I SA/Gd 1074/11

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE J. R. wnioskiem z 7 listopada 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił 8 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie sprecyzował swoje żądanie co do osoby pełnomocnika, wskazując że wnosi o ustanowienie adwokata. Wprawdzie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże rozpoznania wymaga jedynie część złożonego wniosku obejmująca żądanie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z brzmieniem art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych dokumentów ustalono, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, z dniem 1 czerwca 2011 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej i z dniem 6 czerwca 2011 r. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, wraz z matką utrzymują się z wypłacanego przez MOPS zasiłku stałego w kwocie 324 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł (przy czym oba świadczenia przyznane zostały matce wnioskodawcy do 31 grudnia 2011 r.), korzystają także z pomocy organizacji charytatywnych, wnioskodawca nie posiada jakiegokolwiek majątku, zaś jego matka jest właścicielką mieszkania o powierzchni 62,37 m2, obciążonego hipoteką na rzecz banku z tytułu zaciągniętego kredytu. Wnioskodawca wskazał, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką i z tego względu nie może podjąć zatrudnienia. Wobec powyższego uznano, iż wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z wyboru. Za taką oceną przemawia brak dochodów i zasobów pieniężnych, a także konieczność korzystania ze świadczeń wypłacanych przez pomoc społeczną i z pomocy organizacji charytatywnych. Z tych względów uznano, że wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.