II OZ 518/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 270/24 odrzucające skargę J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lutego 2024 r. nr AP-2.7840.229.2023.PZ(4) w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 270/24 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a., odrzucił skargę J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lutego 2024 r. nr ... w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lutego 2024 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: nadesłanie oryginału pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; nadesłanie aktualnego odpisu z KRS Spółki. Powyższe wezwanie wysłane zostało za pośrednictwem ePUAP na adres wskazany w skardze. Wobec braku odbioru dokument został uznany za doręczony w dniu 22 maja 2024 r. (UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia - k. 37). Pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił ww. braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na regulację art. 37 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz zaznaczył, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków skargi przez: nadesłanie oryginału pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz nadesłanie aktualnego odpisu z KRS Spółki. Wezwanie wysłane zostało za pośrednictwem ePUAP na adres wskazany w skardze. Zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia wezwanie uznane zostało za doręczone w dniu 22 maja 2024 r. Tym samym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 29 maja 2024 r. Pomimo upływu tego terminu braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2024 r., zarzucając brak doręczenia bezpośrednio stronie postępowania tj. J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (adres do doręczeń i numer KRS został podany w skardze z dnia 4 kwietnia 2024 r na stronie 1) i skierowanie go do osoby niebędącej pełnomocnikiem skarżącej Spółki. Wskutek powyższego nie nastąpiło dotychczas prawidłowe (tj. w rozumieniu art. 67 § 2 p.p.s.a.) doręczenie przedmiotowego postanowienia. Zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy domniemany pełnomocnik nie przedstawił dokumentu pełnomocnictwa, brak było podstaw faktycznych i prawnych do zaniechania przez WSA podjęcia próby doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi bezpośrednio skarżącej Spółce. W ocenie skarżącej, okoliczności powyższe wskazują na to, że w sprawie niniejszej nastąpiła nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), albowiem strona nie była należycie reprezentowana, a ponadto - wskutek niedoręczenia jej dotychczas wezwania do usunięcia braków formalnych skargi - była ona pozbawiona możności działania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.),. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa - stosownie do art. 29 p.p.s.a. Pełnomocnictwo musi być podpisane przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do reprezentowania takich osób - na co wskazuje art. 28 § 1 p.p.s.a. Z art. 29 tej ustawy wynika, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie dokumentem. Natomiast art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, rygorem dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niewątpliwie w świetle wymienionych przepisów zasadne było wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, skierowane do pełnomocnika, który w imieniu skarżącej spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Materię doręczenia pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a. - stanowiąc w § 1, że doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W myśl art. 74a § 3 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; 2) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powołany art. 74a p.p.s.a. przewiduje też, że zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4). Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2 (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 6). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7). W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8) (por. postanowienie II OSK 1601/19 z dnia 24 lipca 2019 r.; II FZ 929/19 z dnia 4 lutego 2020 r.). W przedmiotowej sprawie Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. przesyłał złożoną za pośrednictwem ePUAP skargę inwestora na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lutego 2024 r. W skardze wskazano, że J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowana jest przez: radcę prawnego T. W., adres do doręczeń: ... lub Kancelaria Radcy Prawnego T. W. skr. poczt. ..., ... S. ... Pełnomocnik opatrzył skargę podpisem zaufanym. Dodatkowo w piśmie przewodnim wskazał, iż "Działając jako pełnomocnik J. Spółka z o.o. z siedzibą w M. w załączeniu przekazują pismo znak: ... z dn. 04.04.2024 r. stanowiące skargę do WSA na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lutego 2024 r. znak: ...." W dniu 7 maja 2024 r. do pełnomocnika skarżącej wysłano pismo skierowane na adres .... Pismo to opatrzone było identyfikatorem 302446. W piśmie wezwano go do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: nadesłanie oryginału pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu skarżącej spółki przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, nadesłanie aktualnego odpisu z KRS-u spółki, uiszczenie wpisu sądowego, jak i doręczono odpis odpowiedzi na skargę oraz informację o trybie rozpoznania sprawy. Zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia dnia 7 maja 2024 r. zawiadomiono pełnomocnika o możliwości odebrania pisma, następnie 15 maja 2024 r. doręczono mu powtórne zawiadomienie. Wobec braku odbioru, pismo o nr identyfikacyjnym 102453.302446.424616 uznane zostało ono za doręczone w dniu 22 maja 2024 r. (k. 37). W dniu 5 kwietnia 2024 r. spółka uiściła wpis od skargi. Mając zatem na uwadze powyższe, a w szczególności fakt, że skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, za pośrednictwem którego składane było pismo, słusznie Sąd pierwszej instancji wystosował wezwania drogą elektroniczną i uznał, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 29 maja 2024 r. Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony, jakoby przedmiotowa przesyłka została nieprawidłowo doręczona bowiem jej adresatem powinna być skarżąca. Zgodnie z zasadą wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym (art. 34 p.p.s.a.), to do strony postępowania należy decyzja odnośnie tego, czy przed sądem administracyjnym będzie występowała osobiście, czy też będzie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W orzecznictwie podkreśla się, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę (postanowienie NSA z 6 września 2004 r., FZ 142/04), tym bardziej, że wybór pełnomocnika należy do strony (postanowienia NSA z: 10 lutego 2006 r., II OZ 101/06; 23 czerwca 2008 r., I OZ 402/08). Wobec tego skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku (postanowienia NSA z: 11 lipca 2023 r., sygn. akt II GZ 236/23, 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I OZ 14/23, 13 lutego 2024 sygn. akt II GZ 7/24). Pełnomocnik decyduje natomiast o tym, czy będzie zastępował stronę w zakresie, w jakim został umocowany. Zaznaczyć należy, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez radcę prawnego, który wskazał w jej treści i w piśmie przewodnim, że zastępuje skarżącą, to Sąd pierwszej instancji, w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., prawidłowo wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nie był zobowiązany, z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej skarżącej do podpisania środka zaskarżenia. (por. postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt I OZ 376/24; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II OZ 137/24). Natomiast jeśli pełnomocnik zdecydował, że nie będzie reprezentował strony, to powinien o tym fakcie powiadomić Sąd. Ubocznie zauważyć należy, że pełnomocnik spółki nadal działając w jej imieniu złożył drogą elektroniczną zażalenie na przedmiotowe postanowienie. W takim stanie sprawy bez znaczenia dla wyniku sprawy była okoliczność niedoręczenia zaskarżonego postanowienia bezpośrednio stronie skarżącej. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.