II SA/Ol 891/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy), na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.), odmówił K. C. (dalej jako: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. (dalej jako: PINB lub organ I instancji) z "[...]" w sprawie budowy ogrodzenia. W uzasadnieniu podano, że decyzją z "[...]" PINB nakazał skarżącemu doprowadzenie ogrodzenia działki o nr "[...]", zlokalizowanej w miejscowości B. przy u. B. "[...]" - od strony ul. B. do stanu zgodności z zapisami uchwały Nr "[...]" Rady Gminy P. z "[...]" w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, letniskowej i usług turystycznych na działkach nr "[...]", nr "[...]" oraz nr "[...]" we wsi B., obręb P. poprzez jego obniżenie do wysokości 1,30 m w terminie do 30 kwietnia 2021 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji 11 maja 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W treści wniosku skarżący wskazał, że przedmiotowej decyzji nie dostał i nie był świadomy o jej wystawieniu. Ponadto podał, że przedmiotowa decyzja została wysłana 17 lutego 2021 r., awizowana pierwszy raz 19 lutego 2021 r., awizowana drugi raz 1 marca 2021 r. Natomiast zwrotu przedmiotowej decyzji Poczta Polska dokonała 3 marca 2021 r. podczas, gdy termin do jej podjęcia upływał 7 marca 2021 r. W ocenie skarżącego nie miał on zatem możliwości odebrania przesyłki w ustawowym 14-dniowym terminie z winy Poczty Polskiej. Jednocześnie skarżący wskazał, że przedmiotową decyzję odebrał dopiero 4 maja 2021 r. w siedzibie organu. W odpowiedzi na wezwanie organu skarżący wyjaśnił, że awiza pozostawione przez pracownika poczty odebrał 1 marca 2021 r. i tego samego dnia był na poczcie odebrać przesyłki, gdyż w związku z panującą pandemią i nawałem obowiązków nie miał możliwości wcześniejszego odebrania przesyłek. Organ przywołał treść art. 58 k.p.a., podkreślając, że wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jednocześnie wskazano, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem WINB przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu 5 marca 2021 r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Podano, że PINB nadał przesyłkę zawierającą decyzję z "[...]" w placówce pocztowej 17 lutego 2021 r., zaś pierwszy raz awizowano ją 19 lutego 2021 r., a następnie – 1 marca 2021 r. Natomiast zwrotu do organu Poczta Polska dokonała 8 marca 2021 r. Zdaniem organu odwoławczego twierdzenia skarżącego, że pierwsze awizo pozostawione przez pracownika poczty odebrał 1 marca 2021 r. i tego samego dnia udał się na pocztę odebrać przesyłkę, która nie została mu wydana, nie zmieniają faktu, że skarżący przesyłki nie odebrał, mimo, że 1 marca 2021 r. pozostawiono mu kolejne awizo. W tych okolicznościach WINB nie podzielił stanowiska skarżącego, że zawiniła Poczta Polska, gdyż to sam skarżący w terminie od 19 lutego 2021 r. do 5 marca 2021 r. nie odebrał przesyłki z placówki pocztowej. Podkreślono, że wnioskując o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić nie przyczynę uchybienia terminu, którą w niniejszej sprawie był brak czasu i natłok obowiązków, ale to, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Tym samym, organ odwoławczy uznał, że skarżącemu skutecznie doręczono korespondencję, stosownie do art. 43 k.p.a., zaś uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony, która nie podjęła należnych starań, aby przedmiotową przesyłkę odebrać. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z obowiązującym prawem oraz art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie doręczenia zastępczego. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ponadto skarżący wniósł o przesłuchanie wskazanych świadków na potwierdzenie podanych w uzasadnieniu skargi okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie jest dla niego krzywdzące. Podał, że co najmniej dwa lub trzy razy w tygodniu jest na poczcie, żeby odebrać listy, zaś w dniach wskazywanych przez organ odwoławczy nie było żadnego awizo tej sprawie, ani nie było listonosza. Podkreślił, że wszystkie listy adresowane do niego odbiera on sam regularnie w zakreślonym terminie i nigdy nie było żadnego zwrotu z jego adresu. Dodał, że w dniach, w których rzekome awizo było zostawione, w jego domu, oprócz niego, przebywała także jego żona oraz dziadkowie, którzy przyjeżdżają opiekować się dziećmi i żadna z tych osób nie widziała, aby listonosz zostawiał awizo. Dlatego nieprawdziwe jest twierdzenie, że skarżący w sposób zamierzony nie odebrał listu. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Jak wynika zatem z treści przytoczonego przepisu to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1370/2018, dostępny w Internecie). Jednakże rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin ten został uchybiony. Musi zatem zostać ustalona w sposób bezsprzeczny prawidłowość i skuteczność doręczenia kwestionowanej w odwołaniu decyzji administracyjnej. Przy czym do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie: pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego), a zawiadomienie o tym fakcie zostanie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. Należy zatem zauważyć, że postanowieniem z "[...]" WINB stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z "[...]". Jednakże na postanowienie to skarżący także wniósł skargę do tut. Sądu i wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 7 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 820/21) postanowienie to zostało uchylone. Sąd wskazał bowiem, że WINB nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja z "[...]" został skarżącemu skutecznie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Dopóki zatem nie zostanie jednoznacznie rozstrzygnięte, czy faktycznie doszło do uchybienia terminu przez skarżącego, orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu jest co najmniej przedwczesne. Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy winien zatem w pierwszej kolejności rozstrzygnąć w kwestii uchybienia terminu. Gdyby bowiem, po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z uchyleniem postanowienia przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 820/21, okazało się, że nie doszło do uchybienia terminu, to orzekanie w zakresie przedmiotowego wniosku byłoby bezprzedmiotowe. Dopiero w przypadku ponownego stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ winien ponownie rozważyć kwestię zasadność wniosku o jego przywrócenie. W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.