I OZ 14/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 867/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2022 r. nr 352/2022 w przedmiocie nieustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 867/22 oddalił skargę w przedmiotowej sprawie. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaś pismem z dnia 30 lipca 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 867/22 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący wnosząc o pozytywne rozpatrzenie wniosku, powielając argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, popierając zażalenie wskazaniem na swój zaawansowany wiek, liczne schorzenia, oraz powierzchowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 350–357). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący był prawidłowo pouczony o terminie rozprawy, również o tym, że wyroku oddalającego skargę Sąd nie przesyła z urzędu, a także o sposobie i terminach składania wniosków oraz środków zaskarżenia. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie wystarczy wskazać, że skarżący jest schorowany i w zaawansowanym wieku. Wskazane w zażaleniu choroby, słabe samopoczucie, wiek oraz pobyt na turnusie rehabilitacyjnym w czasie gdy zapadł wyrok - nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Należałoby wyjść z założenia, że skoro w określonym dniu, tu: 19 stycznia 2023 r. ma zapaść wyrok to osoba zainteresowana przebiegiem postępowania i wynikiem sprawy na przykład zadzwoni do Sądu po informację odnośnie treści zapadłego wyroku, ewentualnie umocuje do działania w swoim imieniu osoby trzecie. Wskazane w zażaleniu sytuacje nie uzasadniają zatem w żaden sposób przywrócenia terminu, ani nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z uwagi na wskazane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności, trudno uznać, że skarżący nie miał żadnej możliwości powzięcia wiadomości o treści zapadłego wyroku i podjęcia działania w celu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia skoro w zawiadomieniu o terminie rozprawy został prawidłowo pouczony. Na uwagę zasługuje również fakt, że waga sprawy nie pociągnęła za sobą większej mobilizacji skarżącego w sprawie, skoro dopiero po upływie ponad półtora roku zainteresował się jej wynikiem - wyrok zapadł w styczniu 2023 r., zaś wniosek złożono w lipca 2024 r. Brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Wskazane zaniedbania obciążają samego skarżącego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.