VII SA/Wa 1857/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Mirosław Montowski WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę UZASADNIENIE I. Decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał M P (dalej jako Skarżący), właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym w [...], na działce nr [...] doprowadzenie budynku w części parterowej do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych w ww. decyzji robót budowlanych. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Z kolei skarga M P na powyższą decyzję [...] WINB została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27 października 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 282/20. Wyrok jest prawomocny od dnia 27 listopada 2020 r. II. Na skutek wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania przeprowadzonego przez nadzór budowlany, [...] WINB postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z [...] lutego 2020 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżący podniósł w korespondencji wadliwość wydanej decyzji z uwagi na to, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Powołał zatem przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Strona nie podała jednak dokładnej daty (dzień, miesiąc, rok), kiedy dowiedziała się o powyższej okoliczności. Organ dalej wyjaśnił, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Samo subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że w sprawie doszło do fałszerstwa dowodu wykorzystanego przez organ nie może zostać zakwalifikowane jako przesłanka wznowienia postępowania uzasadniająca uchylenie decyzji. Nie jest to zatem uzależnione od subiektywnych odczuć wnioskodawcy, a także nie może tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. przewidziano w tym względzie dwa wyjątki (1. zachodzi oczywistość sfałszowania dowodów a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego; 2. wznowienie jest dopuszczalne, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem w przedmiocie stwierdzenia sfałszowania nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa). W rozpatrywanej sprawie, poza oświadczeniem Skarżącego brak jest orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Materiał dowodowy nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Ponadto art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z uwagi na brak orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu, nie można określić daty początkowej terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z 21 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 245/08, skoro nie zapadło orzeczenie potwierdzające sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, to nie było możliwości dochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., który jeszcze nie rozpoczął biegu. III. Po rozpatrzeniu zażalenia M P, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2021 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie [...]WINB. GINB zauważył, że Wnioskodawca twierdzi, że w dacie prowadzenia robót polegających na zamurowaniu części korytarza i zaadoptowaniu jej na łazienkę, posiadał pisemną zgodę niemal wszystkich współwłaścicieli części wspólnej (brakowało jedynie pisemnej zgody B P), a zatem działając w dobrej wierze, pomieszczenie zaadoptował na łazienkę. Skarżący wyjaśnił w piśmie z 12 maja 2021 r., że "wadliwość wydanej przez organ decyzji polega na tym, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe ponieważ twierdzenia B P, że nie wyrażała zgody na przeprowadzenie prac adaptacyjnych nie polegają na prawdzie; zgoda taka została udzielona, tylko z braku ww. w miejscu zamieszkania przy zbieraniu podpisów, nie została podpisana". Dalej zauważył, że B P "nie kwestionowała (...) wykonanych prac adaptacyjnych". Podobnie jak organ I instancji tak i GINB zauważył, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji publicznej przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Skarżący nie wskazał żadnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Nie zachodzą w niniejszej sprawie również przesłanki określone w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Skarżący nie pomimo wezwania [...]WINB z [...] kwietnia 2021 r. nie wskazał konkretnej daty, kiedy dowiedział się o okolicznościach będących podstawą do wznowienia postępowania wraz z uprawdopodobnieniem tej daty. GINB zauważył również, że wbrew twierdzeniu Skarżącego, wprost podniósł on zarzut dotyczący wystąpienia fałszywych dowodów, cytując w istocie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Treść zażalenia wskazuje, że obecnie Skarżący powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Pomijając niedopuszczalność zmiany podstawy prawnej żądania na etapie zażalenia, Skarżący w ocenie organu w dalszym ciągu nie wskazał daty, w której dowiedział się o przesłance wznowienia. Sam fakt kwestionowania przez Skarżącego zasadności decyzji [...] WINB z [...] lutego 2021 r. nie uzasadnia wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, skoro wniosek w tym przedmiocie nie spełnia wymogów formalnych. IV. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M P, zaskarżając je w całości. Podtrzymał wszystkie dotychczasowe twierdzenia. Skoro organ dostrzegł, że obecnie Skarżący powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powinien pod tym kątem również zbadać sprawę, ewentualnie przekazać do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał m.in. nieprawidłowe ustalenie, że brak jest podstaw do wznowienia postepowania. Kwestionował w oparciu o różne okoliczności wskazane we wniosku i pismach zasadność nałożonego na niego obowiązku oraz wszczynanie egzekucji. [...]WINB nie odniósł się do podnoszonych okoliczności i nie wyjaśnił motywów swojego rozstrzygnięcia. O dowolności procedowania świadczyć może chociażby szerokie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia [...]WINB do zarzutu fałszywych dowodów podczas gdy skarżący takiego zarzutu w ogóle nie podnosił. Skarżącemu chodziło o okoliczności faktyczne przyjęte przez organ, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. W czasie wykonywania spornych robót polegających na zamurowaniu drzwi i urządzeniu łazienki Skarżący posiadał zgodę wszystkich współwłaścicieli. Na piśmie o wyrażeniu zgody brakowało jedynie podpisu B P, która była wtedy i jest obecnie małżonką P P, który podpis pod pismem wyrażającym zgodę na wykonanie prac adaptacyjnych złożył. Między nimi istniała wspólność majątkowa małżeńska. Stad brak było uzasadnionych okoliczności uniemożliwiający Skarżącemu wykonanie przedmiotowych robót. Skoro Skarżący wykonał prace adaptacyjne, urządził łazienkę i przez okres blisko 15 lat nikt nie zgłaszał zarzutu to nadużyciem prawa jest obecnie nakazywanie przywrócenia stanu poprzedniego (minęło już przeszło 20 lat). Po blisko 15 latach od wykonania robót adaptacyjnych miedzy współwłaścicielami powstał konflikt. Dopiero wtedy niektórzy współwłaściciele wnieśli sprawę do sadu o dopuszczenie do współposiadania i korzystania z zaadoptowanego kawałka korytarza, jednak Sad Rejonowy w [...] i Sad Okręgowy w [...]dostrzegł racje Skarżącego i wydał orzeczenie o niedopuszczeniu współwłaścicieli do współposiadania i korzystania z zaadoptowanej części. Decyzja mocą której nakazuje się Skarżącemu wykonanie robót przywracających stan poprzedni jest bezprzedmiotowa skoro i tak współwłaściciele nie są dopuszczeni do współposiadania i korzystania z części wspólnych a nadto prowadzenie działań egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania decyzji również stoi w sprzeczności z zasadą racjonalnego działania. Mieszkanie Skarżącego nie posiadało łazienki i zostało przez niego zakupione tylko i wyłącznie dlatego, że posiadał on zgodę pozostałych współwłaścicieli na adaptację części korytarza pod łazienkę. Nie koliduje to w żaden sposób ze sposobem korzystania z nieruchomości. Przez 15 lat nikt nie zgłaszał zastrzeżeń. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena, czy organy słusznie odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z [...] lutego 2020 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję PINB w [...] z [...] października 2019 r. nr [...]. Zauważyć zatem należy, że istotą wznowienia postępowania administracyjnego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy już zakończonej decyzją ostateczną, o ile zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a. umożliwiające takie działanie organu. Wznowienie może przy tym nastąpić albo na wniosek strony albo z urzędu (w tym drugim przypadku w nieco węższym spektrum przesłanek bowiem z wyłączeniem tych, które podnieść może wyłącznie strona). W przypadku wznowienia postępowania na wniosek to strona ma obowiązek po pierwsze powołać konkretną podstawę wznowienia, tak aby możliwe było zbadanie sprawy w tym właśnie zakresie, po drugie, wykazać jej zaistnienie oraz podać termin powzięcia o niej wiedzy, co warunkuje skuteczność zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Organy orzekające w tej sprawie słusznie wskazały, że postępowanie wznowieniowe obejmuje dwa etapy. Pierwszy, wstępny, polega na zbadaniu wyłącznie kwestii formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, tj. czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wnoszący żądanie wykazał przesłankę wznowienia. Dopiero po zbadaniu tych kwestii formalnych organ może przejść do drugiego, merytorycznego etapu sprawy tj. badania przesłanki wznowienia postępowania w efekcie czego może wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. Zaznaczyć należy, że w toku postępowania obejmującego konkretną przesłankę wznowienia organ nie bada żadnych innych przesłanek, zwłaszcza zaś na etapie postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone już na wstępnym etapie, z uwagi na niewykazanie przez Skarżącego ani przesłanki wznowienia ani też niepodania daty powzięcia wiedzy o jej zaistnieniu. Skarżący powołał we wniosku (12 marca 2021 r.) i pismach go doprecyzowujących (m.in. z 12 maja 2021 r.), że nie zgadza się z wynikiem postępowania przeprowadzonego przez PINB i [...]WINB, w szczególności kwestionuje ustalenie, że nie posiadał zgody współwłaścicieli na dokonanie zmian budowlanych części wspólnych. Podkreślał przy tym, że żąda wznowienia postępowania i uznaje za nieprawdziwe obecne twierdzenia organów i uczestników. W powyższej sytuacji organ mógł i zasadnie przyjął, że chodzi o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. czyli o wydanie decyzji na podstawie dowodów fałszywych. W takiej sytuacji procesowej zasadą jest po pierwsze wykazanie orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu, że rzeczywiście doszło do sfałszowania dowodu, czego w sprawie brak. Po drugie, nie zachodziły podstawy do odstąpienia od tego wymagania, określone w art. 145 § 2 i 3 k.p.a., co organy dokładnie opisały a Sąd w całości podziela. Nadto, Skarżący w ogóle nie wykazał daty, w której miał powziąć wiedzę o owym sfałszowaniu, co uniemożliwia rzetelną ocenę zaistnienia formalnych podstaw do badania tej przesłanki przez organy. Skarżący w trakcie postępowania zmodyfikował żądanie, wskazując pośrednio, że tym razem chodzi mu o przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a więc wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi orzekającemu. Pomijając niedopuszczalność zmiany w zakresie podanej przesłanki w toku postępowania należy wskazać, że również i ona nie byłaby formalnie dopuszczalna. Skarżący nadal nie wskazuje bowiem daty powzięcia wiedzy o owej przesłance, co uniemożliwia ocenę terminowości złożenia wniosku. Co jednak ważniejsze, powołuje się na wyjście na jaw nowej okoliczności, którą ma być posiadanie przez niego pisemnej zgody współwłaścicieli części wspólnych budynku na wykonanie robót budowlanych, co ma przy tym wynikać z pisma z 10 grudnia 1998 r. i niekwestionowanie przez ponad 15 lat dokonanych przeróbek. Rzecz w tym, że owo pismo znajduje się w aktach sprawy i było znane zarówno organom, jak i orzekającemu w sprawie WSA we Wrocławiu. Nie jest to zatem żadna nowa okoliczność, nieznana organom, ani Sądowi. Wskazać w związku z tym należy, że organy słusznie zakończyły postępowanie wznowieniowe już na wstępnym jego etapie, przyjmując, że nie doszło do jego skutecznego zainicjowania przez Skarżącego. Sąd podkreśla również, że kwestie oceny meritum sprawy Skarżący mógł przede wszystkim podnosić w postępowaniu zwykłym, które zakończyło się decyzjami PINB i [...]WINB, a także wyrokiem WSA we Wrocławiu, który po zbadaniu sprawy, w tym akt administracyjnych, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i twierdzeń Strony. Jeżeli więc Skarżący był z tego orzeczenia niezadowolony mógł, po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia, wywieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie dostrzega naruszenia art. 149 § 3 k.p.a. i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.