I FSK 1527/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2009 r. postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE K. S. w skardze kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 207/12, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 28 listopada 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2009 r. W ocenie strony ewentualna egzekucja należności publicznoprawnych wynikających z ww. decyzji wywołałaby trudne do odtworzenia skutki, a w konsekwencji konieczność skorzystania przez stronę skarżącą z pomocy społecznej. Podkreślono również, że prowadzone postępowanie podatkowe obniżyło wiarygodność Spółki i w efekcie doprowadziło do zawieszenia jej działalności, a tym samym pozbawiło stronę jedynego źródła dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego przepisu wynika zatem, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powołanych na wstępie przepisów wynika, że uruchomienie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie następuje dopiero po zasygnalizowaniu we wniosku, składanym przez stronę, wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zaś to strona jest inicjatorem postępowania w tym przedmiocie, to na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca nie wykazała aby w stosunku do niej zaszły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy zaznaczyć, że z rozpatrywanego zażalenia wynika, że niekorzystnych dla siebie następstw wykonania zaskarżonej decyzji strona skarżąca upatruje nie tyle w samym jej wykonaniu, co raczej w niemożliwości jego wykonania z uwagi na trudną sytuację finansową uniemożliwiającą jakąkolwiek egzekucję. Ponadto argumentacja opiera się na wskazaniu trudnej sytuacji finansowej, w której znajduje się strona skarżąca. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przesłanki z art. 61 P.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy, czego najwyraźniej strona nie zauważa. Mając zaś na uwadze argumentację strony należy zaznaczyć, że zarówno ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – por. np. jej art. 8 – jak i ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) – przede wszystkim art. 139-141 – zawierają mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi, choć w ograniczonym zakresie – środki egzystencji (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach dostępnej na stronie https://cbois.nsa.gov.pl.). Wskazać też należy, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Ponadto wymaga podkreślenia, że strona w sformułowanym wniosku nie wyjaśniła, jak konkretnie egzekucja owych należności wpłynie na funkcjonowanie, obecnie zawieszonej, prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Zaznaczyła bowiem jedynie, że działanie organów podatkowych obniżyło wiarygodność Spółki, co w efekcie doprowadziło do zawieszenia jej działalności. Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, że wykonanie decyzji w następstwie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki nie może narazić strony skarżącej na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem przesłanki z art. 61 § 3 powołanej ustawy zostały już bowiem spełnione dużo wcześniej. Z argumentów podanych przez stronę we wniosku wynika, że przesłanki z tego przepisu wystąpiły w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. Skoro zaś strona nie wskazała jak ewentualna egzekucja należności publicznoprawnych wpłynie na dalsze losy prowadzonej przez nią działalności, to Naczelny Sąd Administracyjny niemiał podstaw aby w zastępstwie wnioskodawcy prowadzić jakiekolwiek dywagacje w tym zakresie. Podkreślić ponownie trzeba, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. A zatem istotne jest aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń. Zważywszy na powyższe uznać należało, że strona nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.