II OZ 1087/12

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1412/10, o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru zmiany sposobu użytkowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1412/10, oddalił wniosek J. F. o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. F. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu podał jedynie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwoma synami. Rubryki formularza dotyczące majątku i dochodów pozostały niewypełnione. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia z dnia 16 marca 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie o swoim stanie majątkowym, wysokości dochodów oraz wydatków. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2012 r. termin do uzupełnienia wniosku został przedłużony o 7 dni licząc od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 25 maja 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów bez rozpoznania, od którego skarżący złożył sprzeciw. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd wezwał J. F. do przedłożenia szeregu dokumentów i szczegółowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej w terminie 14 dni. Nadto Sąd zwrócił się do Starostwa Powiatowego i Urzędu Miasta Krakowa o informacje celem ustalenia czy wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości i pojazdów. W otwartym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca złożył wniosek o przedłużenie 14 - dniowego terminu z uwagi na wielość okoliczności, o których wykazanie został wezwany oraz konieczność uzyskania stosownych zaświadczeń. Nie wskazał do kiedy będzie w stanie zgromadzić stosowne dokumenty. Na wezwanie Sądu o wskazanie przyczyn niedochowania terminu oraz podanie, jakie czynności podjął skarżący celem uzyskania wnioskowanych dokumentów, nie udzielił on żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że już sam fakt, że wniosek J. F. o zwolnienie go od kosztów sądowych nie zawiera żadnej informacji o jego stanie majątkowym, powoduje z oczywistych względów brak możliwości uzyskania zwolnienia. Wnioskodawca nie podał żadnych informacji dotyczących jego dochodów, ani nie wskazał na jakikolwiek majątek będący własnością jego lub innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednocześnie Sąd wskazał, że w trakcie postępowania ustalono, że skarżący jest właścicielem i współwłaścicielem co najmniej kilkunastu działek położonych w Krakowie i w powiecie krakowskim oraz siedmiu samochodów (pismo Starostwa Powiatowego z dnia 5 lipca 2012 r. i Urzędu Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2012 r.). Sąd zwrócił uwagę, że na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanką otrzymania pomocy prawnej w formie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych jest tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe oraz fakt, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zawierał żadnej informacji o stanie majątkowym, Sąd Wojewódzki stwierdził, że brak jest możliwości uzyskania przez skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazał, że naruszono jego prawo do obrony oraz konstytucyjną zasadę równości stron. Pozbawienie prawa pomocy uniemożliwia mu dochodzenie praw na drodze sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Stosownie natomiast do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd I instancji podejmując czynności, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., zobowiązał skarżącego do przedstawienia żądanych informacji pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, lecz skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu. Natomiast z informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w Krakowie i Urzędu Miasta Krakowa wynika, że jest on właścicielem, współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowych oraz 7 samochodów, czego nie zakwestionował w zażaleniu na powyższe postanowienie. Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Zasadnie zatem Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.