II OW 13/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Wojewodą P. w przedmiocie wydania postanowienia o uzgodnieniu sieci uzbrojenia terenu wyprowadzonej poza granice terenu zamkniętego, dla inwestycji obejmującej budowę sieci wodociągowej postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2023 r. (data wpływu 23 stycznia 2023 r.), skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Starosta P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Wojewodą P., w kwestii dotyczącej wydania postanowienia o uzgodnieniu sieci uzbrojenia terenu wyprowadzonej poza granice terenu zamkniętego, dla inwestycji obejmującej budowę sieci wodociągowej, której inwestorem jest Gmina M. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 30 listopada 2022 r. Gmina M. wniosła o wydanie postanowienia o uzgodnieniu w zakresie przebiegu, charakterystyki technicznej wyprowadzenia sieci wodociągowej poza granice działki nr [...] położonej w miejscowości M., stanowiącej teren zamknięty [...]. Do wniosku załączono projekt zagospodarowania działki. Po przeanalizowaniu wniosku, w dniu 12 grudnia 2022 r., Starosta P. na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku o projekt zagospodarowania przedmiotowej inwestycji, przedstawiający swoim zakresem wyprowadzenie projektowanej inwestycji poza teren zamknięty. W dniu 28 grudnia 2022 r. Gmina M. przedłożyła żądany projekt zagospodarowania. W wyniku analizy rozwiązań projektowych, organ ustalił, że inwestycja wyprowadzona jest poza granice terenu zamkniętego (działka nr [...] obr. [...]) w następujący sposób : - od strony południowej na teren działki nr [...], stanowiącej drogę krajową nr [...], - od strony północnej na teren działki nr [...] stanowiącej użytek Tk, pozostający w użytkowaniu wieczystym [...] SA, dowód: dokumenty będące załącznikiem nr 3 - wypisy z ewidencji gruntów, informacje o działkach, wyrys z ewidencji gruntów z naniesionym przebiegiem sieci wodociągowej - str. nr 11 załącznika nr 8. Zważywszy na powyższe, uwzględniając treść art. 33 oraz art. 82 Prawa budowlanego, organ - pismem z dnia 4 stycznia 2023 r., znak UAB-II-C9.6740.35.2022, przekazał wniosek o uzgodnienie wraz z załącznikami Wojewodzie P. do załatwienia wg kompetencji. W dniu 13 stycznia 2023 r. pismem znak I-I V.7840.10.1.2023 otrzymano zawiadomienie P. Urzędu Wojewódzkiego o przekazaniu odwrotnym wniosku o uzgodnienie do organu jego zdaniem właściwego, którym jest Starosta P. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt II SO/Rz 1/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda P. wskazał, że właściwy w przypadku wydania postanowienia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego jest Starosta. Podniósł, że specyfika omawianego przypadku dotyczy działek sąsiadujących z działką terenu zamkniętego, z których pierwsza stanowi obszar kolejowy, druga stanowi granice pasa drogowego drogi krajowej. Wojewoda stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż jest właściwy w sprawie wydania pozwolenia na budowę, czy przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych na wszystkich w.w. działkach w myśl art. 82 ust. 3 wskazującym wojewodę jako organ pierwszej instancji administracji architektoniczno- budowlanej w sprawach obiektów i robót budowlanych wymienionych w przywołanym artykule. Odnotował, że w art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego wskazany został starosta jako organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem to starosta, a nie wojewoda, jest organem właściwym w sprawie wydania postanowienia o uzgodnieniu przewidzianym w art. 33 ust. 2 pkt 4 lit. b Prawa budowlanego. Dodatkowo, dokonując analizy ustawy Prawo budowlane, odsyłającej do art. 33 ustawodawca wskazał jak należy definiować teren zamknięty odsyłając do przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego definiującego w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja Prawo geodezyjne i kartograficzne: tereny zamknięte - rozumie się przez to tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Pozostałe tereny posiadające statutu szczególnego, podlegają regulacjom ogólnym. W nawiązaniu do powyższego, sytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu na działkach poza terenem zamkniętym, bez względu czy stanowią one obszar kolejowy zdefiniowany w art. 4 pkt 8) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, czy zlokalizowane są w pasie drogowym drogi krajowej lub wojewódzkiej, koordynuje się naradach koordynacyjnych organizowanych przez starostę zgodnie z art. 28b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Starosta rezultaty z narady koordynacyjnej przedstawia w protokole, tym samym posiada pełne dane w zakresie przedmiotu narady. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: P.p.s.a.", spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). W myśl tego ostatniego przepisu, spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej, rozstrzyga sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, należące do właściwości sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie negatywny spór kompetencyjny dotyczy wskazania organu właściwego do uzgodnienia, na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), przebiegu i charakterystyki technicznej dróg, sieci wodociągowej, wyprowadzonej poza granice terenu zamkniętego, tj. działki nr [...] w M., stanowiącej teren zamknięty [...]. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 4 lit. b Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2. W myśl art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego, organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta. Zastrzeżenie zawarte w art. 82 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego odnosi się do obiektów i robót budowlanych wymienionych w art. 82 ust. 3 pkt 1-5c oraz obiektów i robót budowlanych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów, o których mowa w art. 82 ust. 4. Dodać można, że obecnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz. U. Nr 235, poz. 1539). Jak trafnie zauważył Wojewoda P., z przywołanych przepisów wynika, że jest on organem właściwym w sprawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych na wszystkich działkach wymienionych w art. 82 ust. 3. Omawiany przypadek dotyczy działek sąsiadujących z działką terenu zamkniętego. Tymi działkami sąsiadującymi są: obszar kolejowy i pas drogowy drogi krajowej. Dodać można, że właściwość wojewody dotyczy także obiektów i robót na samym terenie zamkniętym (art. 82 ust. 3 pkt 5). Czym innym jest natomiast uzgodnienie wniosku o pozwolenie na budowę obiektu na terenie określonym w art. 83 ust. 3 pkt 3 (droga publiczna krajowa) oraz art. 82 ust. 3a (obszar kolejowy). Do dokonania tego uzgodnienia właściwy jest organ wprost wskazany w art. 33 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 82 ust. 2 Prawa budowalnego, czyli starosta. Takie stanowisko zostało także wyrażone w piśmiennictwie (patrz: Anna Ostrowska [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 4 do art. 33). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., wskazał Starostę P. jako organ właściwy w sprawie.