II SA/Rz 1178/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. UZASADNIENIE II SA/Rz 1178/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr[...], po rozpatrzeniu wniosku z [...].04.2021 r. o rejestrację osoby bezrobotnej, złożonego za pośrednictwem platformy praca.gov.pl, Starosta [...] uznał S.J. za osobę bezrobotną od dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca spełnia przesłanki o jakich mowa w art. 71 ust. 1 i 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm. – zwana dalej: "ustawą"), tj. w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę od której istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Jednakże w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem rozwiązał on stosunek pracy za wypowiedzeniem, zatem zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnego. W odwołaniu od tej decyzji S.J. wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i przyznanie mu wnioskowanego prawa. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie czasu wykonywania pracy i wysokości wynagrodzenia w Klubie [...] i firmie: [...] i ustalenia, która z tych prac stanowiła warunek przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Pominięcie faktu, że rzeczywistą przyczyną rozwiązania stosunku pracy przez skarżącego była redukcja zatrudnienia w zakładzie pracy, wynikająca wyłączenie z przyczyn dotyczących pracodawcy; nieustalenie czy zakład pracy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę dokonał rozwiązania stosunku pracy z innymi pracownikami oraz czy stanowisko które zajmował uległo likwidacji z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Zarzucił także naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez błędną wykładnię, zastosowanie i uznanie, że przepis ten odnosi się do wszystkich umów o pracę bezrobotnego w okresie 6 miesięcy przed rejestracją, a nie do ostatniej podstawowej umowy o pracę do której rozwiązania doszło za wypowiedzeniem. Zarzucił pominięcie przez organ okoliczności, że rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem nastąpiło z powodu zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - zwanej dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach powołując treść art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy organ wskazał, że aby móc przyznać prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych musząc być łącznie spełnione dwa warunki: osoba bezrobotna musi legitymować się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym, co najmniej 365 dni na przestrzeni 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, na który to mogą składać się wyłącznie okresy wymienione w przepisie art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy oraz na dzień rejestracji nie ma dla osoby rejestrującej się propozycji odpowiedniej pracy, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych. Organ wyjaśnił, że z załączonej przez S.J. dokumentacji wynika, że na przestrzeni 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji od [...] października 2019 r. do [...] kwietnia 2021 r. był on zatrudniony w: - Klubie [...] w [...], w okresie od [...] października 2019 r. do [...] listopada 2020 r. w wymiarze 1/4 etatu. Stosunek pracy ustał zgodnie z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem). Zgodnie z informacją zawartą w świadectwie pracy z [...] grudnia 2020 r., stroną inicjującą rozwiązanie umowy o pracę był S.J.; - Firmie [...] w okresie [...] kwietnia 2020 r. do [...] marca 2021 r., w wymiarze pełnego etatu. Stosunek pracy uległ rozwiązaniu w drodze wypowiedzenia przez pracodawcę (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy) z przyczyn niedotyczących pracownika. W tak ustalonych okolicznościach organ uznał, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, do okresu uprawniającego przyznanie prawa do zasiłku można zaliczyć 365 dni z tytułu zatrudnienia w firmie [...]. Spełnił zatem podstawowe przesłanki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji. Organ wskazał, że w przypadku odwołującego zastosowanie znalazł art. 75 ustawy stanowiący o okolicznościach, które mimo spełnienia warunków z art. 71, powodują, że bezrobotny nie nabywa prawa do zasiłku. Odwołujący w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji rozwiązał umowę o pracę ze Klubem [...] w [...] z dniem [...] listopada 2020 r. na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, czyli przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem). W punkcie 4 lit. a świadectwa pracy z dnia [...] grudnia 2020 r. znajduje się informacja doprecyzowująca, iż wypowiedzenie stosunku pracy nastąpiło z inicjatywy S.J.. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że interpretacja art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, w ten sposób, że ustawodawca odnosi się w nim do którejkolwiek z umów, do której rozwiązania doszło w terminie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem bezrobotnego w PUP, stanowiłaby nieuprawnione uproszczenie. Okres 6 miesięcy jest wystarczająco długi, aby mógł obejmować dwie lub więcej umów o pracę. Ustawodawca nie mógł zaś z pewnością pozostawić arbitralnemu wyborowi osoby ubiegającej się o zasiłek dla bezrobotnych, którą z rozwiązanych w omawianym terminie umów przyjmuje się za punkt odniesienia przy rozpoznawaniu wniosku o ustalenie prawa do tego zasiłku. Wojewoda nie podzielił także zarzutu o braku wyjaśnienia rzeczywistej przyczyny rozwiązania umowy z Klubem z dniem [...] listopada 2020 r. Odwołujący wskazał na fakt, że w związku z ogłoszonym w marcu 2020 r. stanem epidemii na terenie Polski, Klub [...] w [...] był zmuszony do zaprzestania funkcjonowania, a on nie mógł wykonywać pracy. Organ stwierdził jednakże, że okoliczności ta nie ma jednak potwierdzenia w świadectwie pracy z [...] grudnia 2020 r., które wyraźnie w pkt 4 wskazuje, że stroną z inicjatywy której nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę był S.J.. Nie znalazły zatem zastosowania przepisy dotyczące rozwiązania umowy o pracę z przyczyny niedotyczących zakładu pracy (przesłanki ekonomiczne). Aby zaistniały takie przesłanki, stroną inicjującą rozwiązanie stosunku pracy powinien być pracodawca, może to być rozwiązanie stosunku na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 k. p. (przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem), lub na podstawie 30 § 1 pkt 1 k. p. (na mocy porozumienia stron). Jako niezasadne organ ocenił także zarzuty dotyczące naruszeń przepisów postępowania. Podkreślił, że nie znalazł przesłanek, które powodowałyby konieczność podjęcia dodatkowych czynności dowodowych. Zapis w świadectwie pracy z 1 grudnia 2020 r. jednoznacznie potwierdza, że stroną inicjującą rozwiązanie stosunku pracy był odwołujący. Jeśli nie zgodził się z tym zapisem miał możliwość wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku z żądaniem o jego sprostowanie do sądu pracy. Brak działań odwołującego w tym kierunku potwierdza, że to on sam wypowiedział stosunek pracy. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.J. powtarzając argumentację odwołania wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie całego materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie okoliczności dotyczących czasu wykonywania pracy i wysokości wynagrodzenia w Klubie [...] w [...] oraz w firmie [...], i ustalenia, która z wykonywanych prac stanowiła konieczny warunek przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że norma prawna wyrażona w tym przepisie odnosi się do wszystkich umów o pracę bezrobotnego w okresie 6 miesięcy przed rejestracją bezrobotnego, a nie do ostatniej podstawowej umowy o pracę, do której rozwiązania doszło za wypowiedzeniem. Ostatnia umowa o pracę w firmie [...] w [...], trwała przez czas jednego roku i z tego tytułu skarżący osiągał minimalne wynagrodzenie za pracę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 137) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325)– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie niesporne są ustalenia stanu faktycznego, w tym kluczowe dla sprawy fakty: - rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] kwietnia 2021 r., po doprecyzowaniu informacji zamieszczonych na platformie internetowej, - uprzedniego zatrudnienia skarżącego w firmie [...] w okresie [...] kwietnia 2020 r. do [...] marca 2021 r., w wymiarze pełnego etatu oraz w Klubie [...] w [....], w okresie od [...] października 2019 r. do [...] listopada 2020 r. w wymiarze 1/4 etatu. Bezspornym pozostaje też okoliczność ustania zatrudnienia w firmie [...] – w drodze wypowiedzenia przez pracodawcę , z przyczyn niedotyczących pracownika Przyczyną kontrowersji jest sposób rozwiązania umowy o pracę zawartej na ¼ etatu w Klubie [...] w [...] i wpływ tego zdarzenia na przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Ze świadectwa pracy wynika, że umowa ta została rozwiązana za wypowiedzeniem ze strony pracownika, skarżący natomiast wskazuje, że faktyczną przyczyną był brak możliwości funkcjonowania Klubu [...] w czasie pandemii. Odmawiając przyznania zasiłku dla bezrobotnych organ wywodzi, że w przypadku skarżącego zastosowanie znalazł art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm. –dalej: "ustawa"), który stanowi przesłankę negatywna powodującą, że mimo spełnienia warunków z art. 71 ustawy, bezrobotny nie nabywa prawa do zasiłku. Przepis ten stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; W ocenie organów wymienione w tym przepisie okoliczności zachodzą w przypadku skarżącego, bowiem rozwiązał on umowę o pracę z Klubem [...] w [...] z dniem [...] listopada 2020 r. za wypowiedzeniem, a więc w okresie 6 m-cy poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] ([...].04.2021 r.). W zaskarżonej decyzji Wojewoda dokonuje wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy przyjmującej, że w przypadku, kiedy bezrobotny związany był uprzednio kilkoma umowami o pracę, rozwiązanie którejkolwiek z nich w sposób wskazany w ww. przepisie skutkuje zaistnieniem przesłanki negatywnej przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Argumentacja skarżącego zmierza natomiast do uznania, że sposób rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego, wskazany w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi przesłankę negatywną przyznania zasiłku dla bezrobotnych tylko w odniesieniu do tego stosunku pracy (stosunku służbowego), którego ustanie daje podstawę do przyznania zasiłku, wynikającą z art. 71 ust. 2a ustawy (w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni bezrobotny był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy). Niewątpliwie w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy brak jest wyraźnego przepisu określającego sposób postępowania w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie. Niemniej jednak wykładnia systemowa art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy przemawia za takim jego rozumieniem, jak argumentuje skarżący. Wykładnia ta pozwala na ustalenie sensu przepisu ze względu na obowiązywanie innego przepisu (przepisów) albo zasady danej gałęzi prawa lub zasady systemu prawnego tak, aby interpretowany przepis był z nimi zgodny (postulat niesprzeczności systemu prawa). Oparta jest na założeniu, że prawo powinno być spójną, niesprzeczną wewnętrznie całością i że pojedyncze przepisy nie powinny naruszać tego całościowego porządku. Decydujące znaczenie w rozpoznawanej sprawie i w sytuacji skarżącego ma ten stosunek pracy, którego ustanie co do zasady daje podstawę do przyznania zasiłku dla bezrobotnych (zatrudnienie przez co najmniej rok i osiąganie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy). Takie warunki w przypadku skarżącego spełniało wyłącznie zatrudnienie w firmie [...] w wymiarze pełnego etatu. Zatrudnienie skarżącego w Klubie [...] w wymiarze ¼ etatu miało w realiach rozpoznawanej sprawy charakter "dodatkowy" i nie spełniało warunków osiągnięcia wynagrodzenia w wymiarze określonym w art. 71 pkt 1a ustawy. Zatrudnienie w takim wymiarze miałaby znaczenie w sytuacji, gdyby wysokość tego wynagrodzenia decydowała o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych (skarżący osiągnąłby próg co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, po zsumowaniu tego zatrudnienia z zatrudnieniem u innego lub innych pracodawców). Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał przyjętą przez organy wykładnię art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy za błędną, co stanowi naruszenie ww. przepisu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Stalowowolskiego z dnia 8 kwietnia 2021 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. W postępowaniu ponownym organ będzie związany oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku.