II OSK 2603/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Wr 1586/21 w sprawie ze skargi I.L. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 maja 2022 r., II SAB/Wr 1586/21, w wyniku rozpoznania skargi I.L. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I.), miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II.), zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III.), przyznał na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2900 zł (pkt IV.), zasądzając równocześnie od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V.). Wojewoda Dolnośląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części obejmującej pkt IV., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez przyznanie stronie skarżącej od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w kwocie 2900 zł w sytuacji braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów i przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zdecydował się na zastosowanie tego rodzaju środka, podczas gdy przyznanie sumy pieniężnej jest jedynie fakultatywne i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, co powoduje, że rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie wykracza poza granice uznania przewidzianego przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. i przez to ma charakter arbitralny. Z uwagi na powyższy zarzut skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt IV. i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w tym zakresie, zrzekając się jednocześnie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżący kasacyjnie organ na uzasadnionej podstawie. Pozbawiony zasadności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części objętej wniesioną skargą kasacyjną (punkt IV. wyroku dotyczący przyznania od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2900 zł). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji zdecydował o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego cudzoziemca sumy pieniężnej wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a., powodów określenia wysokości tejże sumy pieniężnej na kwotę 2900 zł. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw nadania przez Sąd punktowi IV. orzeczenia wskazanej treści, pozwala określić jego podstawę prawną oraz ustalić kwestie, których rozważenie rzutowało w zakresie wyprowadzonych z nich przez Sąd wniosków na decyzję procesową o niezbędności przyznania cudzoziemcowi sumy pieniężnej. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skargi kasacyjnej, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie cechuje się w tej części arbitralnością wynikającą z braku wyjaśnienia kryteriów zastosowanego uznania sędziowskiego, analiza uzasadnienia wyroku ujawnia bowiem, dlaczego kwota 2900 zł została przez Sąd uznana za adekwatną w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżącego z 5 kwietnia 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Okoliczność, że Sąd I instancji zdecydował się określić konsekwencje stwierdzonej bezczynności Wojewody Dolnośląskiego w sposób, którego organ nie podziela, nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnienia wymaga, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu odnośnie do wykładni bądź zastosowania w kontrolowanej sprawie prawa materialnego, w tym przypadku - art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nieskuteczne jest z tego względu wskazywanie, że ocena prawna przyjęta przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku pozostaje sprzeczna z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym nie koresponduje z akcentowanym przez organ stanowiskiem zajętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 21 czerwca 2022 r., IV SAB/Wr 831/21. Jedynie na marginesie zgłoszonych przez organ zastrzeżeń wyjaśnić należy, że wbrew prezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzeniu, z powołanej wyżej regulacji prawnej nie wynika teza, jakoby przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. mogło nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach. Odmienne zapatrywanie prezentuje tymczasem Wojewoda, podnosząc, że w jego ocenie Sąd I instancji "nie przedstawił szczególnych okoliczności czy uwarunkowań danej sprawy, które uzasadniały, na zasadzie wyjątkowości, przyznanie stronie skarżącej ww. sumy pieniężnej". W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.