II OSK 2022/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 142/21 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r. (sygn. akt II SA/Kr 142/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie (strona, skarżąca) na postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że D. D.-W. oraz W. D.-W. mogą być uznani za stronę postępowania, a co za tym idzie, skutkowało uchyleniem postanowienia organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia; - art. 149 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie przez organ II instancji, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania skutkować musi wydaniem przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania i dopiero po wznowieniu może być ustalane spełnienie przesłanek wznowienia postępowania; - art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i oddalenie skargi, podczas gdy z okoliczności spawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był skargę uwzględnić, a więc doszło w sprawie również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie od na rzecz strony skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów w zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Istota sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem sprowadzała się do tego, czy trafnie Sąd I instancji w realiach kontrolowanej sprawy uznał, że brak jest możliwości wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy strona inicjująca to postępowanie wznowieniowe, powołuje się na przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż na tzw. wstępnym etapie postępowania wznowieniowego nie dokonuje się jeszcze oceny trafności motywów zawartych w złożonym wniosku wznowienie. Sąd I instancji wskazał, że inwestycja obejmuje m.in. przebudowę ściany klatki schodowej w zakresie budowy dwóch otworów drzwiowych i przebudowę elewacji, dotyczy również części wspólnych nieruchomości przy ul. [...] / ul. [...] w [...], której współwłaścicielami w części są wnioskodawcy i skarżąca spóła, będąca inwestorem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2656/20 "(...) w orzecznictwie odnoszącym się do zagadnienia dopuszczalności odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, dominuje taki kierunek, w którym eksponuje się, że jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji powinno być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2020 r., II OSK 1196/20, LEX nr 3098255, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 sierpnia 2010 r., II OSK 1332/09; 22 czerwca 2010 r., 1286/09; 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07; 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06; 18 grudnia 2007 r., II OSK 1716/06; 9 października 2007 r., II OSK 1331/06, CBOSA.nsa.gov.pl). Ustalenie, czy wnioskodawca żądający wznowienia postępowania ma interes prawny i czy został pozbawiony udziału w postępowaniu bez własnej winy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu. Ustalenie interesu prawnego żądającej wznowienia postępowania bez udziału wnioskodawcy powołującej się na interes prawny stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3355/17, LEX nr 2774554). Wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy uzasadnione jest jedynie w oczywistych przypadkach, a zatem, jak trafnie wskazano w wyroku NSA z 27 maja 2021 r., II GSK 1020/18 "(...) gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego można stwierdzić po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego". Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła. Wobec powyższej argumentacji, nie są skuteczne zarzuty kasacyjne w odniesieniu do art. 28 ustawy Prawo budowlane. Ponadto nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Nie mogą one stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Normy te są normami o charakterze "wynikowym" regulującymi jedynie sposób rozstrzygnięcia co do skargi. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd uchybił. Skoro skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 p.p.s.a.