I SA/Rz 354/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Serafin - Kosowska /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref.st. Joanna Migacz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2011r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. UZASADNIENIE I SA/Rz 354/11 UZASADNIENIE M. L. w piśmie z dnia 1 marca 2011r. skierowanym do Wójta Gminy W. O. wniósł o "o umorzenie zaległych i bieżących rat podatku gruntowego oraz zaległości za wywóz odpadów komunalnych". We wniosku tym podał, że przebywa w zakładzie Karnym w M., w dniu 14 sierpnia 2010r. częściowemu spaleniu uległ jego dom i będzie potrzebował pieniędzy na jego remont. Do wniosku dołączył zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w M. z dnia 22 lutego 2011r. stwierdzające, że aktualnie nie jest zatrudniony podczas odbywania kary pozbawienia [...] z dnia [...] marca 2011r. Wójt Gminy W. O. umorzył postępowanie w sprawie umorzenia zaległości i bieżących rat podatku gruntowego – jako bezprzedmiotowe, bo taki podatek nie występuje. Jako podstawę prawną powołał art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005r. z późn. zm./. Po rozpatrzeniu odwołania M. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymało w mocy powyższą decyzję Wójta Gminy W. O. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podało, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, rzetelność jego prowadzenia i wyjaśnienie przesłanek będących podstawą jego uzasadnienia nie budzi wątpliwości. W odwołaniu podatnika nie zostały wskazane jakiekolwiek nowe okoliczności, których nie uwzględnił organ podatkowy. M. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i w skardze tej podał, że spłonął mu częściowo dom mieszkalny, mieszkał samotnie i nie miał żadnej pomocy z zewnątrz, aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności i nie pracuje odpłatnie. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm./ - powoływanej dalej jako ppsa – wojewódzki sąd administracyjny czyli sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że ma obowiązek rozpoznania skargi na określone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej / lub na jego bezczynność/ badając jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa, niezależnie od tego jakie zarzuty zostały przeciwko temu rozstrzygnięciu zawarte w skardze; jednakże przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w zakresie "danej sprawy" czyli w jej zakresie podmiotowym i przedmiotowym. W niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygniecie odnosi się do wniosku M. L. w przedmiocie umorzenie podatku. Według art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005r. z późn. zm./ postępowanie podatkowe wszczynane jest na wniosek strony lub z urzędu i – jak wskazano wyżej – przedmiotowe postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego M. L., w którym to wniosku nie został wyraźnie określony rodzaj zaległości / i bieżących rat/ w sensie jej wysokości, natomiast zaległość tę /i bieżącej raty/ odniesiono do podatku gruntowego. Wójt Gminy W. O. / organ I instancji/ podejmując decyzję o umorzeniu d tego postępowania jako bezprzedmiotowego wskazał, że taki podatek nie występuje – co zaakceptowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jako organ II instancji – a skoro nie wskazano żadnego bliższego uzasadnienia, to sądzić należy, iż orzekające w sprawie organy uznały, że nie mogą orzekać w przedmiocie podatku, który pod taką nazwą nie występuje. Istotnie ustawa z dnia 26 października 1971r. o podatku gruntowym /Dz.U. nr 27 poz. 254 z późn. zm./ nie obowiązuje od dnia 1 stycznia 1985r. – straciła moc na podstawie art. 19 pkt.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym, /Dz. U. nr 136 poz. 969 z 2006r. z późn. zm./. Na mocy tej ostatniej ustawy tj. ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podlegają grunty a organem podatkowym I instancji jest wójt gminy / art. 1, art. 6a ust.4a/, o opodatkowaniu gruntów mowa jest także w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U. nr 121 poz. 844 z 2006r. z późn. zm./ według której organem podatkowym I instancji jest także wójt gminy / art. 2 ust.1 pkt.1, art. 1c/. Przytoczone wyżej unormowania wskazują, że chociaż formalnie od wielu już lat nie funkcjonuje w obrocie prawnym oznaczenie "podatek gruntowy"/ale pozostało jako oznaczenie używane potocznie/ , to jednak jako przedmiot opodatkowania występują grunty, i wobec tego, w ocenie Sądu, obowiązkiem organu I instancji było ustalenie o jaki konkretnie podatek i o jaką zaległość oraz o jakie bieżące raty chodziło w przedmiotowym wniosku skarżącemu. W art. 155 § 1 cyt. Ordynacji ustawodawca upoważnił organ podatkowy do zażądania wyjaśnień od strony, jeśli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy a taka właśnie konieczność, w ocenie Sądu, istniała w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przepisy art. 120, art. 121, art. 122 cyt. Ordynacji podatkowej obligują organy podatkowe do działania na podstawie przepisów obowiązującego prawa, do prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do tychże organów, do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i do podejmowania wszelkich niezbędnych działań " w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym". W niniejszej sprawie nie zostały podjęte żadne czynności w celu wyjaśnienia treści żądania skarżącego a w szczególności jakie zobowiązania określił on mianem " podatku gruntowego" a z dołączonego przez niego do akt sprawy zaświadczenia Wójta Gminy W. O. z dnia [...] stycznia 2011r. wynika, że skarżący jest " płatnikiem podatku z gruntu" o powierzchni 7,84 ha co wskazuje na to, że mogą ciążyć na nim jakieś należności podatkowe. Trzeba także zauważyć, że w Ordynacji podatkowej przewidziano różnego rodzaju ulgi podatkowe o które mogą ubiegać się różne podmioty, a mianowicie umorzenie zaległości, rozłożenie zaległości na raty, odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie jego zapłaty na raty, na wniosek podatnika, platonika itd. /art. 67 § 1 w związku z art. 51, art. 67c/. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przewidziane w art. 208 § 1 cyt. Ordynacji może nastąpić wówczas, kiedy bezprzedmiotowość postępowania nie budzi wątpliwości, czyli nie istnieje albo podmiot tegoż postępowania / np. nie istnieje strona danego postępowania/, albo nie istnieje jego przedmiot tj. nie istnieje sprawa podatkowa, która wymagałaby rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej np. nie istnieje zobowiązanie podatkowe, którego umorzenia domaga się dany podmiot. W niniejszej sprawie stanowisko organów co do bezprzedmiotowości postępowania "bo taki podatek nie występuje" jest co najmniej przedwczesne, podjęte zostało bez jakiegokolwiek wyjaśnienia żądania strony, co stanowi naruszenie przepisów postępowania przytoczonych wyżej. Z powyższych względów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, o niewykonywaniu uchylonych aktów orzeczono na postawie art. 152 ppsa.