na <span class="anon-block">(...)</span>, gdzie działalność na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wychowanie fizyczne i sport, prowadzą kluby sportowe, prowadzone przez stowarzyszenia i fundacje wpisane do KRS, w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego oraz stowarzyszenia zwykłe wpisane do rejestru przez starostę powiatowego. Różnica między tymi podmiotami polega na tym, że stowarzyszenie zwykłe nie może prowadzić odpłatnej działalności pożytku publicznego. Jednocześnie nie wymaga się, aby stowarzyszenia rejestrowe prowadziły działalność gospodarczą jako podmioty świadczące usługi w zakresie zorganizowanego wypoczynku dzieci w formie kolonii, obozów i zimowisk. Dzieci pozwanego są uczestnikami <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, który to jest stowarzyszeniem zwykłym. Klub organizuje różne imprezy sportowe oraz współpracuje z władzami lokalnymi, uzyskując wsparcie merytoryczne i finansowe, mając na celu angażowanie uczniów w różnorodne formy aktywności ruchowej oraz organizowanie imprez sportowych. Ten właśnie Klub był organizatorem wypoczynku dzieci pozwanego w latach 2023-2024, który jako prowadzony przez stowarzyszenie zwykłe nie mógł prowadzić działalności gospodarczej, ani odpłatnej działalności pożytku publicznego. Wypoczynek sportowy zorganizowany był w miejscowości <span class="anon-block">P.</span> z noclegiem i wyżywieniem organizowanym przez przedsiębiorcę <span class="anon-block">G. W.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, a zajęcia sportowe prowadził <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">W.</span>. Wbrew twierdzeniom powoda, dzieci pozwanego brały udział w wypoczynku zorganizowanym przez podmioty uprawnione do prowadzenia działalności w zakresie wypoczynku dzieci oraz ich zakwaterowania i wyżywienia, co wynika z informacji ujawnionych w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej oraz Urzędzie Statystyczny. Pozwany podkreślił, iż powód w treści pozwu wskazał błędne faktury. Choć bowiem pozwany pierwotnie dostarczył powodowi faktury z dnia 22 lipca 2023 roku i 20 lipca 2024 roku – stanowiące podstawę pozwu – to jednak zostały one przez powoda zweryfikowane i na jego żądanie dokonano ich korekty, w konsekwencji czego przedsiębiorca do tego uprawniony dokonał koniecznych korekt wystawiając dokumenty <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 listopada 2024 roku z dopiskiem „usługa noclegowa z wyżywieniem dla uczestników obozu sportowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span>, które to dopiski wykonane zostały na żądanie powoda. Pozwany zważył, iż pozew stanowi wynik kontroli wewnętrznej przeprowadzonej w październiku i listopadzie 2024 roku, wyjaśniając, iż przeprowadzający ją kontroler w ogóle nie znał zagadnień związanych z wyjaśnieniami i popełnił błędy, które skutkowały wytoczeniem powództwa. Pozwany zwrócił przy tym uwagę, że pismem z dnia 06 sierpnia 2025 roku udzielił powodowi odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, do którego to pisma powód już się nie ustosunkował, wytaczając powództwo.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2026 roku (k. 48-49) powód podtrzymał żądanie pozwu przyznając, że wniesienie powództwa rzeczywiście stanowi wynik kontroli wewnętrznej, wyjaśniając jednak, że przedłożone przez pozwanego dokumenty oznaczone numerem <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> nie stanowią korekty uprzednio przedłożonych faktur, bowiem ich treść jest taka sama i dotyczą one „usługi noclegowej z wyżywieniem”, a zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 106 j)">art. 106j ustawy o podatku od towarów i usług</a> podatnik wystawia fakturę korygującą, w przypadku gdy po wystawieniu faktury: podstawa opodatkowana lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie, dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań, dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mówi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 106 b;art. 106 b ust. 1;art. 106 b ust. 1 pkt. 4)">art. 106b ust. 1 pkt 4</a>, czy też stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury. W stanie faktycznym niniejszej sprawy natomiast żadne z tych zdarzeń nie wystąpiło, a treść korygowana jest w zasadzie tożsama z treścią pierwotną, wobec czego faktury pierwotne zachowują swoje brzmienie, z którego nie wynika, aby dokumentowały one poniesienie wydatku na sfinansowanie wypoczynku dzieci żołnierza zawodowego w formie kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym. Z treści dokumentów tych wynika wprost, że dotyczą usługi noclegowej z wyżywieniem. Pozwany w odpowiedzi na pozew przyznał, że jego dzieci brały udział w wypoczynku zorganizowanym przez <span class="anon-block">(...)</span>, a zatem nie podmiot, który wystawił fakturę, którą z kolei pozwany przedstawił jako dowód poniesienia wydatku, za który wnioskował o wypłatę świadczenia. Dodatkowo ani podmiot, który wystawił fakturę, ani organizator wypoczynku nie prowadziły działalności w zakresie zorganizowanego wypoczynku dzieci w formie kolonii, obozów i zimowisk, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawie o systemie oświaty</a>. Odnosząc się natomiast do zarzutu pozwanego opartego na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411)">art. 411 kc</a> powód wskazał, że jako spełniający świadczenie – w dacie jego spełnienia – nie miał wiedzy o tym, że jest ono nienależne, a wobec czego pozwany nie może skutecznie podnieść zarzutu opartego na przywołanej regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 kc.</a> Uchybienia w zakresie wypłacenia tego rodzaju świadczeń zostały ujawnione w trakcie kontroli u powoda przeprowadzonej pod koniec 2024 roku, a zatem już po dacie wypłaty świadczeń, których zwrotu żąda powód.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje: </em> </strong> </p> <p>Synowie pozwanego <span class="anon-block">P. O.</span> – będącego żołnierzem zawodowym – uczestniczyli w miesiącu lipcu 2023 roku oraz w lipcu 2024 roku w obozie sportowym organizowanym przez <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Wnioskiem z dnia 31 lipca 2023 roku pozwany zwrócił się do <span class="anon-block">(...)</span> o przyznanie dofinansowania zorganizowanego wypoczynku w formie kolonii, obozów i zimowisk (w tym również połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym), dla swoich dzieci <span class="anon-block">O. O.</span> i <span class="anon-block">O. O. (1)</span>, wskazując cenę skierowania opiewającą na kwotę 1.300 zł w odniesieniu do każdego z dzieci. Wraz z wnioskiem przedłożył fakturę VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> wystawioną przez <span class="anon-block">(...)</span> na kwotę łączną 2.600 zł tytułem zapłaty za usługę noclegową z wyżywieniem.</p> <p>W następstwie powyższego powód przyznał i wypłacił pozwanemu – w sierpniu 2023 roku – kwotę 1.170 zł tytułem dopłaty do wypoczynku.</p> <p>Tożsamy wniosek <span class="anon-block">P. O.</span> złożył w dniu 29 lipca 2024 roku, wskazując w jego treści cenę skierowania opiewającą tym razem na kwotę 1.500 zł w odniesieniu do każdego z dzieci oraz załączając do niego fakturę VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> wystawioną przez <span class="anon-block">(...)</span> na kwotę łączną 3.000 zł tytułem zapłaty za usługę noclegową z wyżywieniem, a w konsekwencji czego powód przyznał i wypłacił pozwanemu – w sierpniu 2024 roku – kwotę 1.350 zł tytułem dopłaty do wypoczynku.</p> <p>Faktura VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz faktura VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> zostały skorygowane w ten sposób, że naniesiono na nie adnotację o treści „usługa noclegowa z wyżywieniem dla uczestników obozu sportowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span>”.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: wniosek z dnia 31.07.2023 r. – k. 11, faktura VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> – k. 12, lista płac dodatkowych z dnia 06.09.2023 r. – k. 13, wniosek z dnia 29.07.2024 r. – k. 14, faktura VAT nr <span class="anon-block">(...)</span> – k. 15, lista płac dodatkowych z dnia 05.08.2024 r. – k. 16, kserokopia legitymacji żołnierza zawodowego – k. 36-37, informacja z Bazy Internetowej REGON – k. 38, wydruk z CEiDG – k. 39-41, korekta faktur – k. 43-44, dokumenty koszulka k. 65 i 66.. </em> </p> <p>Wzór wniosku o przyznanie dofinansowania przygotowany był przez powoda. W chwili składania przez pozwanego wniosku, spełniał on wszystkie wymogi formalne. Na formularzu wniosku wymienione były dokumenty które miały być do niego dołączone. Pozwany wszystkie te dokumenty złożył powodowi wraz z wnioskiem. Pod koniec 2024 roku w <span class="anon-block">(...)</span> przeprowadzona została kontrola. Kontrolujący wskazali, że do wniosku o dofinansowanie musi być jeszcze dołączone zaświadczenie o zgłoszeniu wypoczynku do kuratorium oświaty. Takiego zgłoszenia ma dokonywać organizator wypoczynku. W chwili składania wniosków przez pozwanego wymogu takiego nie było.</p> <p>Wskutek stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości powód wezwał – pismem z dnia 31 lipca 2025 roku – pozwanego do zapłaty kwoty łącznej 2.520 zł, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, wyjaśniając, że żądana kwota obejmuje: kwotę 1.170 zł stanowiącą część dofinansowania do zorganizowanego wypoczynku dzieci w 2023 roku oraz kwotę 1.350 zł stanowiącą część dofinansowania do zorganizowanego wypoczynku dzieci w 2024 roku. W treści wezwania wskazano, że do wniosków o wypłatę świadczeń pozwany załączył dowody wniesionych opłat oraz oświadczenie o wniesieniu opłaty za obóz dzieci pozyskane od podmiotu, który nie prowadził działalności w zakresie zorganizowanego wypoczynku w formie kolonii, obozów i zimowisk, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 92 a;art. 92 c)">art. 92a, 92c</a>-d <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a>.</p> <p>W odpowiedzi na ww. wezwanie do zapłaty pozwany wniósł o jego uchylenie, wyjaśniając, iż świadczenie wypłacone zostało w dobrej wierze, na podstawie złożonych i zaakceptowanych przez powoda dokumentów, co przesądza o braku podstaw do żądania zwrotu przyznanych i wypłaconych kwot.</p> <p> <em> <!-- --> Dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">N. M.</span> k. 59-60, wezwanie do zapłaty z dnia 31.07.2025 r. – k. 17-19, pismo pozwanego z dnia 06.08.2025 r. – k. 44.</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Powód <span class="anon-block">(...)</span> domagał się od pozwanego <span class="anon-block">P. O.</span> zapłaty kwoty łącznej 2.520 zł, która stanowi sumę odpowiadającą dofinansowaniu zorganizowanego wypoczynku dzieci pozwanego, przyznanego jemu jako żołnierzowi zawodowemu w latach 2023 – 2024 roku, a w wypłacie którego to świadczenia powód – na skutek przeprowadzonej pod koniec 2024 roku kontroli – dopatruje się bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego z uwagi na fakt, iż wypłata świadczeń nastąpiła na podstawie dokumentów księgowych wystawionych przez podmiot, który nie prowadził działalności w zakresie zorganizowanego wypoczynku w formie kolonii, obozów i zimowisk, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 92 a;art. 92 c)">art. 92a, 92c</a>-d <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a>.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">P. O.</span> nie kwestionując faktu otrzymania wskazywanego przez powoda dofinansowania wniósł o oddalenie powództwa w całości, wyjaśniając, iż wypłata środków nastąpiła w oparciu o zaakceptowane przez powoda dokumenty i odwołując się przy tym do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 kc.</a> </p> <p>Bezspornym w sprawie pozostawało, że synowie pozwanego <span class="anon-block">O. O.</span> i <span class="anon-block">O. O. (1)</span> w latach 2023 – 2024 uczestniczyli w obozie sportowym organizowanym przez <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a na skutek wniosków pozwanego o dofinansowanie zorganizowanego wypoczynku dzieci, powód wypłacił pozwanemu – na podstawie przedłożonych przez pozwanego i zaakceptowanych przez powoda dokumentów - kwotę 1.170 zł w 2023 roku oraz kwotę 1.350 zł w 2024 roku.</p> <p>Spór stron ogniskował się natomiast wokół tego czy pozwany wzbogacił się bezpodstawnie wobec tego, że wypoczynek jego synów zorganizowany był przez podmiot, który nie prowadzi działalności w zakresie organizowania wypoczynku dzieci w formie kolonii, obozów i zimowisk w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a>.</p> <p>W pierwszej kolejności godzi się zważyć, iż wskazaną przez powoda podstawą powództwa był przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc.</a> Zgodnie z treścią pierwszego z przywołanych przepisów, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Bezpodstawne wzbogacenie stanowi zatem rodzaj szczególnego zdarzenia prawnego, w wyniku którego bez podstawy prawnej powstanie nowa sytuacja, polegająca na wzroście wartości majątku po stronie podmiotu wzbogaconego, kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej lub osobistej osoby zubożonej. Wzbogacenie nastąpić może poprzez zmianę stanu rzeczy dotyczącego osoby wzbogaconej z jednoczesnym brakiem zmiany stanu rzeczy dotyczącego osoby zubożonej, a także tylko poprzez określone zachowanie osoby zubożonej, niepowodujące umniejszenia jej majątku, jednak wywołujące korzystną, a bezpodstawną zmianę po stronie wzbogaconego. Jak zważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 marca 2007 roku, sygn. akt I CSK 458/06 między zubożeniem i wzbogaceniem musi zachodzić tego rodzaju zależność, aby można było uznać, że są to dwie strony tego samego przesunięcia jakiejś wartości z jednego majątku do drugiego. Stosownie natomiast do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc</a> przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (§1), a świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (§2).</p> <p>W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zwrócić należy także uwagę na regulacje ustawy z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r., poz. 825), która w art. 293 ust. 1 pkt 1 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu posiadającemu członków rodziny, o których mowa w art. 291 ust. 1, z uwzględnieniem ust. 4 i 10-11a, mogą być przyznane, na jego wniosek, także inne świadczenia socjalno-bytowe w postaci pomocy finansowej i rzeczowej w postaci między innymi dofinansowania zorganizowanego wypoczynku dzieci żołnierzy zawodowych w formie kolonii, obozów i zimowisk, w tym również wypoczynku połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym. Wysokość tego dofinansowania, uzależnia się od wyrażonego w procentach średniego miesięcznego dochodu żołnierza zawodowego i członków jego rodziny przypadającego na osobę w rodzinie żołnierza, za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień wniesienia opłaty do najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego (ust. 2) i może być ono przyznane nie częściej niż raz w roku kalendarzowym na każde dziecko pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego (ust. 3). Po myśli art. 295 pkt 2 analizowanej ustawy Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia sposób i tryb postępowania w zakresie przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 293 ust. 1, sposób ustalania wysokości dochodu w rodzinie żołnierza zawodowego dla celów przyznania tych świadczeń, sposób korzystania ze świadczeń, o których mowa w art. 293 ust. 1 pkt 3 i 4, wysokość świadczeń, o których mowa w art. 293 ust. 1 pkt 1 i 2, oraz terminy wypłaty świadczeń, o których mowa w art. 293 ust. 1 pkt 1 i 2, uwzględniając sytuację materialną żołnierza zawodowego, sprawność postępowania w tych sprawach oraz dostępność ośrodków wypoczynkowych. Stosownie zaś do zapisów Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 września 2023 roku w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2117) – jak również uprzednio obowiązującego Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 września 2023 roku w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2117) - W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 293 ust. 1 ustawy dotyczy przyznania dofinansowania zorganizowanego wypoczynku dzieci żołnierzy zawodowych w formie kolonii, obozów i zimowisk, w tym również wypoczynku połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym, do wniosku dołącza się: dokumenty potwierdzające wysokość dochodów w rodzinie, z tym że dochodów uzyskanych przez żołnierza zawodowego w jednostce wojskowej dokonującej wypłaty albo finansowania nie dokumentuje się (a), dowód wniesionej opłaty za pobyt dziecka na wypoczynku, z wyjątkiem sytuacji wskazanej w § 8 ust. 6 (b) oraz potwierdzenie pobytu dziecka na wypoczynku, wydane przez organizatora, z wyjątkiem sytuacji wskazanej w § 8 ust. 6 (c).</p> <p>Pierwszorzędnie zatem należy wskazać, że przywołane przepisy nie stanowią w żadnym zakresie, że dowód wniesionej opłaty za pobyt dziecka na wypoczynku czy też potwierdzenie pobytu dziecka na wypoczynku spełniać muszą jakieś szczególne warunki w zakresie formy czy treści, a zwłaszcza, że wystawione muszą zostać przez podmiot zaliczający się do określonej kategorii przedsiębiorców czy organizatorów wypoczynku. Skoro zaś wymagania takie nie wynikają z przepisów prawa w oparciu o które powód przyznał pozwanemu dofinansowanie, to brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, ażeby – zwłaszcza już po przyznaniu i wypłacie środków – wymagać od pozwanego spełniania jakichkolwiek dodatkowych wymogów w zakresie przedkładanych dokumentów.</p> <p>Po wtóre nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że powód dysponował uprawnieniem aby oczekiwać przedłożenia dokumentów wystawionych przez podmiot, o którym stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawa o systemie oświaty</a>, to stosownie do regulacji art. 92a ust. 1 tejże ustawy przez wypoczynek dzieci i młodzieży należy rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku. Organizatorami wypoczynku mogą być: szkoły i placówki (1), przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (2), osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, organizujące wypoczynek w celu niezarobkowym albo zarobkowym, jeżeli organizowany wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (art. 92c).</p> <p>Podkreślić również należy, iż to powód określił wzór wniosku o dofinansowanie oraz wskazał jakie dokumenty winny być do takiego wniosku dołączona. Żołnierze zawodowi, w tym pozwany, planując wypoczynek swoich dzieci i licząc na dofinansowanie od powoda, wiedzieli jaka jest treść wniosku oraz jakie dokumenty będą musieli do niego dołączyć. Wśród wymogów wniosku nie było informacji, że wystawcą faktury i organizatorem wypoczynku musi być ten sam podmiot ani też że wymagane jest zaświadczenie o wpisaniu organizatora na listę kuratorium oświaty. Założyć należy, iż gdyby te wymogi wynikały wprost z wniosku, żołnierze a w tym pozwany, mogliby szukać organizatora, który wymogi te spełniał. Zmiana stanowiska powoda co do wymogów jakie musi spełnić wniosek o dofinansowanie oraz dołączone do niego załączniki nie wynikał z przepisów tylko z wniosków przeprowadzonej u powoda kontroli gospodarczej.</p> <p>Załączone przez pozwanego do wniosku o przyznanie dofinansowanie dokumenty księgowe wskazują w swej treści, że ujęte w nich kwoty stanowiły należności za usługę noclegową wraz z wyżywieniem świadczoną dla uczestników obozu sportowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span>. Zgodnie zaś z informacją z bazy REGON <span class="anon-block">(...)</span>jest klubem sportowym działającym w formie stowarzyszenia, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy wystawca faktur załączonych do wniosku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">G. W.</span> prowadzi działalność gospodarczą między innymi z zakresu „obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania”, „wypożyczania i dzierżawy sprzętu rekreacyjnego i sportowego” oraz „pozostałej działalności rozrywkowej i rekreacyjnej, gdzie indziej nie sklasyfikowanej”, a w związku z czym nie sposób uznać, że załączone do wniosku przez pozwanego dokumenty zostały wystawione przez podmiot nie spełniający wymagań do których odwołuje się powód.</p> <p>Konkludując poczynione powyżej wymagania nie sposób uznać, ażeby pozwany był bezpodstawnie wzbogacony o kwotę wypłaconego mu dofinansowania za wypoczynek zorganizowany, w którym uczestniczyły jego dzieci wobec braku podstawy świadczenia czy też nieosiągnięcia zamierzonego celu świadczenia, do których to przesłanek ujętych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 kc</a> odwoływał się powód. Niekwestionowanym przez powoda było, że dzieci pozwanego uczestniczyły w obozie sportowym, który odbył się w trakcie okresu wakacyjnego 2023 roku oraz 2024 roku, zaś argumentem na którym powód oparł swoje wnioski było kwestionowanie tego, że wypoczynek ten miał formę „zorganizowaną”, które to stanowisko nie tylko nie zostało udowodnione, ale nawet poparte żadną szerszą argumentacją. Tymczasem skoro synowie pozwanego uczestniczyli w obozie o charakterze sportowym przeznaczonym dla dzieci i młodzieży, trwającym ponad dwa dni i odbywającym się w okresie wakacji, to w ocenie Sądu niewątpliwym jest nie tylko to, że istniała podstawa spełnionego przez powoda świadczenia, ale również to, że cel tego świadczenia został osiągnięty.</p> <p>Jedynie na marginesie już wskazać należy, że fakt stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w toku przeprowadzonej u powoda kontroli nie może uzasadniać wniosku, jakoby powód nie dysponował wiedzą, że nie był do świadczenia zobowiązany w chwili gdy świadczenie spełniał. Słuszność należy przyznać pozwanemu, że niewątpliwym jest, iż powód dysponuje wyspecjalizowanymi komórkami odpowiedzialnymi za przyznawanie dofinansowań oraz innych świadczeń pieniężnych dla żołnierzy, do zakresu obowiązków których należy w szczególności dokonywanie bieżącej oceny kompletności, poprawności formalnej oraz merytorycznej wniosków składanych przez żołnierzy – czy inne osoby - ubiegające się o świadczenia, a także weryfikacja spełnienia przesłanek warunkujących ich przyznanie. Skoro zaś <span class="anon-block">(...)</span> dysponuje wykwalifikowaną kadrą oraz procedurami kontrolnymi, to ciężar prawidłowej oceny wniosku – przed wydaniem decyzji o przyznaniu oraz wypłacie środków – spoczywa właśnie na nim, podczas gdy świadczeniobiorca ma prawo działać w zaufaniu do podmiotu profesjonalnego, który po przeprowadzeniu stosownej weryfikacji przyznaje określone świadczenie. Zgodna zaś z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest sytuacja, w której z chwilą przyznania i wypłaty świadczenia powstaje po stronie beneficjenta uzasadnione przekonanie o legalności i prawidłowości rozstrzygnięcia, które legło u podstawy przyznania środków. Ewentualne nieścisłości, braki w dokumentacji czy niedopatrzenia pracowników powoda, stwierdzone dopiero następczo, nie mogą prowadzić do automatycznego przerzucenia odpowiedzialności na świadczeniobiorcę, o ile ten nie działał w złej wierze, nie wprowadził świadczeniodawcy w błąd ani nie zataił istotnych informacji. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której powód – będący państwową jednostką budżetową podległą Ministrowi Obrony Narodowej – mógłby przerzucać odpowiedzialność za własne uchybienia organizacyjne lub błędy w procesie weryfikacji dokumentów na świadczeniobiorców. W realiach niniejszej sprawy brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do obciążenia pozwanego obowiązkiem zwrotu przyznanego świadczenia, skoro jego wypłata nastąpiła w wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku - złożonego w odpowiedniej formie - dokonanej przez właściwe komórki organizacyjne powoda, a ewentualne uchybienia leżą wyłącznie po stronie powoda i zostały wykryte dopiero w toku przeprowadzanej kontroli.</p> <p>Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów, których ocena została przedstawiona przez Sąd w rozważaniach prawnych, jak również w oparciu o zeznania świadków <span class="anon-block">N. M.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span>.</p> <p>Uwzględniając powyższe, Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p>Zarządzenia:</p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>4.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Dnia 20 kwietnia 2026 roku SSR Magdalena Sarzyńska</p> </div>