III SA/Po 582/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 7 października 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Policji z [...] lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, 2. zwrócić Komendantowi Policji kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z [...] sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z [...] grudnia 2020 r., nr _69_/2020/E. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Policji, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z [...] sierpnia 2021 r. wezwano pełnomocnika organu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez podpisanie skargi kasacyjnej oraz jej odpisu. Wezwanie doręczono [...] sierpnia 2021 r. Postanowieniem z [...] września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną. W biurze podawczym tut. Sądu dnia [...] września 2021 r. Komendant Policji złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że [...] września 2021 r. do Komendy Policji wpłynął odpis postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone na elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) Komendy Policji obsługiwaną przez pracowników wydziału, którzy zajmują się przekierowaniem poczty przychodzącej – za pośrednictwem tego systemu – do właściwych adresatów, to jest innych wydziałów KWP w P.. Z kolei pracownicy tych wydziałów po otrzymaniu korespondencji na tzw. "podskrzynkę" systemu ePUAP, przejmują przesyłkę i przekazują sprawę do realizacji. System takiej podskrzynki, dedykowanej dla Wydziału Prawnego KWP w P., w którym pełnomocnicy Komendanta prowadzą korespondencję z właściwymi sądami, przejmuje zatem korespondencję od skrzynki głównej ePUAP organu, ale wiadomości te – jeżeli pracownik wydziału przekierowującego sprawdzi (otworzy) jej zawartość – odznaczone są już jako "odczytane". Sytuacja ta zaistniała w przedmiotowej sprawie. Korespondencja przekazana przez sąd – wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej – została przez pracownika Wydziału Prawnego KWP w P., obsługującego podskrzynkę ePUAP organu, potraktowana jako już odczytana, a więc przekazana do dalszej realizacji właściwemu pełnomocnikowi, co w rzeczywistości przez brak międzywydziałowego porozumienia pomiędzy pracownikami obsługującymi skrzynkę, nie nastąpiło. Niewątpliwy wpływ na powyższą sytuację miała także znaczna liczba korespondencji wpływającej do organu na skrzynkę główną, jak również podskrzynkę Wydziału Prawnego KWP w P., przy braku możliwości filtrowania przychodzących wiadomości. Na obecną chwilę nie ma możliwości technicznych przeciwdziałania takim sytuacjom, niemniej zostaną przedsięwzięte środki, które będą w jak największym stopniu minimalizować ryzyko powstania podobnych sytuacji w przyszłości. Pełnomocnik organu nie miał żadnej wiedzy o powyższym wezwaniu, wskutek czego w sposób niezawiniony nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej. Wiedzę taką powziął dopiero na skutek już poprawnie odebranej korespondencji, która wpłynęła tym razem jako nieodczytana na podskrzynkę Wydziału Prawnego KWP w P., a następnie niezwłocznie została mu przekazana do realizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W rozpatrywanym przypadku Komendant Policji – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po [...]. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono [...] sierpnia 2021 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upływał [...] września 2021 r. Wniosek o przywrócenie tego terminu – równocześnie z podpisaniem skargi kasacyjnej i jej odpisu – złożono [...] września 2021 r. Profesjonalny pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu rzeczonego terminu. Zauważyć trzeba, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką jej zastosowania jest brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanka ta powinna być oceniana w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd badając tę przesłankę ocenia, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony. Trzeba przy tym mieć na względzie, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Z kolei zawodowy charakter działalności profesjonalnego pełnomocnika powoduje, że jego odpowiedzialność obejmuje także działania wszelkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Zaniedbania tych osób obciążają profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. postanowienia NSA z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 336/14, z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14, z 18 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 498/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że o braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. nie mogą świadczyć nieprawidłowości w obiegu korespondencji i związany z tym brak komunikacji pomiędzy pracownikami, którzy w obiegu tym uczestniczą, czy inne zaniedbania tych pracowników. Okoliczność, że korespondencja może dotrzeć do Wydziału Prawnego KWP w P. w ramach systemu ePUAP organu jako odczytana, nie uniemożliwia takiej organizacji jej obiegu, aby do opisanych przez profesjonalnego pełnomocnika sytuacji nie dochodziło, chociażby poprzez jej fizyczne odnotowywanie. Jak zauważa zresztą sam pełnomocnik zostaną powzięte środki, które będą w największym stopniu minimalizować powstanie podobnych sytuacji w przyszłości. Nie sposób wobec tego w przedstawionych we wniosku okolicznościach mówić o zaistnieniu tego rodzaju przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, aby termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej został zachowany. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 1. sentencji postanowienia. Na koniec wskazać trzeba, że zgodnie z art. 230 P.p.s.a. wpis pobiera się od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których należy m.in. skarga kasacyjna. Zauważyć zatem należy, że rozpatrzony wniosek o przywrócenie terminu nie wiąże się z ponownym złożeniem skargi kasacyjnej, lecz odnosi się wprost do tych czynności, których strona nie dokonała w terminie, to jest do uzupełnienia braków formalnych już wcześniej złożonej skargi kasacyjnej. W takich okolicznościach brak jest podstaw do uiszczenia wpisu, przez co wpis taki jako nienależnie uiszczony podlega zwrotowi. O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w pkt. 2. sentencji orzeczono na podstawie art. 225 P.p.s.a.