III SAB/Gl 27/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 3 stycznia 2024 r., I. S. (dalej: strona, pracodawca, skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: organ) w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę obywatelce Federacji Rosyjskiej E. B. zarzucając organowi naruszenie: - art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 i w zw. z art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez pozostawienie wniosku w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez rozpoznania i tym samym niewydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na pracę ww. obywatelce Federacji Rosyjskiej. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie, jak również o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, skarżący podał, że 17 sierpnia 2023 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium RP tj. obywatelki Federacji Rosyjskiej E. B.. Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, wobec czego strona wniosła ponaglenie, w wyniku którego organ skierował do skarżącego wezwanie z 17 października 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a pismem z 8 listopada 2023 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Dalej skarżący podniósł, że w jego ocenie złożone w sprawie dokumenty pozwalały na rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem, a wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było bezprzedmiotowe. Oświadczył, że w terminie, w dniu 3 listopada 2023 r., uzupełnił na wezwanie organu braki formalne wniosku tj. wskazał okres, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi powierzy wykonywanie tej pracy tj. okres od dnia 6 listopada 2023 r. do dnia 23 lipca 2026 r. Ponadto, skarżący wyjaśnił odnośnie kolejnego wskazanego przez organ braku, że z przedłożonego do akt sprawy załącznika do dyplomu kandydatki wynikało, że jest nauczycielką języka angielskiego, a zatem okoliczność ta potwierdzała jej znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu C1, zatem nie wymagała dodatkowego udokumentowania. Wobec powyższego, niecelowym było wzywanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez składanie dokumentów potwierdzających wykształcenie średnie ogólnokształcące oraz znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu C1, bowiem organ dysponował przedłożonymi przez skarżącego odpowiednimi dokumentami, które potwierdzały zarówno wykształcenie średnie ogólnokształcące kandydatki jak i znajomość języka angielskiego na poziomie C1. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że 17 sierpnia 2023 r. otrzymał wniosek strony o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. Wniosek dotyczył obywatelki Rosji, która miała być zatrudniona jako sekretarka w kancelarii prawnej w okresie od 27 lipca 2023 r. do 23 lipca 2026 r. Wniosek zawierał braki formalne, wobec czego pismem z 17 października 2023 r. organ wezwał stronę do jego uzupełnienia poprzez podanie w pkt. 3.7. wniosku prawidłowego okresu, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi powierzy wykonywanie pracy cudzoziemcowi ze względu na brak możliwości wnioskowania z datą wsteczną oraz złożenie dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty, tj.: wykształcenie średnie ogólnokształcące oraz znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu C1 (dokumenty sporządzone w języku obcym składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez właściwego tłumacza przysięgłego wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości). Dalej organ wskazał, że w dniu 17 października 2023 r. strona złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a 3 listopada 2023 r. organ otrzymał pismo skarżącego informujące, że w jego ocenie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych jest bezprzedmiotowe. Organ, pismem z 8 listopada 2023 r., z uwagi na nieusunięcie przez stronę braków formalnych wymienionych w wezwaniu z 17 października 2023 r., wniosek o wydanie zezwolenia na pracę, obywatelki Rosji, E. B., pozostawił bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r. I OSK 2567/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. I OSK 2936/16 zgodnie z którymi: "bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu"). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. Przedmiotem sporu jest ocena skuteczności czynności materialno-prawnej tj. pisma Wojewody z 8 listopada 2023 r. wydanego na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia w zakreślonym terminie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium RP. W ocenie skarżącego wezwanie do uzupełnienia wniosku odnośnie posiadanego wykształcenia kandydatki oraz potwierdzenia znajomości języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu C1 było bezprzedmiotowe. Z kolei, organ stoi na odmiennym stanowisku. Wyjaśnił, że załączone do wniosku tłumaczenie dyplomu ukończenia przez kandydatkę [...] Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego sporządzonego w języku rosyjskim zostało dokonane przez tłumacza przysięgłego języka ukraińskiego, nieuprawnionego do dokonywania tłumaczeń przysięgłych języka rosyjskiego. Zatem załączony dyplom i jego tłumaczenie nie spełniają wymogów stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych przez starostę. Dalej wskazał, że znajomość języka na poziomie C1 powinna zostać potwierdzona odpowiednim certyfikatem, który określa stopień znajomości języka obcego w określonej klasyfikacji w zakresie mówienia, słuchania, czytania i pisania. Organ zauważył ponadto, że Wojewoda nie wydaje decyzji z datą wsteczną co do zezwolenia na pracę. Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie złożony przez skarżącego wniosek dotyczył wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca, które jest wymagane stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 735, dalej: ustawa). Warunki podjęcia pracy przez cudzoziemca określa art. 88 ustawy, a zgodnie z art. 88 c ust. 1 pkt 2 ustawy jednym z warunków jest obowiązek dołączenia do wniosku przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, sporządzoną z uwzględnieniem pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla obywateli polskich oraz cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-11. Z informacji tej, załączonej do wniosku wynikają wymogi m. in. co do znajomości języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu C1. Z kolei, szczegółową regulację zatrudniania cudzoziemców zawierają przepisy Rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1558, dalej: rozporządzenie). Przepis §12 rozporządzenia jasno i wyraźnie stanowi, że dokumenty sporządzone w języku obcym, z wyjątkiem dokumentów podróży, służące za dowód w postępowaniu o wydanie zezwolenia na pracę, zezwolenia na pracę sezonową lub w sprawie wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń albo w postępowaniu o przedłużenie zezwolenia na pracę lub przedłużenie zezwolenia na pracę sezonową, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Sąd podziela stanowisko organu, który stwierdził braki formalne złożonego wniosku, wskazane w wezwaniu z 17 października 2023 r. do ich usunięcia. Pismem z 3 listopada 2023 r., skarżący częściowo uzupełnił wniosek przez określenie okresu powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, natomiast co do wykazania znajomości języka angielskiego na poziomie C1, uznał je za bezprzedmiotowe. Sąd stwierdza, że skarżący, prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie wykazał określonych w informacji starosty warunków. Organ prawidłowo stwierdził brak certyfikatu potwierdzającego znajomość przez kandydatkę języka angielskiego na poziomie C1, z kolei, przedłożony dyplom ukończenia studiów w języku rosyjskim został przetłumaczony przez tłumacza języka ukraińskiego, a nie tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego. Poza sporem jest, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 17 sierpnia 2023 r. i to od tego dnia ciążył na organie obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu jego rozpoznania i załatwienia. Z art. 61 § 3 i 3a k.p.a. wynika bowiem, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu. Błędne pozostaje stanowisko Wojewody, że bieg terminu do załatwienia sprawy rozpoczyna się dopiero od dnia złożenia żądania pozbawionego braków formalnych. W terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku, pismem z 17 października 2023 r. organ wezwał skarżącego o uzupełnienie wniosku. Mając jednak na uwadze stanowisko skarżącego o bezprzedmiotowości tego wezwania oraz jego argumentację, których Sąd nie podziela, informacja organu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest prawidłowa. Jak wynika z uchwały NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uchwale tej NSA wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej. W uchwale podkreślono również, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. W okolicznościach kontrolowanej sprawy, pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie uzasadnia stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w dodatku z rażącym naruszeniem prawa. Dokumenty potwierdzające spełnienie ustawowych warunków podjęcia pracy przez cudzoziemca nie mogą być przedmiotem domniemania organu czy też dowolnej interpretacji strony. Należy przy tym pamiętać, że do terminów na załatwienie spraw nie wlicza się m.in. terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). W tym stanie rzeczy , Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.