III SAB/Gd 152/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została złożona na formularzu ponaglenia. Skarżąca wyjaśniła, że ponaglenie dotyczy decyzji o wydaniu karty tymczasowego pobytu. Sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w przepisach prawa oraz sprawa prowadzona jest dłużej niż jest to niezbędne. Wskazała numer sprawy i datę złożenia wniosku. Podniosła, że nie otrzymała odpowiedzi na pisma kierowane do organu ani też decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wyjaśnił, że skarga stanowi ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej jako "k.p.a." i zostało równolegle przesłane do organu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2024 r. wezwano skarżącą do wyjaśnienia na piśmie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi wnosiła ponaglenie, a jeżeli tak o nadesłanie odpisu tego ponaglenia. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca, mimo upływu zakreślonego terminu, nie wykonała ww. zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowa jest zatem dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Tym samym, złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Zdaniem Sądu skarżąca nie poprzedziła wniesionej do sądu skargi wymaganym ponagleniem. Skarżąca tego faktu nie wykazała pomimo wezwania. Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 czerwca 2024 r. skarżąca wniosła jednocześnie skargę do tutejszego Sądu, jak i ponaglenie do Wojewody Pomorskiego. Bezspornym zatem jest, że skarga i ponaglenie zostały złożone w tym samym dniu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia". Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do k.p.a. instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Oczywiście sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1579/15, z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3044/15, z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając zaprezentowany podgląd Sąd uznał, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi nie złożyła ponaglenia, to jej skarga podległa odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, Sąd skargę odrzucił.