I OZ 393/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2232/20 o odrzuceniu skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z 25 lutego 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została awizowana 3 marca 2021 r. i następnie ponownie awizowana 11 marca 2021 r. W rezultacie doręczenie nastąpiło z dniem 17 marca 2021 r. w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Termin na uiszczenie wpisu sądowego upływał 24 marca 2021 r. Skarżąca uiściła wpis od skargi 31 marca 2021 r., a zatem z uchybieniem terminu. Z tego względu WSA w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie kwestionując prawidłowość doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Oświadczyła, że awizo nie zostało pozostawione 3 marca 2021 r.; pojawiło się ono w jej skrzynce dopiero 29 marca 2021 r., zaś powtórnego zawiadomienia o awizowaniu przesyłki w ogóle nie otrzymała. Wpis uiściła niezwłoczne po uzyskaniu z Sądu telefonicznej informacji o treści wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków fiskalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma obecnie ocena skuteczności doręczenia skarżącej zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W odniesieniu do powyższego wezwania WSA w Warszawie prawidłowo zastosował tzw. fikcję doręczenia z art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Z koperty, jak również z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru zwróconej przesyłki znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pierwszą próbę jej doręczenia listonosz podjął 3 marca 2021 r., a następnie przesyłkę pozostawił w placówce pocztowej [...]. Zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce listowej. Świadczy o tym druk zwrotnego potwierdzenia zawierający odpowiednie adnotacje doręczyciela. Stosowne adnotacje poczyniono również na kopercie przesyłki, którą opatrzono datą, podpisem listonosza oraz urzędową pieczęcią z datownikiem Urzędu Pocztowego. Powtórne awizowanie nastąpiło 11 marca 2021 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 19 marca 2021 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem, tak na kopercie, jak i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Okoliczności te nie zostały podważone przez skarżącą. Fikcji dokonanego na tej podstawie doręczenia skarżąca nie obaliła argumentacją, że pierwsze awizo pozostawiono już po terminie odbioru przesyłki, a drugiego awiza nie pozostawiono w ogóle. I chociaż zrozumiałe jest, że opisane w zażaleniu uchybienia w działaniu poczty się zdarzają, to jednak skarżąca nie potwierdziła zgłoszonych twierdzeń żadnym dokumentem, dlatego wymykają się one ocenie sądu kasacyjnego. Uznanie, że do obalenia domniemania z art. 73 § 4 P.p.s.a. wystarczy oświadczenie, iż listonosz nie pozostawił wymaganego zawiadomienia, prowadziłoby bowiem do niemożności przyjęcia doręczenia zastępczego, a zatem nieskuteczności art. 73 P.p.s.a. Oświadczenie strony w tym względzie, niepoparte żadnymi dowodami, nie może więc samo z siebie skutkować podważeniem skuteczności powyższego doręczenia. W przedstawionych okolicznościach Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. uznał, że wezwanie zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego w dniu 17 marca 2021 r., co odpowiadało upływowi 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki z placówki pocztowej (3 marca 2021 r.). W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, co obligowało Sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.