I FSK 1957/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 495/16 w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2013 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 20 lipca 2016 r., sygn. akt: I SA/Kr 495/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. sp. z o.o. Sp. k. w K. (dalej zwana: "skarżącą spółką") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 29 lutego 2016 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2013 r. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca spółka, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwana "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji, której dotyczyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. W uzasadnieniu wniosku argumentowała, że w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji powstanie zobowiązanie podatkowe, co do którego będzie mogło być wszczęte postępowanie egzekucyjne a to z kolei spowoduje, że skarżąca spółka zostanie obciążona nie tylko obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego, ale także kosztów egzekucyjnych, obejmujących zarówno opłaty jak i wydatki organu prowadzącego egzekucję. Na poparcie tych twierdzeń strona odwołała się do wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 21 marca 2016 r. do złożenia korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2013 r. w związku z błędem w pozycji "kwota nadwyżki z poprzedniej deklaracji". W ocenie skarżącej spółki instytucja wstrzymana wykonania zaskarżonej decyzji ma chronić osobę, której dotyczy przed dotkliwymi dla niej skutkami wykonania decyzji, które okażą się bezpodstawne i bezprawne w sytuacji, gdy sąd administracyjny uchyli zaskarżoną decyzję. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwanej "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że przewidziana w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest od zajścia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji. Podkreślił także, że ustawodawca nie wiąże - choćby w najmniejszym stopniu - wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może w związku z tym, choćby wstępnie badać, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest bowiem badaniem zgodności z prawem działania administracji, ponieważ przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej są oderwane od oceny wadliwości tego aktu. 6. Przypomnienie powyższe pozostaje o tyle istotne, że w sprawie tej zapadł 20 lipca 2016 r. wyrok oddalający skargę, co oznaczało, że nie znajdował zastosowania art. 152 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.658) zmieniającej ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że "W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej" i nie dotyczy spraw, w których skarga została oddalona. 7. Istotne pozostaje także to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 13 czerwca 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wyraźnie wskazał, że skarżąca spółka nie powołała okoliczności przemawiających za przyznaniem jej ochrony tymczasowej. W szczególności zwrócił uwagę, że przedmiotowy wniosek w żaden sposób nie pozwalał ocenić możliwości finansowych i majątkowych skarżącej spółki. Powyższe spostrzeżenie postaje o tyle istotne, gdyż skarżąca spółka składając wraz ze skargą kasacyjną wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji miała świadomość ciążącego na niej obowiązku wykazania zaistnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pomimo tego, w ponownie złożonym wniosku, pełnomocnik skarżącej spółki podniósł tożsame argumenty na poparcie swoich racji, jakie zaprezentował w przypadku uprzednio złożonego wniosku. Oznacza to, że skarżąca spółka ponownie nie uprawdopodobniła przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem brak jest podstaw, aby w oparciu o takie same dane dokonywać odmiennej oceny zasadności złożonego wniosku. 8. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do argumentacji, w której skarżąca spółka podnosiła, że w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji powstanie zobowiązanie podatkowe, co do którego będzie mogło być wszczęte postępowanie egzekucyjne a to z kolei spowoduje, że skarżąca spółka zostanie obciążona nie tylko obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego, ale także kosztów egzekucyjnych, obejmujących zarówno opłaty jak i wydatki organu prowadzącego egzekucję, zauważa, że ciążący na wierzycielu należności publicznoprawnych obowiązek wykonania zaskarżonej decyzji i podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania (art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; tekst jednolity - Dz.U. z 2016 r., poz. 599) nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. 9. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.