I GZ 404/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N(...)Spółka jawna w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 475/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi N(...)Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia (...) maja 2021 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 475/21 oddalił wniosek N(...)Spółka jawna w K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi N(...)Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z (...) maja 2021 r. nr (...)w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że N(...)Spółka jawna w K. – dalej: skarżąca lub spółka - w skardze na ww. decyzję złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazała, że wykonała zalesienia zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi Agencji oraz wydatkowała na ten cel otrzymane środki finansowe. Kwota wynosząca ok. 400 tysięcy złotych jest niebagatelna i Spółka, która nie prowadzi aktualnie innej działalności będzie w krytycznej sytuacji finansowej, skutkującej najprawdopodobniej złożeniem wniosku o upadłość likwidacyjną, a więc nastąpi nieodwracalny skutek w postaci likwidacji Spółki. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA w Kielcach podkreślił, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogą być tylko takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy decyzji odmawiającej skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok. Względem takiego aktu nie można mówić o wykonaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, które mógłby podlegać wykonaniu). Decyzja taka nie nakłada na skarżącą żadnych nowych obowiązków, nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 25 maja 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w obliczu szkody jaka może ponieść skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzą powyżej wskazane przesłanki, należy przede wszystkim mieć na uwadze charakter zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie, których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą, którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Do wykonania nie kwalifikują się, więc wszelkie odmowne akty administracyjne (vide: T. Woś (red.): Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 338). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków). W sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Zaskarżona decyzja nie nakłada, więc na spółkę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Decyzja, w części odmawiającej przyznania płatności, ze wskazanych wyżej przyczyn, nie kwalifikuje się do wykonania. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji Wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy