I SA/Sz 378/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o COVID") oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.) odmówił K. P. (dalej: "Strona", "Skarżący") prawa do zwolnienia z opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. Strona złożyła do ZUS w dniu [...] lutego 2021 r. wniosek RDZ-B7 podając, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...].K. P., w której przeważającym rodzajem działalności na [...] listopada 2020 r. jest działalność określona wg PKD jako 90.02.Z. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przywołał treść § 10 ust. 1 i § 11 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID- 19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371), dalej: "rozporządzenie COVID- 19" i stwierdził, że podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym w GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Dalej organ stwierdził, że nie przysługuje Stronie w związku z powyższym prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję, wnosząc przyznanie przysługującego zwolnienia ze składek ZUS za miesiąc grudzień 2020 r. i styczeń 2021r. zgodnie z obowiązującymi przepisami, z uwagi na spełnienie wszystkich warunków przewidzianych w ustawie. Skarżący wyjaśnił, że wniosek RDZ-B7 wymagał podania kodu PKD będącym przeważającym na dzień 30 listopada 2020 r., a nie na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Wniosek nie udostępniał możliwości podania kodu PKD na dzień inny niż 30 listopada 2020 r. Dalej podał, że od 10 lat prowadzi działalność w branży kulturalnej, która od wybuchu pandemii COVID-19 praktycznie zatrzymała się w miejscu; jego kod działalności PKD znajduje się na liście PKD uprawnionych do zwolnienia, skarżący spełnia również warunek spadku przychodów. Wyjaśnił, że obecnie przeważający kod PKD działalności to 79.90.C. Jest to też kod przeważający od dnia rozpoczęcia działalności do 27.10.2020 r. Od 27.10.2020 r. do 8.012021 r. przeważającym kodem PKD był 90.02.Z. Od 8.01.2021 r. przeważającym kodem PKD jest ponownie 79.90.C. We wniosku należało podać przeważające PKD na dzień 30.11.2020 r., dlatego zgodnie ze stanem na ten dzień, podał we wniosku 90.02.Z. Skarżący dodał, że oba kody, tj. 79.90.C oraz 90.02.Z znajdują się na liście uprawnionych do zwolnienia ze składek ZUS za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie. ZUS przedstawił w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę szczegółowe uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. ZUS wyjaśnił, że na wniosek Skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. ZUS poinformował go o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. Do pisma dołączył wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla podatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu RDZ-B7 za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. oraz pismo ZUS z dnia [...] maja 2021 r. o zwolnieniu Skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. z potwierdzeniem doręczenia go Skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż wskazane w skardze. Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału zarządzeniem z dnia 9 września 2021 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przy czym Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie do dnia poprzedzającego wyznaczony termin posiedzenia. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowej kontroli została poddana decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca Skarżącemu zwolnienia z opłacenia składek na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Organ wskazał w uzasadnieniu, że odmowa zwolnienia ze składek uzasadniona jest tym, że podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym w GUS wykazie wg stanu za ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Sąd przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji wskazuje, że do postępowania prowadzonego przez ZUS w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek, na podstawie art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.) – dalej: "u.s.u.s.", mają zastosowanie przepisy k.p.a. Wskazać szczególnie należy na przepisy dotyczące zasad ogólnych prowadzenia postępowania administracyjnego, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, aby doprowadzić o wykonania decyzji, a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.). W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja w dużej mierze pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kluczowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 §1 pkt 6 i § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Klarowne uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia z odniesieniem się do konkretnych przepisów prawa (por. wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98). Organ administracyjny jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W niniejszej sprawie organ w ramach uzasadnienia prawnego decyzji, ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisów prawa dotyczących procedury składania wniosku. Decyzja nie posiada prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że odmowa zwolnienia ze składek uzasadniona jest tym, że podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym w GUS wykazie wg stanu za ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego Wskazać należy, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, iż wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Kielcach z 28.02.2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 15.03.2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, wyrok WSA w Warszawie z 02.12.2020 r., sygn. akt VIII 665/20). W konsekwencji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wyrażonych w art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Organ nie wskazał w szczególności w uzasadnieniu decyzji na wskazaną przez Stronę we wniosku prowadzoną na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 ani na ustalone w tym przedmiocie dane na podstawie danych GUS. Organ uniemożliwił tym samym poznanie toku rozumowania, utrudniając możliwość podjęcia odpowiedniej polemiki z jego twierdzeniami, a następnie możliwość zweryfikowania tego stanowiska przez sąd administracyjny. Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu stwierdzić należy, że jak wynika z przedłożonych przez ZUS kopii pism, odnośnie zwolnienia Skarżącego z obowiązku opłacenia składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. (pismo ZUS z dnia [...] maja 2021 r. w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia [...] maja 2021 r.), wobec pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego w przedmiocie zwolnienia ze składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., postępowanie w tym przedmiocie nie będzie kontynuowane. W związku z tym brak jest podstaw do formułowania wskazań, co do dalszego jego prowadzenia. Wskazać jedynie wypada, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem Skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.