II FZ 799/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A." S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1012/15 w przedmiocie przywrócenia terminu i odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "A." S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1012/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił "A." S.A. z siedzibą w P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 13 października 2015 r. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. W dniu 13 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ogłosił wyrok oddalający skargę Spółki na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2015 r. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 13 listopada 2015 r., co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 2 września 2016 r. Spółka złożyła wniosek: o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go oraz o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku, jednocześnie uiszczono opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu pisma Spółka wyjaśniła, że prezes zarządu w okresie od 1 do 15 października 2015 r. przebywał na wcześniej zaplanowanym urlopie wypoczynkowym. Z uwagi na nieobowiązkowe stawiennictwo na rozprawie, Spółka nie wniosła o zmianę terminu rozprawy. Strona podkreśliła, że w zawiadomieniu sąd nie poinformował skarżącej, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu. Skarżąca wskazała, że o wydaniu przedmiotowego wyroku dowiedziała się w dniu 31 sierpnia 2016 r., tj. w dniu doręczenia jej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz zajęcia rachunku bankowego. Z uwagi na powyższe Spółka wniosła o przywrócenie uchybionego terminu oraz sporządzenie uzasadnienia wyroku i wstrzymanie jego wykonania. Sąd pierwszej instancji uzasadniając rozstrzygnięcie przywołał treść art. 141 § 2, art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako P.p.s.a.). Wskazano, że jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, strona jako okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu wskazywała wyjazd na planowany urlop wypoczynkowy oraz brak stosownych pouczeń, co do możliwości wydania przez sąd na rozprawie wyroku, który nie podlega doręczeniu z urzędu. Sąd podkreślił, że doręczone stronie w dniu 19 września 2015 r. zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało pouczenie o braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie oraz wyjaśnienie dotyczące zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Zatem Skarżąca –należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia, którego treść jest jednoznaczna i nie budzi żadnych wątpliwości. Zdaniem Sądu wskazywane powody uchybienia terminu nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia, a zatem podniesione przez Skarżącą okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym Sąd uznał, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz na podstawie art. 141 § 3 P.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie art. 6 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz uznanie, że niepouczenie strony o możliwości zapadnięcia na rozprawie wyroku oraz precyzyjne wskazanie sytuacji, w których stronom doręcza się odpis wyroku z urzędu nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej objętej wnioskiem w trybie art. 86 § 1 P.p.s.a. oraz naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a., poprzez uznanie, że wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Skarżąca ponosi winę w uchybieniu ustawowemu terminowi na dokonanie przedmiotowej czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które uprawdopodobnią zasadność tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności przedstawione przez Spółkę zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu nie dają podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Jak wynika z akt sprawy, w zawiadomieniu o rozprawie wyznaczonej na dzień 13 października 2016 r. została prawidłowo pouczona przez Sąd pierwszej instancji o terminie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone Spółce. Z treści pouczenia jednoznacznie wynika, ze Skarżąca została poinformowana, między innymi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Skarżącą pouczono także o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku we wskazanym powyżej terminie stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze jednoznaczną treść pouczenia, nie można podzielić argumentacji Skarżącej, że uchybienie terminowi nastąpiło wskutek niepoinformowania strony o możliwości wydania wyroku na rozprawie, który nie będzie podlegał doręczeniu. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu i działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.