III OSK 4446/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 61/20 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 61/20, oddalił skargę R. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił R. P. (dalej: skarżący) potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Następnie decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję własną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 74/19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą. Sąd uznał, że organ nie zbadał wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, a także poddał pod rozwagę przesłuchanie w charakterze świadka J. P. w konfrontacji z przesłuchaniem samego wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, wskazaną na wstępie decyzją, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 5 ust 1 w związku z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 690 ze zm.) – dalej: "ustawa o działaczach opozycji", odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jak wskazano w uzasadnieniu tej decyzji skarżący ubiegał się o przyznanie statusu działacza opozycji i osoby represjonowanej z tytułu inwigilowania go przez organ państwa, ciągłych aresztowań, rewizji i przesłuchań. Wskazał, że w latach 1968-1969 kolportował ulotki, gazetki otrzymywane najczęściej od J. P. W latach 1977-1978 w drodze do pracy miał zostać aresztowany, a w mieszkaniu i miejscu pracy dokonano rewizji, podczas których nie znaleziono literatury bezdebitowej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 1982 r. Prokuratura Rejonowa we [...] umorzyła dochodzenie w sprawie podejrzenia o rozprowadzanie m.in. przez stronę literatury bezdebitowej wszczęte przez Komendę Wojewódzką Milicji we [...] w dniu [...] lipca 1979 r. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia, pisma Komendy Wojewódzkiej Milicji z dnia [...] kwietnia 1978 r. do prokuratury o zatwierdzenie dokonanych przeszukań, w wyniku których nie odnaleziono literatury bezdebitowej. Przeszukania były spowodowane utrzymywaniem przez stronę kontaktów z osobami, u których zakwestionowano literaturę bezdebitową. W toku postępowania organ, realizując treść art. 5 ust. 5 ustawy, zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji dotyczących strony. W przesłanej korespondencji zawarto informację, że skarżący objęty był postępowaniem prowadzonym przez Wydział Śledczy WUSW [...] w związku z rozpowszechnianiem tzw. "wydawnictw bezdebitowych" przez J. P. Wobec "niewykrycia sprawców" dochodzenie zostało przez prokuraturę umorzone. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ wskazał stronie przesłanki ustawowe warunkujące przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, a także poprosił o przesłanie wszelkich dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności w tym oświadczeń świadków. Pismo nie zostało odebrane przez wnioskodawcę, jednak na jego prośbę została ponownie przesłana kopia pisma. W toku postępowania organ, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 5 ust. 6 ustawy o działaczach opozycji, zwrócił się do [...] Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych o zaopiniowanie wniosku. Wojewódzka Rada Konsultacyjna zaopiniowała negatywnie przedstawiony wniosek strony. W uzasadnieniu podano, że na podstawie dokumentów załączonych przez stronę do wniosku o przyznanie statutu, przeprowadzonej rozmowy z wnioskodawcą oraz J. P. ustalono, że skarżący poznał w latach 1977-1978 r. J. P., który był [...] współpracownikiem KSS KOR i strona otrzymywała od niego ulotki, które kolportowała na terenie [...], jednak J. P. nie przypomina sobie strony, ale potwierdza, że grupa osób utrzymująca z nim kontakt stała się obiektem zainteresowania SB. J. P. stwierdził, że po kilku przesłuchaniach osoby te, przestały utrzymywać z nim kontakt. Podczas rozmowy z członkiem Rady skarżący potwierdził, że po zatrzymaniu, przeprowadzeniu w jego domu i pracy rewizji "wycofał się" z działalności i nie podjął już żadnej działalności opozycyjnej, nawet w okresie legalnej działalności NSZZ Solidarność. Zgodnie z wytycznymi Sądu, organ postanowił skonfrontować zeznania świadka z zeznaniami strony, w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. dopuścił dowód z przesłuchania skarżącego oraz J. P. Świadek zeznał, że stronę znał już od 1977 r. z relacji zawodowych. J. P. jesienią 1977 r. rozpoczął współpracę z Komitetem Obrony Robotników i zaczął przywozić do [...] bibułę, która była rozprowadzana między innymi w pracy. Wiosną 1978 r. świadek został zatrzymany przez SB, a wraz z nim większa grupa ludzi, w tym skarżący - zdarzenie to było końcem kontaktów wnioskodawcy z J. P. Ponadto świadek podał, że przekazywał ulotki pojedynczym osobom z zakładu pracy, osoby te nie tworzyły struktur. J. P. od zatrzymania w 1978 r. nie miał żadnych kontaktów z R. P. oraz nie posiada wiedzy o działalności wnioskodawcy w podziemiu. Organ nie negował, że R. P. mógł sporadycznie być w posiadaniu nielegalnych materiałów, a następnie udostępniał je innym poprzez pozostawianie w przychodniach. Jednak brak jest dowodów potwierdzających, że wnioskodawca spełnia łącznie wszystkie przesłanki zawarte w art. 2 ustawy o działaczach opozycji. W prowadzonym postępowaniu organ dokonał również sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Oceniając zeznania oraz dołączone do sprawy dokumenty, Sąd meriti stwierdził, że organ wykonał wytyczne nałożone na niego uprzednim wyrokiem Sądu Wojewódzkiego. Dokonał bowiem sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu "Encyklopedia Solidarności", prowadzonej przez IPN, w której nie znaleziono nazwiska strony. Zwracał się także do IPN o informacje dotyczące strony. Uzyskał z tej instytucji odpowiedź, że był objęty postępowaniem prowadzonym przez Wydział Śledczy w WUSW [...] w związku z rozpowszechnianiem tzw. "Wydawnictw bezdebitowych", przez J. P. Wobec "niewykrycia sprawców" dochodzenie zostało przez prokuraturę umorzone. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w ocenie Sądu pierwszej instancji na uznanie, że skarżący prowadził działalność opozycjonisty antykomunistycznego. Z wypowiedzi skarżącego nie wynika, że prowadził działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Natomiast gdyby przyjąć, że taka współpraca miała miejsce, gdyż J. P. był działaczem KOR, to nie wynosiła ona 12 miesięcy jak stanowi ustawa. Trwała od jesieni 1977 r. do wczesnej wiosny 1978 r., (wrzesień 1977 r. - kwiecień 1978 r. – 8 miesięcy). Skarżący nie spełnił również w ocenie Sądu meriti warunków do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 ustawy. Skarżący nie wskazywał, aby przebywał w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989, albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni. Zeznając w dniu [...] października 2019 r. twierdził, że przebywał na przesłuchaniach do 24 godzin, mówił, że był zatrzymywany około 10 razy. Gdyby nawet zeznania skarżącego były wiarygodne, to okres ten nie przekracza 30 dni. Skarżący, nie wskazuje też, że przebywał w ośrodku odosobnienia na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym ani też, że był poddany służbie, o której mowa w pkt 2 art. 3 ustawy, czy też poddany czynnościom, o których mowa w pkt 4 tego przepisu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżący nie spełnia również warunków określonych w pkt 3 art. 3. Przyjmując nawet, że skarżący w latach sześćdziesiątych brał udział wystąpieniach wolnościowych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości, a także w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku to nie wskazał, aby był poddany represjom określonym w podpunktach a-f pkt 3 art. 3 ustawy. Gdyby nawet uznać, że opisane przez skarżącego przesłuchania, przeszukania mieszkania i miejsca pracy w kwietniu 1978 r. nosiły cechy inwigilacji, to warunkiem koniecznym, jak wynika z powyższego przepisu, było również podjęcie wobec niego bezprawnego działania polegającego na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. Na takie działania skarżący nie wskazywał, nie wynikają również z dołączonych do akt dokumentów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. P. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji wydania decyzji z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w szczególności poprzez uznanie, że materiał dowodowy w postaci dokumentacji przedstawionej przez skarżącego nie pozwala na ustalenie, iż skarżący był działaczem opozycji antykomunistycznej oraz był osobą prześladowaną z powodów politycznych, bowiem nie przesądzają tego zeznania świadków, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w szczególności poprzez uznanie, iż zagrożenie utraty przez skarżącego zajmowanego mieszkania nie miało związku z jego działalnością opozycyjną, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., polegające na niezastosowaniu się do wiążących organ wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu co do zbadania wyczerpująco przez organ wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, bowiem wielokrotnie w wydanej decyzji organ posługuje się stwierdzeniami "prawdopodobnie" itp., 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 2 ustawy o działaczach opozycji, poprzez błędne uznanie, że w rozważanej sprawie brak jest przekonujących dowodów, iż skarżący w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi prowadził działalność opozycyjną zagrożoną odpowiedzialnością karną w sytuacji gdy skarżący przedstawił dokumentację z akt Milicji Obywatelskiej oraz postanowienie z dnia [...] lutego 1982 r. Prokuratury Rejonowej w [...] dotyczące prowadzonych postępowań w przedmiocie rozpowszechniania przez skarżącego literatury bezdebitowej, a także innych dowodów potwierdzających działalność opozycyjną skarżącego, co jednoznacznie świadczy o działalności opozycyjnej skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a Sąd Wojewódzki uznał, że skarżący nie działał w zorganizowanych strukturach opozycyjnych, 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 3 ustawy o działaczach opozycji, poprzez błędne uznanie, iż w rozważanej sprawie Skarżący nie wykazał wielokrotnych zatrzymań oraz przesłuchiwań (trwających od kilkunastu do 24 godzin od zatrzymania), w związku z prowadzeniem działalności opozycyjnej jedynie z uwagi na brak wykazania przez Skarżącego obrażeń, podczas gdy co innego wynika z materiału dowodowego, w szczególności z załączonych akt z Milicji Obywatelskiej oraz Prokuratury Rejonowej w [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd Wojewódzki uznał, że skarżący nie pozostawał osobą represjonowaną w z powodów politycznych. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku wydanego w pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 1 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi prowadził działalność opozycyjną zagrożoną odpowiedzialnością karną m.in. polegającą na rozpowszechnianiu przez skarżącego literatury bezdebitowej, co pozwala uznać go za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji. Z niezrozumiałych dla skarżącego powodów WSA natomiast spełnienia tych przesłanek się nie dopatrzył, w związku z czym w sposób nieuzasadniony oddalił skargę. Tymczasem jak zostało dowiedzione w niniejszej sprawie, skarżący przez wiele lat pozostawał aktywnym działaczem opozycji antykomunistycznej, wykonując w ramach jej struktur wiele działań zmierzających do obalenia ustroju komunistycznego. Skarżący w sposób precyzyjny przedstawił dowody na poparcie swoich twierdzeń, jednocześnie wskazując, jak olbrzymi ładunek strachu niosły każdorazowo podejmowane działania. Zarzucanie mu obecnie, po 40 latach od wydarzeń, że działania te były niewystarczające lub też jego działania spełniały przesłanki w niewystarczającym stopniu są dla skarżącego wielce krzywdzące. Nie taki zapewne był zamiar ustawodawcy, który właśnie poprzez regulację ustawy o działaczach opozycji zamierzał przyznać odpowiedni status osobom, które nie występowały, na co dzień w prasie lub telewizji jako liderzy ruchu, lecz swoją systematyczną, ciężką i często nieregularną pracą zmierzali do określonego celu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki kontrolował legalność decyzji w przedmiocie odmowy skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej koncentrują się na uchybieniach Sądu pierwszej instancji w zakresie kontroli legalności postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji. W ocenie skarżącego, postępowanie to zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a., co doprowadziło Sąd do błędnego oddalenia skargi w tej sprawie. Na wstępie wyjaśnić należy, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Ustawa dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień, każe wyróżniać dwie kategorie podmiotów. Pierwszą kategorią są działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy. Powołany przepis wskazuje na kilka rodzajów okoliczności uznawanej przez ustawodawcę za represjonowanie z powodów politycznych, co powoduje, że zaistnienie choćby jednej z nich uzasadnia nadanie przez organ żądanego przez wnioskodawcę statusu. W niniejszej sprawie skarżący nieskutecznie wykazywał, że zaistniały w stosunku do niego przesłanki uznania za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych. Sąd Wojewódzki dokonał rzetelnej oceny stanowiska organu odnośnie podawanych przez skarżącego okoliczności w aspekcie ich zakwalifikowania, jako nie dających podstaw, aby uznać, że ziściły się przesłanki umożliwiające z tych powodów przyznanie stronie wnioskującej statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej na podstawie odpowiednio art. 2 i art. 3 ustawy. Tej kwalifikacji przy zastosowaniu przepisów prawa materialnego strona skarżąca nie podważyła w skardze kasacyjnej. Okoliczności powołane w art. 2 i 3 ustawy były bowiem badane, na wniosek organu, zarówno przez Instytut Pamięci Narodowej jak i [...] Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych. Instytut Pamięci Narodowej w przesłanej korespondencji zawarł informację, że skarżący objęty był postępowaniem prowadzonym przez Wydział Śledczy WUSW [...] w związku z rozpowszechnianiem tzw. "wydawnictw bezdebitowych" przez J. P. ale wobec "niewykrycia sprawców" dochodzenie zostało przez prokuraturę umorzone. Z kolei Wojewódzka Rada Konsultacyjna zaopiniowała negatywnie przedstawiony wniosek strony. W uzasadnieniu podano, że na podstawie dokumentów załączonych przez stronę do wniosku o przyznanie statutu, przeprowadzonej rozmowy z wnioskodawcą oraz J. P. ustalono, że skarżący poznał w 1977-1978 r. J. P., który był [...] współpracownikiem KSS KOR i strona otrzymywała od niego ulotki, które kolportowała na terenie [...], jednak J. P. nie przypomina sobie strony, ale potwierdza, że grupa osób utrzymująca z nim kontakt stała się obiektem zainteresowania SB. J. P. stwierdził, że po kilku przesłuchaniach osoby te przestały utrzymywać z nim kontakt. Podczas rozmowy z członkiem Rady skarżący potwierdził, że po zatrzymaniu, przeprowadzeniu w jego domu i pracy rewizji "wycofał się" z działalności i nie podjął już żadnej działalności opozycyjnej, nawet w okresie legalnej działalności NSZZ Solidarność Nie sposób również dopatrzyć się w sprawie naruszeń w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ. Ocenił on prawidłowo, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności uzasadniające potwierdzenie skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych zostały udowodnione. Organ opierał się przy tym zarówno na dowodach dostarczonych przez skarżącego, jak również pozyskanych we własnym zakresie i wyprowadził z nich wnioski, które w sposób racjonalny uzasadnił w wydanej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o działaczach opozycji, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, by przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ administracji zgromadził kompletny materiał dowodowy pozwalający na rozpoznanie wniosku i zasadnie przyjął, że brak jest dostatecznych podstaw, aby potwierdzić, że skarżący posiada status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów ustawy. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.