II OZ 1248/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1658/18 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K.S. i A.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1658/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K.S. i A.B. wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że K. S. i A. B., pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. wniosły za pośrednictwem organu skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wraz ze skargą wniosły o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...]. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania ww. decyzji Sąd podniósł, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący we wniosku. W związku z tym, że strona skarżąca nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nie jest więc możliwe wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do Sądu aktu. Zażaleniem A. B. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że z przepisu tego wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz błędne przyjęcie, że we wniosku ma wykazać to skarżący. Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że już treść samej skargi na decyzję, która utrzymuje w mocy decyzję nakładającą na m.in. skarżącą określone obowiązki, tj. usunięcie do dnia [...].12.2019 r. nieprawidłowości występujących na jazie zlokalizowanym na rzece [...], rodzi niebezpieczeństwo poniesienia przez skarżącą szkody finansowej w zakresie kosztów remontu jazu w sytuacji, gdy to nie skarżąca powinna być do tego zobowiązana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Przywołany powyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt, lecz także inne akty wydane wcześniej z tym jednak warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy". Kluczowe znaczenie dla zakresu stosowania normy z art. 61 § 3 p.p.s.a. ma pojęcie "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie błędnie z góry przyjął, że w niniejszym postępowaniu nie można wstrzymać wykonania decyzji, której dotyczył wniosek, bowiem nie złożono wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył aktu wydanego "w granicach tej samej sprawy". Ponadto z uwagi na fakt, iż objęta wnioskiem decyzja organu I instancji - [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak [...], utrzymana została w mocy będącą przedmiotem skargi decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r., Sąd I instancji powinien uznać, iż wniosek ten dotyczy w istocie zaskarżonej decyzji -wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu II instancji oznacza bowiem, że decyzja organu I instancji, jako nieostateczna, również nie może być wykonana (zob. postanowienie NSA: z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 689/17; z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 494/17). Mając na względzie, że okoliczność nieobjęcia przedmiotowym wnioskiem zaskarżonej decyzji stanowiła wyłączny powód nieuwzględnienia tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za usprawiedliwione, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem przedmiotowego wniosku do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę dokona oceny wniosku skarżących z uwzględnieniem uwag wyżej poczynionych. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.