II OZ 468/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń B. B. oraz X. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 173/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 21 grudnia 2022 r. znak IF-VII.7840.6.26.2022.MM w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenia UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 173/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę B. B. (dalej "skarżąca") na decyzję Wojewody Lubelskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 lutego 2023 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącej oraz złożenie 3 odpisów skargi. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca wnosząc niniejszą skargę uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł, zamiast wymaganych 500 zł, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 lutego 2023 r., została wezwana do jego uzupełnienia o kwotę 400 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały wysłane w jednej przesyłce pocztowej na adres skarżącej, podany w skardze. Pomimo dwukrotnego awizowania skarżąca nie odebrała przesyłki z placówki pocztowej. Przesyłka została dołączona do akt ze skutkiem doręczenia. Wobec nieuzupełnienia braków, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 w zw. z § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.) Zażalenia na powyższe postanowienie wniosła skarżąca oraz uczestnik postępowania X. sp. z o.o. w C., reprezentowana przez prezesa zarządu. Zarzuty podniesione w obu zażaleniach są tożsame i sprowadzają się do zakwestionowania prawidłowości uznania przez Sąd I instancji tzw. doręczenia zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Podstawą odrzucenia skargi w niniejszej sprawie były art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 w zw. z § 1 p.p.s.a. stanowiące odpowiednio o konsekwencjach nieuzupełnienia braków formalnych oraz nieopłacenia złożonej skargi w terminie. Strona skarżąca uchybiła temu terminowi przez niepodjęcie wezwania do uzupełnienia powyższych braków. Prawidłowość doręczenia wezwania została jednak zakwestionowana w złożonych zażaleniach. Przepisem, do którego należy się w tym zakresie odnieść, jest art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym adresata. Zawiadomienie to, w myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Przepis art. 73 § 3 p.p.s.a. określa obowiązek dokonania powtórnego awizowania, natomiast art. 73 § 4 p.p.s.a. precyzuje moment, w którym uznaje się takie awizowane podwójnie pismo za doręczone. Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że dla stwierdzenia skutku doręczenia konieczne jest, po pierwsze, złożenie pisma na okres czternastu dni np. w placówce pocztowej, a po drugie, zawiadomienie o tym adresata. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brzmienie przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, które wymogi – zarówno przechowywania przesyłki, jak i zawiadomienia o niej adresata – są z punktu widzenia art. 73 p.p.s.a. istotne, należy przy tym podkreślić, że to, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie treści zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników poczty stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd, badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania tejże przesyłki. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w zakresie przesyłki zawierającej wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, należy zdaniem Sądu uznać, że wszystkie powyższe informacje w sposób niebudzący wątpliwości wynikają z koperty/formularza potwierdzenia odbioru. W treści dołączonego do spornej przesyłki formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru wypełniono pkt 2 tego dokumentu, informujący o tym, że przesyłki nie doręczono w sposób określony w pkt 1 (tj. adresatowi lub innym zrównanym z nim podmiotom), przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej "C.", o czym powiadomiono adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Jednocześnie na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki zamieszczono zapis informujący o awizowaniu 10 marca 2023 r., opatrzony podpisem i odciskiem pieczęci - datownika placówki pocztowej. Odnotowano również fakt powtórnego zawiadomienia skarżącej o możliwości odbioru ww. przesyłki w placówce pocztowej, o czym świadczy odcisk pieczęci o treści "Awizowano powtórnie dnia" opatrzony parafą i pieczęcią datownika wskazującą 20 marca 2023 r. Na kopercie znajduje się również informacja o zwrocie przesyłki z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. W ocenie Sądu, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić jedynie oświadczenie strony o braku zawiadomienia w skrzynce pocztowej, gdyż nie jest ono wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. sygn. akt II OZ 863/15). Domniemanie doręczenia przesyłki jest domniemaniem usuwalnym, lecz może zostać obalone przeciwdowodem, którego w tym postępowaniu nie przedstawiono. Żalący starają się w swoich pismach przenieść niejako ciężar dowodu na Sąd, kwestionując wartość dowodową dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sami nie przedstawiają jednak żadnych dowodów podważających kwestionowane dokumenty. Ograniczają się jedynie do twierdzeń, że nie mają one wystarczającej mocy dowodowej. Takie argumenty nie mogą odnieść skutku. Przyjęcie, wyłącznie na podstawie twierdzeń skarżącej i uczestnika postępowania, że nie pozostawiono awizo przesyłki, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie zastępczym poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (tak też NSA w postanowieniu z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1176/18, z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 316/17, z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FZ 89/21, z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I GZ 315/21). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.