II SA/Ol 475/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) UZASADNIENIE Komendant Wojewódzki Policji pismem z 11 grudnia 2020 r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami J. W., która w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełniła trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a Kodeksu wykroczeń. Starosta (organ I instancji) decyzją z dnia "[...]", działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), orzekł o cofnięciu J. W. ( dalej skarżąca ) uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B, w związku z ustaleniem, że w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełniła, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1 oraz art. 92a Kodeksu wykroczeń. Od powyższej skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 z późn. zm.) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony, a więc nie mógł stanowić podstawy pozbawienia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami i w konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji nie miał legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami; art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, a zatem inaczej mówiąc wobec skarżącej nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami, ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym brak możliwości ich zastosowania nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącą prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r. Skarżąca zaznaczyła, że w myśl art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Minister Cyfryzacji wydał komunikat w sprawie wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1, a termin ich wdrożenia ustanowiono na dzień 1 października 2018 r. Oznacza to, że art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie mógł mieć zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że rozstrzygając spór w kwestii intertemporalnej, związanej z utratą przez przywołany przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mocy obowiązującej, uwzględnić należy, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, określonych przepisów, m.in. art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 tej ustawy. Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 nowelizacji do chwili obecnej nie został ogłoszony. Stąd też należy uznać, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca uzyskała prawo jazdy po raz pierwszy w dniu 16 października 2019 r., a więc w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy. Dwuletni okres próbny wskazany w tym przepisie upływał zatem w dniu 16 października 2021 r., a do popełnienia przypisanych skarżącej wykroczeń doszło przed jego upływem. Skargę na decyzję Kolegium wywiodła skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: - art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 ustawy Prawa o ruchu drogowym został uchylony, a więc nie mógł stanowić podstawy pozbawienia skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami i w konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji nie miał legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, przez co błędne jest stanowisko organu II instancji o zasadności rozstrzygnięcia, - art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, a zatem inaczej mówiąc wobec skarżącej nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami, ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym brak możliwości ich zastosowania nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącą prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r., przez co błędne jest stanowisko organu II instancji o zasadności rozstrzygnięcia, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do działań organu, przede wszystkim poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku obowiązującym przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym i wydania zaskarżonej decyzji na podstawie uchylonych wcześniej przepisów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: uchylenie skarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżaną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, wskazać należy, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych kontrowersji. Skarżąca uzyskała po raz pierwszy prawo jazdy w dniu 16 października 2019 r., zostało ono wydane przez Starostę. Dwuletni okres próbny wskazany w przepisie art. 91 ustawy o kierujących pojazdami upływał zatem w dniu 16 października 2021 r., a do popełnienia przypisanych skarżącej wykroczeń doszło: w dniu 15 listopada 2019 r., kiedy spowodowała zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowego - kolizja drogowa (art. 86 § 1 lub 2 k.w.); w dniu 13 sierpnia 2020 r., kiedy przekroczyła prędkość od 31 do 40 km/h (art. 92a k.w.); w dniu 17 sierpnia 2020 r., kiedy spowodowała zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowego - kolizja drogowa (art. 86 § 1 lub 2 k.w.). Wszystkie wskazane wykroczenia zostały prawomocnie stwierdzone stosownymi rozstrzygnięciami. Skarżąca zarzuciła, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony. Analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz kolejnych zmian wprowadzanych do tych ustaw, prowadzi do wniosku, że za słuszne należy uznać stanowisko organów obu instancji, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym, stanowiący podstawę cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami z powodu popełnienia trzech wykroczeń wskazanych w określonych przepisach Kodeksu wykroczeń, był przepisem obowiązującym w dacie orzekania i może stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Rozstrzygając sporną kwestię, Sąd uwzględnił, że art. 140 ust. 1 pkt 3b lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy, uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak, równocześnie - z dniem 4 czerwca 2018 r. - weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, którą dokonano zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawie o ruchu drogowym. W art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1 b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższej regulacji wynika w sposób oczywisty, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140 a Prawa o ruchu drogowym. Do czasu dokonania takiego wdrożenia, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie i stanowi podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Z uwagi na to, że do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym miał zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe okoliczności w sposób bardzo szczegółowy omówiło zresztą Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącej. Bezpodstawny jest więc zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami. Co za tym idzie, całkowicie niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 Prawa o ruchu drogowym obowiązuje. Podkreślić warto, że cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowania, w tym m.in. za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub określonych wykroczeń. Oczywistym jest, że - co do zasady - niedopuszczalne jest nałożenie sankcji, jeżeli nie była ona przewidziana w przepisach obowiązujących w dacie określonego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie do naruszenia prawa, czyli zachowań (zdarzeń) skutkujących określoną sankcją administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami doszło w dniach: 15 listopada 2019 r., 13 sierpnia 2020 r. i 17 sierpnia 2020 r., a więc niewątpliwie w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym. Reasumując, stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały właściwe przepisy prawa, które stanowiły podstawę orzeczenia o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze (w tym art. 8 k.p.a.), ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności. Wywody zaś skarżącej zaprezentowane w skardze są nie tylko całkowicie błędne, ale i zastanawiające. Zastanowienie wzbudza to, czy osoba która w ciągu dziewięciu miesięcy od otrzymania po raz pierwszy prawa jazdy popełnia trzy poważne wykroczenia drogowe i obecnie prezentuje poglądy dotyczące niemożności cofnięcia prawa jazdy "młodemu kierowcy" może być odpowiedzialnym kierowcą w przyszłości, bo z pewnością jeszcze nie teraz. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. ----------------------- Sygn. akt II SA /Ol 475/21 i