IV SAB/Wr 564/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A. T. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Jak wynikało z akt sprawy w dniu 12 kwietnia 2023 r. Skarżący wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Do wniosku załączył szereg dokumentów. W dniach 21 czerwca, 24 lipca, 24 sierpnia, 14 września, 11 i 19 października 2023 r. uzupełnił dokumentację, wnosząc o przyspieszenie postępowania. W dniu 26 września 2023 r. Strona złożyła ponaglenie, które ponowiła w dniu 21 listopada 2023 r. Pismem z dnia 12 grudnia 2023 r. organ, działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r. poz. 519, dalej: ustawa o cudzoziemcach) wystąpił do ustawowo wskazanych służb celem przekazania informacji, czy wjazd i pobyt Strony na terytorium PR stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z tej samej daty, powołując się na art. 105 ust. 1 i ust. 2 i art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach oraz art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa celem uzupełnienia wniosku oraz przedłożenia wskazanych dokumentów. Pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. poinformował o pozostawieniu bez rozpoznania ponagleń złożonych w sprawie. W skardze złożonej w dniu 7 grudnia 22023 r. Strona zarzucała naruszenie art. 12 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów na załatwienie sprawy z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wnioskowała o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie wniosku Strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania do dnia sporządzenia skargi oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz Strony kwoty 1000 zł na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.); zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W szerokich motywach uzasadnienia zaznaczał, że jego wniosek wszczął postępowanie, w toku którego do dnia skargi nie podjęto żadnych czynności, co świadczy o przewlekłości postępowania. Organ naruszył terminy na rozpoznanie sprawy wskazane w k.p.a., postępowanie toczy się już osiem miesięcy. Wspierając się poglądami orzecznictwa wywodził, że dla oceny momentu wszczęcia postępowania nie ma znaczenia kompletność wniosku. Na podstawie tych samych źródeł zdefiniował pojęcie przewlekłości postępowania, które zaistniało w sprawie i to w sposób rażący. Organ nie dochował wymogów wynikających z art. 36 k.p.a. Negował zastosowanie w sprawie art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm., dalej ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy), w odniesieniu do obywateli innych państw. W tym zakresie Strona przywołała obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. W dalszych motywach skargi Strona uzasadniała zgłoszone wnioski, w zakresie przyznania wskazanej kwoty zwracając uwagę na okres opóźnienia, stworzenie stanu niepewności co do sytuacji prawnej, ponownie odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek wskazał na zamiany wprowadzone do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadzające zawieszenie biegu terminów rozpoznana spraw legalizacyjnych do dnia 4 marca 2024 r. (art. 100c i art. 100d ww. ustawy). W opinii organu wskazane przepisy odnoszą się do spraw cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, o których mowa w ww. ustawie. Na poparcie swych racji przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, co nakazywało jej oddalenie. Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Rację ma Skarżący, że terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym, a taki charakter ma postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, regulują przepisy k.p.a. Te zaś w art. 35 § 4 k.p.a. wskazują na możliwość ustalenia odmiennych terminów na załatwienie sprawy w przepisach szczególnych. Takie regulacje zawiera m.in. ustawa o cudzoziemcach. Terminy tak określone liczone są od dnia wszczęcia postępowania, co jak słusznie dostrzega Strona jest wyznaczane datą złożenia wniosku, przy czym nie ma znaczenia jego formalna poprawność i kompletność. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena dochowania terminów na załatwienie sprawy z dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie jest jednak możliwa, a to z uwagi na powoływany przez organ przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który został wprowadzony od dnia 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 1 pkt 32 i art. 36 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 185, dalej ustawa zamieniająca). Zgodnie z jego brzmieniem w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1). Przepis ten podlegał zmianie, która wydłużyła termin zawieszenia biegu terminów obecnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 554). Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącego wszczynający postępowanie został złożony w organie w dniu 12 kwietnia 2023 r., a zatem w dacie obowiązywania przepisu art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza bieg terminów od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 września 2025 r. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku Skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów, co wyklucza możliwość stwierdzenia przewlekłości organu. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia sprawy lub bezczynności. Jednocześnie Sąd podzielił pogląd organu, że powołany zapis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko podmiotów objętych zakresem ww. ustawy. Stanowi on regulację o charakterze szczególnym i może być stosowany samodzielnie, co wynika z wykładni językowej, celowościowej i systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 638/23; sygn. akt II OSK 2372/23; z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22). Mając powyższe na uwadze, w związku z opisanym zawieszeniem biegu terminów załatwienia sprawy przewidzianym w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, skargę Strony należało oddalić w całości, co ma umocowanie w art. 151 p.p.s.a.