I SA/Ol 589/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Anna Janowska Protokolant referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miasta Ełku z dnia 26 maja 2021r., nr XXX.300.2021 w przedmiocie przyjęcia programu osłonowego w zakresie zmniejszenia wydatków mieszkańców Miasta Ełku z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na lata 2021-2022 stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. UZASADNIENIE I SA/Ol 589/21 UZASADNIENIE Rada Miasta Ełku w dniu 26 maja 2021 r., powołując się na art. 17 ust. 2 pkt 4 oraz art. 110 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 i 369) podjęła uchwałę nr XXX.300.2021 w sprawie przyjęcia programu osłonowego w zakresie zmniejszenia wydatków mieszkańców Miasta Ełku z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na lata 2021-2022. W załączniku do uchwały, w § 1 przyjęto, że celem programu jest pomoc finansowa adresowana do mieszkańców Miasta Ełku - osób samotnie gospodarujących lub osób w rodzinie składającej się z nie więcej niż dwóch osób, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, ponoszących wydatki z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zużywających wodę na cele bytowe w ilości powyżej 4m3 średnio miesięcznie w przeliczeniu na jedną osobę. Powyższa pomoc finansowa jest udzielana ze środków własnych budżetu gminy w ramach zadań własnych gminy na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Środki pieniężne na realizację programu ustalane są w uchwale budżetowej miasta. (§ 2 ust. 1 załącznika do uchwały). Przyznanie lub odmowa przyznania pomocy finansowej w zakresie zmniejszenia poniesionych wydatków następuje w drodze decyzji wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ełku, bądź inną osobę upoważnioną. Wydana decyzja nie ma charakteru decyzji administracyjnej (§ 2 ust. 2 załącznika do uchwały). Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Ełku. Określono, że uchwała wchodzi w życie po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego i obowiązuje od dnia 1 lipca 2021 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: Wojewoda, organ nadzoru lub skarżący) wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości, zarzucając jej rażące naruszenie art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej. Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, do zadań własnych gminy należy podejmowanie innych zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych, a w oparciu o art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej rada gminy, biorąc pod uwagę potrzeby, o których mowa w ust. 9, opracowuje i kieruje do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej. Zdaniem Wojewody, program, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, jest planem działania gminy w zakresie pomocy społecznej i ma charakter aktu kierownictwa wewnętrznego. Z kolei program osłonowy jest konkretną formą pomocy skierowaną do mieszkańców gminy, po wcześniejszym rozeznaniu potrzeb gminy. Natomiast art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej dotyczy wdrażania przez gminę lokalnych programów pomocy społecznej. Są to akty planistyczne i stanowią fundament prac nad gminną strategią rozwiązywania problemów społecznych. Według skarżącego, wskazane przepisy ustawy o pomocy społecznej należy traktować jako samodzielną podstawę do utworzenia przez radę gminy aktów programowych. Takie dokumenty programowe, wyznaczające kierunki działania jednostki samorządu terytorialnego w ramach realizacji zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej, mają charakter wewnętrzny. Zgodnie bowiem z art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej do obowiązków kierownika ośrodka pomocy społecznej należy nie tylko składanie radzie gminy sprawozdania z rocznej działalności ośrodka, ale również przedstawianie listy potrzeb z zakresu pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę potrzeby wynikające z działalności ośrodka pomocy społecznej, rada gminy opracowuje, zgodnie z kompetencją art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, lokalny program pomocy społecznej, a następnie przekazuje go do wdrożenia kierownikowi ośrodka. Zdaniem Wojewody, norma kompetencyjna, wynikająca zarówno z art. 17 ust. 2 pkt 4, jak i z art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, jako podstawa do podjęcia aktu dotyczącego realizacji zadań gminy z zakresu pomocy społecznej, nie może być podstawą do wprowadzenia do porządku prawnego regulacji mających charakter norm powszechnie obowiązujących. Akty te (programy) nie posiadają cech aktów prawa miejscowego, nie mogą być źródłem praw i obowiązków podmiotów - uczestników tychże programów. W konsekwencji, nie powinny być one opublikowane w dzienniku urzędowym województwa i traktowane jako akty prawa miejscowego. Wydanie zatem aktu prawa miejscowego, regulującego zasady udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w przypadkach wskazanych zaskarżoną uchwałą, powinno zostać uznane za istotnie naruszające prawo. Zdaniem Wojewody, nie istnieje również przepis ustawy, który upoważniałby radę gminy do wydania aktu prawa miejscowego regulującego zasady udzielania pomocy finansowej, stanowiącej de facto świadczenie z pomocy społecznej, w zakresie zmniejszenia wydatków mieszkańców z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dostarczanie ww. środków finansowych osobom i rodzinom nie mieści się w ramach przyznanych gminie kompetencji prawotwórczych. Zdaniem organu nadzoru, w powyższych kwestiach zastosowanie mają wprost przepisy ustawy o pomocy społecznej, które regulują zarówno zasady przyznania ww. świadczenia oraz wskazują formę udzielanej pomocy i podmioty upoważnione do jej przyznania. Przepisy zaskarżonej uchwały nakładają się na materię uregulowaną już w przepisach o randze ustawowej. Powołując się na § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2016 r., poz. 283), organ podkreślił, że rada gminy nie może powielać uregulowań ustawy upoważniającej i przepisów innych aktów normatywnych. W odpowiedzi na skargę, Gmina wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Jej zdaniem, obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa w głównej mierze na gminach, zaś do ich zadań własnych należy podejmowanie działań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznania potrzeb lokalnej społeczności, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych (art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej), a także lokalnych programów pomocy społecznej (art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej). Zaskarżona uchwała miała stanowić wsparcie najbardziej potrzebujących grup mieszkańców w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Uchwała miała być alternatywą dla tych gospodarstw domowych, w których opłaty za gospodarowanie odpadami przekraczają możliwości finansowe i nie mogą one skorzystać z metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi liczonej od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość z powodu zużywania wody na cele bytowe w ilości powyżej 4 m3 średnio miesięcznie w przeliczeniu na jedną osobę. Program dawał możliwość udzielenia pomocy osobom znajdującym się w szczególnej sytuacji życiowej i rzeczywiście potrzebującym wsparcia. Zdaniem organu, Rada Miasta Ełku była uprawniona do podjęcia uchwały ustanawiającej program osłonowy, służący sfinansowaniu części kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi. Wojewoda zastosował błędną wykładnię przytoczonych przepisów, inną od stosowanej przez inne organy nadzoru, które nie kwestionowały w ostatnim okresie uchwał dotyczących uchwalenia programu osłonowego w zakresie zmniejszenia wydatków mieszkańców poszczególnych gmin. Gmina podniosła także, że w podobny sposób została zorganizowana pomoc w zakresie zmniejszenia wydatków poniesionych na leki przez mieszkańców Gminy Ełk i wskazała na program osłonowy przyjęty uchwałą nr XV /91/2019 Rady Gminy Ełk z dnia 30 sierpnia 2019 r. na podstawie tej samej podstawy prawnej, który był przedmiotem kontroli przez Wojewodę i obowiązuje do końca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oaz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na wstępie wypada zaznaczyć, że w art. 94 Konstytucji RP przewidziano, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. W przepisie tym zawarto zastrzeżenie, że organy te wydają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Zasada ta potwierdzona została również w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713, dalej "u.s.g.") przewidującym, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze. Upoważnienie to musi być wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego. Przepis wyższego rzędu może bądź sam regulować treść danej materii, upoważniając organ samorządu terytorialnego do określenia samego tylko trybu wykonania tej regulacji, bądź też w określonym przedmiocie i określonych granicach może upoważniać organ samorządu terytorialnego do samodzielnego regulowania stosunków w ramach tego upoważnienia. Co do zasady, prawo miejscowe stanowione jest (w granicach określonych konstytucyjnie i ustawowo) z powodu "ewenementu lokalnego", czyli potrzeby takiej regulacji, która nie występuje równocześnie na terytorium całego kraju (por. J. Boć, J. Jeżewski, w: Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji z 1997 r., red. J. Boć, Wrocław 1998 r., s. 155). Wynika to z tego, że prawodawca krajowy nie jest w stanie uwzględnić specyfiki i potrzeb lokalnych stanowiąc przepisy o wymiarze krajowym. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował pogląd, że akty prawa miejscowego – w przeciwieństwie do aktów o charakterze wewnętrznym - mają charakter aktów administracyjnych generalnych, zawierających abstrakcyjne normy prawne, o mocy powszechnie obowiązującej, ograniczonej w zakresie terytorialnym do obszaru działania organu stanowiącego dany akt, wydawanych na podstawie i w granicach przyznanej ustawowej normy kompetencyjnej, ogłoszonych w ustawowo przewidziany sposób (wyroki z: 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 732/09, 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11, 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 720/13, powołane orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Zgodnie natomiast z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W myśl zaś art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ ten może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, których – w razie uwzględnienia skargi – stwierdza nieważność tej uchwały lub zarządzenia w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob.: Z.Kmieciak, M.Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Z zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 Konstytucji, wynika z kolei, że organy władzy publicznej zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa, co w odniesieniu do podejmowania aktów prawnych oznacza, że organ stanowiący musi ściśle uwzględniać treść upoważnienia ustawowego. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej przez Wojewodę uchwały wykazała, że jest ona niezgodna z obowiązującym prawem, gdyż powołane przez organ w uchwale przepisy ustawy o pomocy społecznej nie mogły stanowić samoistnej podstawy prawnej do wydania zaskarżonego aktu. Przepisami prawa materialnego, w oparciu o które podjęto badaną uchwałę były regulacje ustawy o pomocy społecznej (dalej "u.p.s."). Jednym z jej głównych celów jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa w głównej mierze na gminach, zaś do ich zadań własnych należy podejmowanie działań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznania potrzeb lokalnej społeczności. W zaskarżonej uchwale powołano się na art. 17 ust. 2 pkt 4 oraz art. 110 ust. 10 u.p.s. Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy, do zadań własnych gminy należy podejmowanie innych zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych. Stosownie natomiast do art. 110 ust. 10 ustawy, rada gminy, biorąc pod uwagę potrzeby, o których mowa w ust. 9, opracowuje i kieruje do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że wskazane przepisy ustawy o pomocy społecznej nie mogą stanowić samoistnej podstawy do wydania uchwały mającej charakter aktu prawa miejscowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie stanowisko sądów administracyjnych, z którego wynika, że do ustanowienia aktu prawa miejscowego powinno istnieć wyraźne upoważnienie ustawowe, zaś przepisy art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 u.p.s. takiego upoważnienia nie zawierają. W szczególności wskazuje się, że przepis art. 17 ust. 2 pkt 4 u.p.s. nie stanowi właściwej podstawy prawnej uchwały, gdyż jest przepisem ogólnym, blankietowym precyzującym jako zadanie własne gminy podejmowanie innych (niż wymienione w poprzednich punktach) zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizację programów osłonowych. Nie jest to podstawa do wydania aktu prawa miejscowego, a jedynie uchwały generalnie intencyjnej. Programy osłonowe formułowane na jej gruncie dotyczyć winny kwestii uregulowanych w tej ustawie, a więc zamykać się w ramach uregulowanych nią działań i świadczeń (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., I OSK 614/16, CBOSA). Natomiast art. 110 ust. 10 tej ustawy upoważnia radę gminy do opracowania i kierowania do wdrożenia lokalnych programów pomocy społecznej, uwzględniając potrzeby w zakresie pomocy społecznej wynikające z corocznego sprawozdania z działalności ośrodka pomocy społecznej. Jest to więc upoważnienie ściśle związane z realizacją zadań tych ośrodków. Jak słusznie zaznaczył organ nadzoru, takie dokumenty programowe, wyznaczające kierunki działania jednostki samorządu terytorialnego w ramach realizacji zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej, mają charakter wewnętrzny i nie mogą być źródłem praw i obowiązków uczestników tychże programów. W wyroku z 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2742/15 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że z mechanicznego zestawienia treści art. 40 ust. 1 u.s.g. z art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 u.p.s., których treść nie posiada charakteru delegacji prawotwórczej, nie wynika podstawa lub uzasadnienie do kreowania normatywnego programu pomocy osobom zagrożonym eksmisją. Treść tych przepisów nie stanowi upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego. Jest tak, z uwagi na to, że nie tylko nie zawierają wytycznych stanowiących o kierunku regulacji, ale nie wypowiadają się o przedmiocie regulacji w sposób właściwy dla aktów normatywnych i co więcej nie wypowiadają się wprost ani pośrednio o tym, że ten przedmiot "do regulacji", (sfera stosunków społecznych) ma być określony w drodze aktu prawa miejscowego (podobnie: wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 430/19, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 579/21, CBOSA). Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca in genere w Rozdziale III Konstytucji RP nie posługuje się pojęciem programu wskazując źródła powszechnie obowiązującego prawa. Mając na uwadze, że część tzw. aktów programowych, planujących przyszłe działania administracji publicznej i nie tylko, posiada charakter normatywny, trzeba wskazać, że w tym przypadku ustawodawca wyraźnie deklaruje, że dany akt programowy posiada walor aktu prawnego, bądź wynika to wyraźnie z podstawy prawnej do wydania tego aktu programowego, gdyż upoważnia do określenia wzorów powinnego zachowania się, nakazów lub zakazów, które mogą mieć zaadresowanie powszechne i podlegają wymogowi publikacji. Ta sytuacja nie występuje w natomiast przypadku treści art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 u.p.s. Akceptując powyższe stanowisko zgodzić się należało z Wojewodą, że podjęty na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 u.p.s. akt ma charakter aktu prawa wewnętrznego i jest w tym przypadku aktem planowania. W niniejszej sprawie doszło zatem do sytuacji, w której akt wewnętrzny, akt planowania, skierowany wedle woli ustawodawcy wyłącznie do organu pomocy społecznej, stał się jako całość aktem prawa miejscowego, który podlegał publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Prowadzi to do sytuacji, że zapisy uchwały opublikowanej, które nie powinny wywoływać skutku "na zewnątrz", a jedynie wobec organu pomocy społecznej, stały się prawem miejscowym, na podstawie którego uregulowano zasady udzielania pomocy finansowej, stanowiącej de facto świadczenie z pomocy społecznej, w zakresie zmniejszenia wydatków mieszkańców z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na marginesie zaznaczyć należy, że - jak już wcześniej wskazano - głównym celem ustawy o pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Realizacja tego zamierzenia odbywa się m.in. poprzez szeroki katalog świadczeń pieniężnych i niepieniężnych wymienionych w art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., do których zalicza się również zasiłek celowy, przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, opału, czy też odzieży (art. 39 ust. 1 u.p.s.). Przepisy ustawy o pomocy społecznej regulują zatem zasady przyznawania pomocy społecznej, formę udzielanej pomocy, jak też organy upoważnione do jej przyznania. W tym zakresie, przepisy zaskarżonej uchwały regulują zatem kwestie, które są już unormowane w akcie prawnym o randze ustawowej. Powielanie w uchwale rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o pomocy społecznej jest natomiast nie tylko zbędne, ale też niezgodne z zasadami techniki prawodawczej. Z przedstawionych przyczyn, Sąd nie mógł zaakceptować stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę. Sama słuszna intencja pomocy nie może stanowić ratio przed prawem. Dostarczanie środków finansowych osobom i rodzinom w celu zmniejszenia poniesionych wydatków z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mieści się bowiem w ramach przyznanych gminie kompetencji prawotwórczych. Wskazane w zaskarżonej uchwale przepisy ustawy o pomocy społecznej nie mogły stanowić upoważnień ustawowych do wydania aktu prawa miejscowego o treści objętej uchwałą z dnia 26 maja 2021 r. Powołane zaś w odpowiedzi na skargę stanowiska innych organów nadzoru, czy też Wojewody w innych sprawach, o niekwestionowaniu przyjętych programów nie zmieniają oceny Sądu w zakresie zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147§ 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.